สถาปัตยกรรมทางด้านพลังงานใหม่ (2) | คมชัดลึก

                  วันนี้ขอกลับมาเล่าต่อจากครั้งที่แล้วว่าสืบเนื่องจากจะมีการประชุมสำคัญประจำปีของ World Economic Forum (WEF) ที่เมืองดาวอส ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ในช่วงระหว่างวันที่ 25-29 มกราคม 2555 และหัวข้อหนึ่งที่จะมีการหารือกันนอกเหนือจากประเด็นด้านเศรษฐกิจ สังคม การเงิน เทคโนโลยี คือประเด็นด้านพลังงานเรื่อง “สถาปัตยกรรมพลังงานใหม่” หรือ New Energy Architecture โดยผู้ที่จะไปเข้าร่วมการหารือครั้งนี้คือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน พร้อมด้วยผู้บริหารของ ปตท.

                  ก่อนที่เขาจะมีการหารือกันในครั้งนี้ ทาง WEF ในเบื้องต้นได้ทำการศึกษาและสำรวจพบว่า การที่สังคมและเศรษฐกิจโลกประสบกับปัจจัยรุมเร้าหลายประการไม่ว่าจะเป็น 1.ปัญหาด้านความจำกัดของทรัพยากร เช่น ความจำกัดด้านทรัพยากรที่ดิน แหล่งน้ำ และแหล่งทรัพยากรพลังงานโดยเฉพาะพลังงานจำพวกไฮโดรคาร์บอน (น้ำมันและก๊าซ) ที่นับวันจะหายากขึ้น ในขณะที่ความต้องการใช้ทรัพยากรเหล่านั้นกลับขยายตัวเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วตามการขยายตัวของจำนวนประชากรและระดับการพัฒนาทางสังคมและเศรษฐกิจที่ซับซ้อนขึ้น

                   2.ปัญหาจากการที่กลไกในการขับเคลื่อนสังคมโดยภาครัฐ เอกชน/ธุรกิจ และรวมถึงประชาชนทั้งหลายในสังคม ซึ่งแต่ละกลุ่มมักจะมีความเห็นที่แตกต่างกันไปตามแต่ความเชื่อ หน้าที่ และผลประโยชน์ที่แต่ละฝ่ายต้องรับผิดชอบ นอกจากนี้ยังมีเรื่อง 3.ปัญหาในการขนย้ายพลังงานจากแหล่งที่ค้นพบไปสู่ตลาดที่จะทำหน้าที่จัดสรรทรัพยากรพลังงานให้กระจายไปตามแหล่งที่มีกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ซึ่งระบบตลาดถือเป็นหัวใจสำคัญในการขับเคลื่อนให้เกิดความสมดุลทั้งในด้านอุปสงค์และอุปทาน

                  ปัจจัยเหล่านี้ล้วนเป็นตัวขับเคลื่อนให้แนวคิดในการออกแบบสถาปัตยกรรมใหม่ด้านพลังงานได้รับความสนใจอย่างมาก เพราะนั่นหมายความว่านับจากนี้ต่อไป การสร้างสมดุลแห่งการพัฒนาด้านพลังงานจะต้องเกิดขึ้นอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ เนื่องจากการบรรลุถึงวัตถุประสงค์สูงสุดแห่งการพัฒนาที่มีความยั่งยืน จะต้องคำนึงถึง 3 องค์ประกอบหลักคือ 1.การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ 2.การสร้างความมั่นคงด้านพลังงานและโอกาสในการเข้าถึงแหล่งพลังงาน 3 การดูแลสิ่งแวดล้อม เพราะปัจจัยเหล่านี้ล้วนเป็นเงื่อนไขสำคัญในการพัฒนาพลังงานในอนาคต

                  ในการหารือกันที่ดาวอสครั้งนี้ ทาง WEF ยังมีแนวคิดที่จะสร้างเครื่องมือในการวิเคราะห์ที่จะช่วยระบุถึงจุดหักเห (critical points) ที่ถือเป็นจุดสำคัญในการพัฒนา ที่จะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลง รวมทั้งผู้เล่นที่จะต้องมีบทบาทในการสร้างการเปลี่ยนแปลง (enablers) เพื่อช่วยกันเดินหน้าสร้างสถาปัตยกรรมพลังงานใหม่ให้สำเร็จเป็นรูปธรรม การวัดผลอย่างต่อเนื่องก็ถือเป็นนวัตกรรมใหม่อย่างหนึ่งที่ทาง WEF กำลังจะนำเสนอ โดยการจัดทำดัชนีชี้วัดสมรรถนะทางด้านสถาปัตยกรรมพลังงานของประเทศ Energy Architecture Performance Index (EAPI) นอกเหนือจากการทำดัชนีวัดความสามารถทางการแข่งขัน (Competitiveness index) ที่ได้รับการอ้างอิงถึงมาโดยตลอดในรายงาน Global Competitiveness ออกเผยแพร่ทุกปี 

                  โดย EAPI ตัวใหม่นี้คาดว่าจะได้รับความสนใจไม่น้อย เพราะจะเป็นดัชนีของประเทศนั้นๆ ที่ใช้ในการตรวจสอบและติดตามตนเองถึงความสามารถ ความสมดุล และความเสี่ยงของประเทศนั้นๆ ในการพัฒนาด้านพลังงานของตนเองเมื่อเทียบกับประเทศอื่นๆ ในโลก และยังช่วยให้ประเทศเหล่านั้นมองเห็นทิศทางการพัฒนาลงทุนในโครงการด้านพลังงานที่ควรจะเป็นในระยะต่อไป เพื่อช่วยเสริมสร้างความเข้มแข็งของสถาปัตยกรรมโครงสร้างพลังงานของประเทศ

                   ในสัปดาห์หน้า ผมจะมาอธิบายความกันต่อ ถึงที่มาที่ไปของ EAPI ว่าคำนวณมาจากอะไร แล้วสถาปัตยกรรมพลังงานใหม่จะเป็นอย่างไรบ้าง สำหรับสัปดาห์นี้ พื้นที่หมดแล้วครับ

........................................
(ทันกระแสเศรษฐกิจและพลังงาน : สถาปัตยกรรมทางด้านพลังงานใหม่ (2) โดย...ดร.โชติชัย สุวรรณาภรณ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการใหญ่นโยบายและเศรษฐกิจพลังงาน บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) [email protected])