ต้องขายคุณภาพ
ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : ต้องขายคุณภาพ โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ
สามสิบห้าปีที่ผ่านมา ผมไปอาศัยห้องบันทึกเสียงปรีดา ของ "ปรีดา จุลละมณฑล" นักแข่งจักรยานชื่อดังของเมืองไทย เป็นที่อาศัยหนีงานหลบไปนอนตอนกลางวันอยู่บ่อยครั้ง เพราะห้องบันทึกเสียงต้องเปิดแอร์ให้เย็นฉ่ำตลอดเวลา และมักจะเงียบสงบปราศจากเสียงรบกวน ยกเว้นแต่เมื่อมีนักจัดรายการวิทยุทั้งหลายแวะเวียนกันเข้ามาบันทึกเทปรายการเท่านั้น
นักจัดรายการวิทยุชื่อดังในสมัยนั้นที่ไปใช้ห้องบันทึกเสียงหลังธนาคารออมสินสะพานควายมีหลายคน เช่น อนุสรา จิตรมิตรภาพ สาวน้อยจากนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, วิทยา พุฒนะกุล ผู้จัดสารคดีสั้น “เมืองไทยเรามีของดีอยู่มาก”, ระย้า จากรถไฟดนตรี ในยุคยังเป็นหนุ่มน้อย, ประสิทธิ์ แสงกล้า ผู้ลือชื่อในวงการเพลงร๊อค, สนธยา รณชัย โฆษกเสียงทุ้มนุ่มลึก, ถาวร สิริสัมพันธ์ และ สมโภชน์ ปัจฉิมานนนท์ ฯลฯ แต่ก็ไม่เคยคิดว่าสักวันหนึ่งผมจะต้องมานั่งจัดรายการวิทยุเหมือนท่านเหล่านั้นแม้แต่น้อย
ความที่ขลุกอยู่กับห้องบันทึกเสียงอย่างที่บอกมา วันหนึ่งเมื่อ ปรีดา จุลละมณฑล ชวน สมโภชน์ ปัจฉิมานนท์ เข้าหุ้นร่วมกันทำเทปเพลงออกวางตลาดภายใต้ชื่อ “เพลงประทับใจ” ในยุคที่ยังไม่มีใครรู้เรื่องกฎหมายลิขสิทธิ์แม้แต่คนเดียว ผมจึงถูกลากจูงเข้าไปในวงการเพลงประทับใจด้วยความเต็มใจ
งานที่ผมรับผิดชอบคืองานจัดจำหน่ายภาคกลางและภาคเหนือ รวมทั้งงานผลิตในส่วนของการนั่งเฝ้าเครื่องบันทึกเทปที่ต่อพ่วงกันเป็นแถวยาว และทำหน้าที่ผลิตปกเทปด้วยเครื่องพิมพ์แบบฉับแกระที่ทำให้มือดำด้วยหมึกพิมพ์ทุกครั้ง ยังจำได้ว่าเทปชุดที่ขายดิบขายดิบขายดีจนผมต้องขับรถร่อนไปส่งเทปแทบไม่ทัน คือชุด ไอ้หนุ่มรถไถ ของสายัณห์ สัญญา นักร้องดาวรุ่งสมัยนั้น และชุดนกเอี้ยงจ๋า ของทนงศักดิ์ ภักดีเทวา
พอสินค้าขายดีมากขึ้นกระบวนการผลิตแบบดั้งเดิมก็ไม่สามารถผลิตเทปป้อนได้ทัน ปรีดา จุลละมณฑล ผู้มีความคิดก้าวหน้าและทันสมัยเสมอ จึงบอกกับขบวนการเพลงประทับใจในวันหนึ่งว่า มีเครื่องบันทึกเทปรุ่นใหม่ที่สามารถบันทึกเทปที่มีความยาวครึ่งชั่วโมงได้ด้วยเวลาเพียงสามนาที และยังสามารถบรรจุตลับเทปคาสเซทลงไปบันทึกได้ถึงครั้งละสามม้วนในหนึ่งเครื่อง
การลงทุนครั้งใหญ่จึงเกิดขึ้นกับเครื่องผลิตเทปดังกล่าว ซึ่งมีราคาเครื่องละเป็นแสนบาทเมื่อสามสิบกว่าปีที่แล้ว หน้าที่ของในส่วนการขายจึงชุลมุนจ้าละหวั่นขับรถแทบไม่ได้ดับเครื่อง ตั้งแต่แม่สาย, เชียงใหม่, ตาก, แพร่, น่าน ลงมาจนถึงสิงห์บุรี, ลพบุรี เพลงประทับใจชุดแล้วชุดเล่าถูกผมบรรทุกใส่ท้ายรถออกไปวางจำหน่ายทั่วไปหมด
แต่หลังจากเทปชุดที่ผลิตด้วยเครื่องบันทึกทันสมัย ซึ่งเราลงทุนกันด้วยเงินจำนวนมากมายถูกส่งออกไปวางตลาดได้ไม่เกินสองเดือน ผมก็ต้องขับรถวิ่งไปทั่วอีกครั้งหนึ่ง แต่ครั้งนี้ไม่ได้เป็นการนำเอาเทปที่บันทึกเพลงใหม่ๆ ไปส่ง แต่เป็นการย้อนไปรับเทปที่เคยไปวางจำหน่ายกลับคืนมาพร้อมทั้งต้องคืนเงินให้กับเจ้าของร้านที่จ่ายเงินค่าเทปมาแล้ว
เพราะกรรมวิธีการผลิตด้วยเครื่องทันสมัยทำให้เสียงเพลงและสปีดเพี้ยนไป บางม้วนก็เสียงขาดเป็นช่วงๆ ทำให้ร้านค้าหัวเสียและหงุดหงิดกับเทปเพลงประทับใจบนปกสีส้มสดใสมาก ชื่อเสียงที่เคยสร้างไว้หายไปกับเครื่องผลิตทันสมัยในพริบตา กำไรที่ทำมาได้จากเครื่องบันทึกเสียงชุดดั้งเดิมหายไป แถมยังมีหนี้สินที่มาพร้อมกับเครื่องบันทึกเทปทันสมัยอีกจำนวนหนึ่ง
ผมเองต้องซมซานกลับไปเลียแผลแห่งความผิดหวังที่บ้านนอกอีกครั้งหนึ่ง พร้อมกับบทเรียนสอนใจที่จำมาจนทุกวันนี้ว่า อย่าเร่งขายสินค้าจนเกินกำลังการผลิตที่สามารถควบคุมคุณภาพได้ มิฉะนั้นหากสินค้าที่เร่งผลิตเพราะต้องการกำไรเพิ่มมากขึ้น กลายเป็นสินค้าที่ไร้คุณภาพขึ้นมา เหตุการณ์ “ทุนหาย กำไรหด” และชื่อเสียงที่ไม่สามารถกอบกู้คืนมาได้ ก็จะติดตามมาจนยากจะพลิกฟื้น สินค้าและบริการจะยั่งยืนอยู่ได้ด้วยคุณภาพเท่านั้น ไม่ใช่อยู่ด้วยการที่สามารถขายได้มากในระยะแรกๆอย่างแน่นอนครับ
..........................................
(ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : ต้องขายคุณภาพ โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ)