เวิลด์วาไรตี้:เลือก'รูป'ไหนดีเข้าสภา
เวิลด์วาไรตี้ : เลือก 'รูป' ไหนดีเข้าสภา : วัจน พรหโมบล
อียิปต์เป็นจุดสนใจของชาวโลกในสัปดาห์นี้ เนื่องจากมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรครั้งแรก นับจากสิ้นยุคผู้นำเผด็จการอย่างฮอสนี มูบารัก ซึ่งปรากฏว่าชาวอียิปต์ตื่นตัวออกไปใช้สิทธิกันแบบมืดฟ้ามัวดิน แม้บรรยากาศยังคุกรุ่น ด้วยกระแสการประท้วงขับไล่กองทัพให้เร่งวางมือจากการเมืองก็ตาม
การเลือกตั้งเมื่อวันจันทร์และอังคารเป็นการเลือกตั้งช่วงแรก ยังต้องจัดเลือกตั้งอีกสองครั้งด้วยกันจนเสร็จสิ้นในเดือนมกราคมจึงทราบผลอย่างสมบูรณ์ หากถามชาวอียิปต์ว่า กาลงคะแนนให้ผู้สมัครคนไหน อาจได้รับคำตอบที่ฟังแล้วงง เพราะพวกเขาจะตอบว่า ผมเลือกพีระมิด ไม้เทนนิส และขวดน้ำยาหยอดตา ส่วนคนอื่นๆ ก็อาจจะตอบว่า เลือกยากจริงๆ ระหว่างรถถัง ปืน ดอกบัว แปรงสีฟัน และตา ก็บัตรเลือกตั้งในอียิปต์นั้น ไม่เหมือนที่อื่นๆ เพราะประชาชนใช้วิธีจดจำภาพสัญลักษณ์ของผู้สมัคร หรือพรรคที่พวกเขาต้องการเลือก
ชาวอียิปต์ที่อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ มีมากถึงร้อยละ 30 จากทั้งหมด 80 ล้านคน และผู้สมัครก็มีเป็นจำนวนมาก จึงนำระบบสัญลักษณ์ภาพข้างตัวหนังสือมาช่วยอำนวยความสะดวก โดยเริ่มใช้ครั้งแรกตั้งแต่ทศวรรษหลังปี 2493 ในยุคของประธานาธิบดีกามัล อับเดล นัสเซอร์
ก่อนการรณรงค์หาเสียงเริ่มขึ้น ผู้สมัครจากพรรคใหญ่พรรคเล็ก 11,000 คนที่ลงชิง 498 ที่นั่งในสภา จะได้รับภาพสัญลักษณ์ 1 ในราวๆ 150 ภาพสำหรับให้ผู้ใช้สิทธิ์ที่ไม่รู้หนังสือลงคะแนนได้ง่ายขึ้น บางเขตเลือกตั้ง มีผู้สมัครมากถึง 130 คน การจำชื่อก็ไม่ง่ายเช่นกัน แม้แต่คนที่อ่านออกเขียนได้ก็ตาม หากไม่มีภาพ อาจต้องใช้เวลาเป็นครึ่งชั่วโมงเลยทีเดียวในการมองหาชื่อของผู้สมัครที่จะเลือก
ผู้สมัครส่วนมากหาเสียงไปในแนวทางที่สอดคล้องกับสัญลักษณ์ เช่น ผู้สมัครคนหนึ่งที่ได้ภาพเรือ พูดผ่านโทรโข่งว่า "มาลงเรือลำนี้กัน มันจะพาคุณไปยังที่ปลอดภัย" แต่ผู้สมัครบางคนไม่อาจนำภาพสัญลักษณ์มาใช้ในทางบวกได้ อย่างนายไซเอ็ด สุไลมาน ผู้สมัครอิสระในเขตทางเหนือของกรุงไคโร กล่าวว่า รู้สึกขายหน้าที่ได้รับภาพ ชุดผู้หญิง มาเป็นสัญลักษณ์ และได้ยื่นคำร้องต่อคณะกรรมการการเลือกตั้ง ขอใช้ หมวกเบสบอล แทน บางพรรคโชคดีหรือได้ตัวช่วยไม่อาจทราบได้ ได้ใช้สัญลักษณ์ที่ช่วยเรื่องภาพลักษณ์ของพรรคในเวลาเดียวกัน เช่น พรรคลาซาฟิสต์ ที่แปลว่า แสงสว่าง ได้ภาพตะเกียง ขณะที่พรรคเสรีภาพและยุติธรรมของกลุ่มภราดรภาพมุสลิม ได้ภาพตาชั่ง
แต่สิ่งที่หายไปจากการเลือกครั้งนี้ก็คือ ภาพอูฐและเสี้ยววงเดือน ที่พรรคบาธของอดีตประธานาธิบดีมูบารัก ใช้เป็นสัญลักษณ์มานานหลายสิบปี
--------------------------
(เวิลด์วาไรตี้ : เลือก 'รูป' ไหนดีเข้าสภา : วัจน พรหโมบล)