นโยบายพลังงานในช่วงเปลี่ยนผ่าน | คมชัดลึก

                   สัปดาห์ที่แล้วผมยังค้างเรื่องนโยบายพลังงานที่อยากเห็นในช่วงของการเปลี่ยนผ่านจากรัฐมนตรีคนเก่าถึงคนใหม่ ก็เลยขอมาพูดถึงกันต่อนะครับ

                   เรื่องที่สาม ผมเห็นว่าควรเร่งกระทำคือการขยายเครือข่ายเชื่อมโยงระบบไฟฟ้า จริงอยู่ที่ครั้งนี้ประเทศเราไม่ได้ประสบกับภาวะไฟฟ้าดับอันเกิดจากการขาดแคลนกระแสไฟฟ้า มีเพียงไฟดับในบางพื้นที่ที่น้ำท่วมสูงและจะเป็นอันตรายต่อผู้สัญจรไปมาในช่วงวิกฤติ ในด้านความเพียงพอของกำลังผลิตไฟฟ้าสำรองผมเชื่อได้เลยว่าในวันนี้ทางการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยสามารถบริหารวิกฤติคราวนี้ได้อย่างดีเยี่ยมและไม่ส่งผลกระทบต่อความขาดแคลน แต่การขยายจุดเชื่อมต่อและสถานีส่งไฟฟ้าขนาดย่อยยังมีความจำเป็นอยู่อย่างมาก ทั้งนี้ เพื่อเพิ่มช่องทางและเครือข่ายการบริหารความเสี่ยงเพื่อรองรับการแก้ปัญหาภาวะวิกฤติในวันข้างหน้าและยังช่วยเพิ่มโอกาสแก่การเข้าถึงพลังงานไฟฟ้าของประชาชนตามพื้นที่ห่างไกล

                   เรื่องที่สี่ ผมเห็นว่าเราควรเร่งผลักดันการดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมต่อไปตามเป้าหมาย การพัฒนาพลังงานทดแทนใหม่ ตามนโยบายรัฐบาลได้ตั้งเป้าไว้ว่าจะเพิ่มเป้าหมายการพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือกเป็น 25% ภายใน 10 ปี (2564) ซึ่งผมถือว่าเป็นเรื่องที่ท้าทายรัฐบาลอย่างมาก เพราะเป็นเป้าที่ค่อนข้างจะสูงมากทีเดียว ตามแผนพัฒนาพลังงานทดแทนและพลังงานทางเลือกฉบับใหม่ (2554-2564) ณ วันสิ้นสุดของแผน เราจะมีไฟฟ้าที่ผลิตจากพลังงานทดแทนสูงถึง 9,201 เมกะวัตต์ มีการผลิตพลังงานความร้อนจากพลังงานทดแทนสูงถึง 9,335 พันตันเทียบเท่าน้ำมันดิบ มีการใช้เชื้อเพลิงภาคขนส่งจากเชื้อเพลิงชีวภาพ (biofuels) สูงถึง 39.97 ล้านลิตรต่อวัน

                   เรื่องที่ห้า ผมเห็นด้วยกับแนวทางที่ผ่านมาในการปรับปรุงแผนอนุรักษ์พลังงาน 20 ปี เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายของรัฐบาล และเป้าหมายของผู้นำประเทศในกลุ่มความร่วมมือเศรษฐกิจเอเชียแปซิฟิก (เอเปค) ในการลดความเข้มการใช้พลังงาน (Energy Intensity) ลงร้อยละ 25 ในปี 2573 เมื่อเทียบกับปี 2553 หรือกล่าวคือประเทศไทยจะทำการลดการใช้พลังงานลงให้ได้อย่างน้อย 38,200 พันตันเทียบเท่าน้ำมันดิบ ซึ่งจะทำให้เราลดความเข้มข้นทางพลังงาน ได้สูงกว่าค่าเป้าหมายของเอเปคนั้น ถือว่าเป็นนโยบายที่แสดงถึงความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมโลก

                   กระแสการพัฒนาของสังคมโลกในปัจจุบันได้มุ่งไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมากขึ้นเรื่อยๆ จึงทำให้ไทยเราต้องปรับตัวขนานใหญ่เพราะสาขาพลังงานโดยเฉพาะผู้ผลิตมักจะถูกมองว่าเป็นจำเลยในการสร้างมลภาวะต่อสิ่งแวดล้อม แต่อันที่จริงแล้วผู้บริโภคก็มีบทบาทสำคัญในการสร้างจิตสำนึกที่ดีในการใช้พลังงานอย่างประหยัดและเหมาะสม แนวทางการดำเนินการที่สำคัญน่าจะอยู่ที่การส่งเสริมการใช้อุปกรณ์และอาคารสถานที่ที่มีประสิทธิภาพสูง ส่งเสริมกลไกการพัฒนาพลังงานที่สะอาดเพื่อลดก๊าซเรือนกระจกและแก้ปัญหาภาวะโลกร้อน สร้างจิตสำนึกของผู้บริโภคในการใช้พลังงานอย่างประหยัด และมีประสิทธิภาพให้เป็นระบบจริงจังและต่อเนื่อง

                   เรื่องสุดท้าย ที่ผมอยากเสนอว่าควรเร่งกระทำคือการสร้างการบูรณาการสำหรับโครงข่ายพลังงานของประเทศเพื่อรองรับภาวะฉุกเฉินโดยการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศที่แสดงภาพให้เราสามารถประเมินสถานการณ์ได้ทันที อาจจะเป็นภาพถ่ายดาวเทียมแสดงตำแหน่งที่ตั้งจุดวิกฤติต่างๆ เช่น คลังน้ำมัน สถานีให้บริการน้ำมันและก๊าซธรรมชาติ แนวท่อส่งน้ำมัน สายส่งไฟฟ้า และโรงไฟฟ้า ที่มีความสำคัญทางยุทธศาสตร์เพื่อประสานงานและสั่งการได้อย่างทันท่วงทีในการเฝ้าระวังจุดวิกฤติเหล่านั้น นอกจากนี้ ควรจัดให้มีการซ้อมแผนการรองรับภาวะฉุกเฉินอย่างสม่ำเสมอเพื่อดูว่ากลไกต่างๆ ที่วางไว้ยังอยู่ในสภาพใช้การได้ทันทีหรือไม่ ซึ่งการซ้อมแผนฉุกเฉินเหล่านี้ต่อไปจะไม่ใช่เป็นแต่เพียงวาระของกระทรวงพลังงานเท่านั้น แต่เป็นวาระแห่งชาติที่ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องให้ความร่วมมือและเอาใจใส่อย่างจริงจัง

                   อันที่จริง ผมยังมีอีกหลายเรื่องอยากฝากท่านแต่ผมคิดว่านโยบายเหล่านี้ถือเป็นเรื่องเร่งด่วนในลำดับต้นๆ ที่ต้องการการผลักดันอย่างจริงจังจากท่าน เพื่อให้นโยบายพลังงานของประเทศไทยตอบสนองต่อการพัฒนาของประเทศและบริบทของสังคมโลกที่เปลี่ยนแปลงไป

...............................
(ทันกระแสเศรษฐกิจ และพลังงาน : นโยบายพลังงานในช่วงเปลี่ยนผ่าน โดย...ดร.โชติชัย สุวรรณาภรณ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่นโยบายและเศรษฐกิจพลังงาน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) [email protected])