อิหร่านจะปิดช่องแคบฮอร์มุซจริงหรือ | คมชัดลึก

               ครั้งสุดท้ายที่อิหร่านพยายามปิดช่องแคบฮอร์มุซ เส้นเลือดใหญ่การค้าน้ำมันเชื่อมชาติร่ำรวยน้ำมันในอ่าวเปอร์เซียสู่โลกภายนอก ในช่วงทศวรรษหลังปี 2523 กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่านยังมีแค่เรือยางไม่กี่ลำ และทุ่นระเบิดรุ่นแรกๆ สำหรับภารกิจนี้เท่านั้น แต่หากมีครั้งต่อไป อิหร่านน่าจะต้องเตรียมตัวอย่างดี

               สำหรับบรรดาผู้นำสายแข็งกร้าวของอิหร่าน ช่องแคบฮอร์มุซ ได้กลายเป็นไพ่ใบสำคัญในเกมการเผชิญหน้ากับตะวันตกมาอย่างยาวนาน

               แม้ตระหนักดีว่า อิหร่านไม่มีวันตีเสมอแสนยานุภาพทางทหารของสหรัฐ ต่อให้พัฒนาเทคโนโลยีจนถึงทดลองหัวรบนิวเคลียร์ติดขีปนาวุธได้ แต่อาวุธที่ว่า ก็มีโอกาสจะถูกยิงตกในชั่วอึดใจจากหนึ่งในฐานต่อต้านขีปนาวุธหลายร้อยแห่งที่สหรัฐติดตั้งประจำการอยู่รอบอ่าวเปอร์เซีย

               หนทางโจมตีตะวันตกอย่างได้ผลกว่า จึงน่าจะเป็นการสร้างความปั่นป่วนทางเศรษฐกิจให้แก่ประเทศเหล่านั้น

               ความสำคัญของช่องแคบฮอร์มุซ คือเป็นเส้นทางลำเลียงน้ำมัน 20% ของโลก เชื่อมประเทศส่งออกน้ำมันในอ่าวเปอร์เซีย อย่างบาห์เรน อิหร่าน คูเวต กาตาร์ ซาอุดีอาระเบีย และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ เข้ากับมหาสมุทรอินเดีย โดยเฉลี่ย เรือบรรทุกน้ำมันแล่นผ่านช่องแคบวันละ 14 ลำ ขนส่งน้ำมันวันละประมาณ 17 ล้านบาร์เรล นอกจากนี้ ยังกลายเป็นเส้นทางสำคัญสำหรับเรือบรรทุกแก๊สธรรมชาติเหลว จากประเทศอย่างกาตาร์อีกด้วย  

               ในห้วงเวลาที่ความตึงเครียดเเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์อิหร่านพุ่งถึงจุดวิกฤติ ไม่เหนือความคาดหมายเท่าไหร่ที่อิหร่านออกมาขู่ปิดช่องแคบฮอร์มุซ หากสหรัฐและสหภาพยุโรปใช้มาตรการแซงชั่นอุตสาหกรรมน้ำมันอิหร่าน

               การส่งออกน้ำมันสร้างรายได้สกุลเงินต่างชาติให้อิหร่านในแต่ละปีประมาณ 80% หากอิหร่านต้องระงับการส่งออกน้ำมัน ก็จะทำให้รัฐบาลขาดแคลนเงินสด ซ้ำเติมสภาพเศรษฐกิจที่สาหัสอยู่แล้วจากผลของมาตรการคว่ำบาตรที่มีอยู่เดิม

               เงิน ริอัล ของอิหร่าน ที่อ่อนค่าลงในเดือนที่แล้ว 40% ดิ่งฮวบลงอีก 12% ในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ทันทีที่มีข่าวว่า 7 ชาติสมาชิกสหภาพยุโรป (อียู) เห็นพ้องมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่านตามรอยสหรัฐ

               แนวโน้มที่จะโดนมาตรการแซงชั่นเพิ่ม ทำให้บรรดาผู้นำทางทหารและการเมืองอิหร่าน ออกมาขู่ปิดช่องแคบฮอร์มุซเพื่อตอบโต้ และ พล.อ.อยาตอลเลาะห์ ซาเลฮี ผู้บัญชาการทหารสูงสุดอิหร่าน ขู่จะโจมตีกองเรือสหรัฐ หากพยายามจะขยับเรือบรรทุกเครื่องบินเข้าไปในอ่าวเปอร์เซีย 

                สำหรับคนจำนวนมาก มองว่าคำขู่อิหร่านไม่ได้เป็นอะไรมากกว่าการออกมายืดเส้นยืดสายแสดงความแข็งข้อต่อต้านตะวันตกอีกครั้งหนึ่ง ขณะที่อิหร่านกำลังจะมีการเลือกตั้งสมาชิกรัฐสภาในเดือนมีนาคม ทางการเตหะรานต้องการแสดงให้เห็นว่าจะไม่ยอมก้มหัวให้แก่การบีบบังคับให้อิหร่านยุติโครงการวิจัยนิวเคลียร์

               แต่หากมองเลยไปถึงความไม่เป็นเอกภาพของผู้มีอำนาจในเตหะราน และคาดการณ์ไม่ได้ในหลายครั้ง ตะวันตกไม่สามารถตั้งอยู่ในความประมาท และจะต้องป้องกันความพยายามขัดขวางเส้นทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญอย่างยิ่งต่อการค้าโลกไม่ให้เกิดการสะดุด

               ขีดความสามารถทางทหารของอิหร่านพัฒนาเรื่อยมานับจากกลางทศวรรษหลังปี 2523 ซึ่งเป็นครั้งหลังสุดที่อิหร่านพยายามขัดขวางการเดินเรือสินค้าในอ่าวเปอร์เซียอย่างตึงเครียด 

               อิหร่านโกรธแค้นที่สหรัฐสนับสนุนซัดดัม ฮุสเซน ผู้นำอิรักเวลานั้นอย่างไม่ปิดบัง ในช่วงสงครามอิรัก-อิหร่าน และได้เริ่มโจมตีการเดินเรือของประเทศอ่าวเปอร์เซียที่สนับสนุนอเมริกา อย่างเช่น คูเวต ทำให้กองทัพเรือสหรัฐต้องเข้าแทรกแซงในนามของคูเวต

               แม้ในแง่แสนยานุภาพ อิหร่านไม่มีอะไรจะไปต่อกรกับกองเรือที่ 5 ซึ่งปฏิบัติการจากบาห์เรนได้ แต่ก็ได้สร้างความปั่นป่วนอย่างมหาศาลทีเดียว และทำให้ราคาน้ำมันในตลาดโลกทะยานลิ่ว ด้วยวิธีการง่ายและเร็วคือการทิ้งทุ่นระเบิดในเส้นทางเดินเรืออันสำคัญ ขณะที่กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติ  โจมตีเรือบรรทุกน้ำมันจากเรือยาง ก่อนในที่สุด พลังอาวุธอันเหนือกว่ามากของวอชิงตัน จะเข้าไปสยบความพยายามปิดช่องแคบฮอร์มุซ

                กระนั้น ผู้มีอำนาจในอิหร่านปฏิญาณไว้ว่า หากมีความจำเป็นที่จะต้องปิดเส้นทางเดินเรือนี้อีก พวกเขาจะต้องมีหนทางทำเช่นนั้นได้      

               นับจากนั้น กองทัพอิหร่านได้ทุ่มเวลาในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา ปรับปรุงยกระดับสมรรถนะทางการทหาร บนสมมติฐานว่าหากมีคำสั่งให้ปิดช่องแคบฮอร์มุซเมื่อไหร่ ก็จะลงมือปฏิบัติการได้ทันที ในเวลาไม่เกิน 2-3 วัน   

                อิหร่านอาจจะระดมขีปนาวุธปราบเรือ เรือดำน้ำ ทุ่นระเบิดและเรือเล็กอีกหลายพันลำ มาใช้โจมตีการเดินเรือ หากผู้มีอำนาจในอิหร่านตัดสินใจปิดช่องแคบจริง

               ผู้บัญชาการระดับสูงอิหร่านมีความมั่นใจในศักยภาพของตนขนาดที่ พล.ร.อ.ฮาบิโบลเลาะห์ ซายารี ผู้บัญชาการกองทัพเรืออิหร่าน ออกมาโอ่เมื่อเร็วๆ นี้ว่า การปิดช่องแคบฮอร์มุซ เป็นเรื่องง่ายเหมือนกับดื่มน้ำหนึ่งแก้ว จากนั้น เพื่อเป็นการพิสูจน์ว่าอิหร่านมีศักยภาพทำได้จริง ก็ได้ทำการซ้อมรบ 10 วันเสร็จสิ้นเมื่อวันอังคารที่ผ่านมา โดยทดลองขีปนาวุธปราบเรือที่มีพิสัยไกลถึง 200 กิโลเมตรในวันท้ายๆ 

                หลังจากนั้น 2 วัน อิหร่านประกาศว่า กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติจะจัดการซ้อมรบยุทธนาวีในช่องแคบฮอร์มุซ และอ่าวเปอร์เซียในเดือนกุมภาพันธ์ ภายใต้ชื่อรหัสว่า "พระศาสดาผู้ยิ่งใหญ่" เป็นการซ้อมรบประจำปีตลอด 7 ปีที่ผ่านมา

               พล.ร.อ.อาลี ฟาดาวี ผู้บัญชาการทหารเรือของกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ กล่าวว่า ครั้งนี้จะแตกต่างจากครั้งก่อนๆ แต่ไม่ได้เผยรายละเอียด

                กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติ เป็นหน่วยทหารทรงอิทธิพลที่สุดของอิหร่าน มีกองกำลังทางเรือ อากาศ และภาคพื้นดิน เหมือนกับกองทัพตามแบบ นอกจากนี้ ยังรับผิดชอบโครงการขีปนาวุธอิหร่านด้วย

               อย่างไรก็ดี แม้อิหร่านสำแดงว่ามีเขี้ยวเล็บแหลมคมกว่าในทศวรรษหลังปี 2523 แต่กระทรวงกลาโหมสหรัฐยืนยันว่าอิหร่านยังไม่ได้เสี้ยวของแสนยานุภาพสหรัฐ

                เรือบรรทุกเครื่องบินสหรัฐลำเดียว สามารถประจำการระบบโจมตีทางอากาศได้มากกว่ากองทัพอากาศอิหร่านทั้งกอง สอดคล้องกับนักวิเคราะห์ทางการทหารส่วนใหญ่ที่ลงความเห็นไปในทางเดียวกัน การปราบกองทัพอิหร่าน จะใช้เวลาแค่ไม่กี่วันเท่านั้น

               เผลอๆ การตอบโต้ของสหรัฐต่อความพยายามใช้กำลังทหารขัดขวางการเดินเรือในอ่าวเปอร์เซีย จะไม่จำกัดวงที่กองทัพเรืออิหร่านเท่านั้น แต่จะนำไปสู่การที่สหรัฐและพันธมิตร ใช้เป็นข้ออ้างทำลายสิ่งปลูกสร้างทางนิวเคลียร์ของอิหร่าน เพื่อยุติวิกฤตินิวเคลียร์ในคราวเดียว 

               ดังนั้น หากอิหร่านปิดช่องแคบฮอร์มุซ เท่ากับว่าอิหร่านกำลังเดิมพันอย่างน่าหวาดเสียว จึงเป็นเหตุผลว่า เพราะอะไรนักการเมืองในตะวันตกจึงมองว่า อิหร่านขู่ให้กลัวไปอย่างนั้นเอง เพื่อหวังโน้มน้าวไม่ให้ตะวันตกออกมาตรการแซงชั่นอิหร่านเพิ่มอีก

...........................................
(อิหร่านจะปิดช่องแคบฮอร์มุซจริงหรือ : คอลัมน์ เปิดโลกวันอาทิตย์ : โดย ... อุไรวรรณ นอร์มา)