เลบานอน อิสราเอล และฮิซบอลเลาะห์ | คมชัดลึก

              ระยะนี้เราคงจะได้ยินชื่อประเทศเลบานอนบ่อยครั้ง แม้หลายท่านอาจจะเคยได้ยินชื่อประเทศนี้มาก่อนแล้ว แต่บางท่านก็มีคำถามว่าประเทศนี้อยู่ที่ไหน? มีความเป็นมาอย่างไร? และทำไมถึงเข้ามาเกี่ยวข้องกับขบวนการก่อการร้ายได้?
 
                 เลบานอนเป็นประเทศเล็กๆ ที่ตั้งอยู่ชายฝั่งด้านตะวันออกของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน มีพรมแดนติดกับซีเรียเป็นระยะทางยาวตั้งแต่ภาคเหนือถึงภาคตะวันออก ภูมิประเทศเป็นเทือกเขาสองเทือกที่ทอดตัวขนานกัน ระหว่างหุบเขาบนพื้นที่อันอุดมสมบูรณ์ พืชผลที่สำคัญคือมะกอก องุ่น และมัลเบอร์รี่ รวมทั้งทุ่งหญ้าขนาดเล็กซึ่งใช้เลี้ยงสัตว์
 
                 ดินแดนที่เป็นประเทศเลบานอนในปัจจุบัน มีประวัติศาสตร์อันเก่าแก่ย้อนไปถึงยุคทองแดง ประมาณ 4,000-3,000 ปีก่อนคริสตกาล ด้วยความอุดมสมบูรณ์และความงดงามของธรรมชาติ ดินแดนแห่งนี้จึงเป็นที่อยู่อาศัยของผู้คนมาตั้งแต่สมัยโบราณ โดยมีโบราณสถานเก่าแก่ให้เห็นอยู่หลายแห่ง เลบานอนเคยอยู่ในอำนาจของอียิปต์และอาณาจักรออตโตมาน หลังจากนั้นก็เป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส มีการร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกซึ่งให้สิทธิแก่ชาวคริสต์นิกายมาโรไนท์เป็นอย่างมาก ต่อมาในปี ค.ศ.1943 ฝรั่งเศสจึงได้ให้เอกราชแก่เลบานอน ขณะที่ความขัดแย้งทางศาสนาและความไม่เป็นธรรมต่างๆ นำไปสู่สงครามกลางเมือง ในช่วงปี ค.ศ.1975-1991
 
                 สงครามกลางเมืองในเลบานอนเป็นสงครามศาสนาระหว่างคริสเตียนนิกายมาโรไนท์ กับมุสลิมนิกายดรูสส์ มีที่มาจากการที่มุสลิมได้เข้ายึดครองซีเรียและเลบานอนในคริสต์ศักราช 630-640 แต่ได้รับการต่อต้านจากชาวเลบานอนซึ่งนับถือศาสนาคริสต์มาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 4 โดยอพยพไปตั้งมั่นอยู่ภาคเหนือของประเทศ และสถาปนานิกายมาโรไนท์ ตามชื่อของผู้นำการอพยพคือ จอห์น มารอน ส่วนมุสลิมนิกายดรูสส์นั้น แยกตัวมาจากมาอิลลี โดยพระเจ้าฟาติมิดที่ 6 ซึ่งประกาศตนว่าเป็นพระเจ้าองค์สุดท้ายของโลกมนุษย์ นิกายทั้งสองนี้มีเฉพาะที่เลบานอนที่นี่ที่เดียว
 
                 มูลเหตุของสงครามกลางเมืองนั้น เกิดจากการเมืองการปกครองของเลบานอนเอง คือกรุงเบรุตเป็นที่อยู่ของชาวคริสต์นิกายมาโรไนท์ และมุสลิมนิกายดรูสส์ โดยมีเส้นสีเขียวแบ่งพื้นที่ออกเป็นสองส่วน ซีกตะวันออกเป็นของชาวคริสต์ และซีกตะวันตกเป็นของมุสลิม ทำให้เหมือนอยู่คนละประเทศกัน นอกจากนี้รัฐสภาของเลบานอนกำหนดให้ประกอบด้วยผู้แทน (ในขณะนั้น) 66 คน ที่มาจากนิกายหลักๆ ในศาสนาอิสลาม 6 นิกาย โดยเฉลี่ยตามจำนวนผู้ที่นับถือนิกายนั้นๆ ซึ่งนิกายมาโรไนท์มีผู้แทนถึง 20 8o ขณะที่นิกายดรูสส์มีผู้แทนเพียง 4 คน
 
                 อย่างไรก็ตามในช่วงเวลาดังกล่าว ขบวนการปลดปล่อยปาเสลไตน์ (พีแอลโอ) ได้อพยพเข้าไปอยู่ในเลบานอนเป็นจำนวนมาก และชาวมุสลิมเลบานอนส่วนหนึ่งได้เข้าร่วมในการต่อสู้หรือให้ความสนับสนุนพีแอลโอในการทำสงครามกับอิสราเอล นอกจากนี้การอพยพของปาเลสไตน์ยังทำให้จำนวนชาวมุสลิมในเลบานอนเพิ่มขึ้น ซึ่งส่งผลต่อจำนวนที่นั่งในรัฐสภาและความมั่นคงของรัฐบาล ปมปัญหาเหล่านี้เป็นเหตุให้เกิดสงครามกลางเมืองที่รุนแรง เป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตหลายหมื่นคน กรุงเบรุตซึ่งเคยได้รับฉายาว่าเป็นปารีสแห่งตะวันออกกลางเหลือเพียงซากปรักหักพัง
 
                 แม้สงครามกลางเมืองจะยุติลง แต่ปัญหาในเลบานอนไม่ได้จบไปด้วย โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเลบานอนตกเป็นพื้นที่ความขัดแย้งของเพื่อนบ้าน คือซีเรียกับอิสราเอล ในปี ค.ศ.1982 ได้เกิดองค์กรฮิซบอลเลาะห์หรือพรรคของพระผู้เป็นเจ้าขึ้น มีวัตถุประสงค์เพื่อต่อต้านการยึดครองเลบานอนของอิสราเอล แต่ก็ได้รับการกล่าวหาจากอิสราเอลว่ามีความต้องการที่ทำลายรัฐอิสราเอล ฮิซบอลเลาะห์เคลื่อนไหวทั้งทางการเมืองและการทหารคู่ขนานกันไป โดยได้รับการสนับสนุนด้านการเงินจากอิหร่าน และด้านการทหารจากซีเรีย ปัจจุบันฮิซบอลเลาะห์มีผู้แทนในรัฐสภา 23 ที่นั่ง และมีแนวร่วมอีกจำนวนหนึ่ง ทำให้เป็นฝ่ายค้านที่สำคัญ
 
                 ความขัดแย้งระหว่างเลบานอนกับอิสราเอลปะทุขึ้นในเดือนกรกฎาคม ค.ศ.2006 เมื่อกองกำลังฮิซบอลเลาะห์โจมตีทหารอิสราเอลขณะลาดตระเวนตามบริเวณชายแดนประเทศทั้งสอง เป็นผลให้ทหารอิสราเอลเสียชีวิตจำนวนหนึ่ง และถูกจับกุมอีกจำนวนหนึ่ง อิสราเอลจึงตอบโต้ด้วยการโจมตีโรงงานไฟฟ้า และใช้ขีปนาวุธถล่มฐานที่ตั้งของฮิซบอลเลาะห์ ซึ่งแน่นอนว่าการต่อสู้ของทั้งสองฝ่ายคงดำเนินต่อไป และอาจจะแผ่ขยายออกไปในพื้นที่อื่นของโลกด้วยก็ได้