รู้ทันกฎหมาย - แบ่งมรดก | คมชัดลึก

  ครอบครัวไหนมีลูกเลี้ยงแม่เลี้ยง หรือมีพี่น้องต่างท้องกัน ก็มักมีปัญหาเวลาหัวหน้าครอบครัวตาย  ประมาณว่าหายเกรงใจ เพราะคนที่เรารักตายจากไปแล้ว

 ในบรรดาแม่เลี้ยงทั้งหลาย คนที่จะได้มีเพียงหนึ่งเดียวคือภรรยาที่ชอบด้วยกฎหมาย ถ้าไม่มีการจดทะเบียนสมรสกันไว้ ก็เป็นอันไม่มีใครได้มรดกสักคนเดียว

 มาถึงคนที่เป็นลูก จะลูกเมียหลวงเมียน้อยหรือไม่ ถ้าเป็นลูกโดยชอบด้วยกฎหมายของคนตาย หรือหากพิสูจน์ได้ว่าเป็นลูกของเขา ก็ต้องเอามรดกมาแบ่งให้ลูกๆ ทั้งหลายอย่างเท่าเทียมกันไป

 ไม่ต้องมาสนใจหรืออิจฉาว่าก่อนตายคนไหนจะได้มากกว่าคนไหน เพราะส่วนที่ได้ก่อนเจ้ามรดกตายก็ไม่ใช่มรดกอะไร เป็นการให้ระหว่างพ่อลูกกัน

 ผู้จัดการมรดกจะจัดการแบ่งมรดกตามหน้าที่ไม่ใช่ตามใจ ดังนั้น จะนำทรัพย์สินไปขายหรืออยากแบ่งที่แปลงไหนให้ใครตามอำเภอใจไม่ได้ ต้องถามไถ่ทายาทและต้องจัดทำบัญชีทรัพย์สินส่งให้ทายาทรับรู้ตรวจสอบด้วย

 ไม่เพียงผู้จัดการเท่านั้นที่มีหน้าที่ตามกฎหมาย ลูกคนไหนเก็บรักษาทรัพย์สินของคนตายไว้ ก็ต้องนำส่งให้ผู้จัดการมรดกเพื่อนำมารวบรวมไว้สำหรับแบ่งกัน จะมาทำเป็นหวังดีเอาทรัพย์ที่มีอยู่กับตัวไปมั่วขาย ต่อให้ทำไปเพื่อจะเอาเงินมาแบ่งกันระหว่างทายาทก็ทำไม่ได้ เพราะไม่ใช่หน้าที่ของตัว

 ตรงนี้ที่ต้องใส่ใจ เพราะมักจะสับสนระคนสงสัยว่า ทรัพย์สินของคนตายที่ทายาทคนนี้เก็บเอาไว้ เป็นการดูแลแทนคนตายให้ หรือว่าเป็นทรัพย์ที่ได้เพราะคนตายให้มาตั้งแต่ก่อนตาย เพราะมันจะไม่ใช่มรดกอะไรอย่างที่ว่าไว้ตอนต้น

 การแบ่งตามกฎหมายก็คือนำมาจัดสรรให้ทายาทตามลำดับเท่าๆ กัน แต่ไม่จำเป็นต้องว่ากันอย่างนี้หากมีความพอใจที่จะรับหรือไม่รับมรดกชิ้นไหนกันอย่างไร แตกต่างจากที่กฎหมายว่าไว้ก็ได้เช่นกัน และให้ถือตามนั้นได้โดยไม่ผิดกฎหมายแต่อย่างใด

 เนื่องจากเป็นเรื่องในครัวเรือนญาติใกล้ชิด การแบ่งสมบัติจึงไม่ได้จัดเป็นทางการอะไรมากมาย เพียงทำแบบง่ายๆ ไม่เป็นพิธี ไม่ได้มีบันทึกเป็นตัวหนังสือว่าจะแบ่งยังไง บางทีก็ทยอยให้คนนั้นทีคนนี้ที ไม่มีขั้นตอน ทำให้มีปัญหาตามมาในภายหลัง

 ทั้งในการจัดสรรแบ่งกันก็ไม่ได้ทำอะไรให้เป็นหลักเป็นฐาน ไม่ได้จัดให้ลงนามการรับทรัพย์ไป และก็ไม่ได้หาพยานที่ไหนมารับรองรับรู้

 ถ้าเป็นที่ดินก็ยังดีตรงที่มีหลักฐานการแบ่งปรากฏในโฉนดไว้ แต่ถ้าเป็นเงินสดหรือเครื่องประดับทั้งหลาย ผู้จัดการมรดกก็ต้องกังวลใจว่าจะพิสูจน์อย่างไรว่าได้แบ่งให้ไปแล้วจริงๆ

 จึงเป็นสิ่งที่ผู้จัดการมรดกต้องรอบคอบรอบจัด จะรักษามารยาทเกรงใจ ใครที่รับมรดกส่วนของตนไปเกิดของขึ้นเปลี่ยนใจมาฟ้องเรียกร้องเอาความให้ผู้จัดการจัดแบ่งใหม่ เรื่องก็จะไปกันใหญ่ถึงโรงถึงศาล

 ดังนั้น จึงต้องรอบคอบไว้ จะหาว่าเค็มก็ต้องทำใจ ดีกว่าแบ่งไปแล้วบอกไม่ได้ คนตายไปเกิดใหม่แล้วยังแบ่งไม่ได้ลง

"ศรัณยา ไชยสุต"