
แหล่งเรียนรู้ชุมชนบ้านหลังเรียน สืบสานปณิธาน ครูสิงห์ ฤทธิเดช
จากปณิธานอันแรงกล้าของบรรพบุรุษที่ต้องการให้มีแหล่งเรียนรู้นอกเวลาเรียนภายในชุมชน จึงเป็นแรงบันดาลใจให้ ดร.ประสพสุข ฤทธิเดช อาจารย์ประจำมหาวิทยาลัยมหาสารคาม ตั้งศูนย์การเรียนรู้ประจำชุมชนขึ้นที่บ้านกุดแคน ต.หนองโน อ.เมือง จ.มหาสารคาม
ศูนย์การเรียนรู้แห่งนี้มีชื่อว่า แหล่งเรียนรู้ชุมชนบ้านหลังเรียนปู่ทวดครูสิงห์ แม่สง่า ฤทธิเดช โดยเปิดสอนพิเศษให้แก่นักเรียนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 มีนักเรียนทั้งสิ้น 80 คน จาก 12 หมู่บ้าน เปิดเรียนวันเสาร์และวันอาทิตย์ตั้งแต่เวลา 09.30-12.30 น.
ส่วนในช่วงปิดเทอมจะมีการเรียนการสอนทุกวัน โดยใช้บริเวณห้องโถงข้างบ้านเป็นห้องเรียน ขณะที่บริเวณสวนหลังบ้านทุกวันเสาร์และวันอาทิตย์ รวมทั้งช่วงปิดเทอมจะเน้นการสอนเล่นดนตรีพื้นบ้านอีสานจนกลายเป็นแหล่งศึกษาดูงานที่มีผู้สนใจมาดูงานไม่ขาดสาย
ดร.ประสพสุข เล่าถึงที่มาของศูนย์เรียนรู้ชุมชนแห่งนี้ว่า บ้านหลังเรียนปู่ทวดครูสิงห์ แม่สง่า ฤทธิเดช ก่อตั้งขึ้นเพื่อสืบสานอุดมการณ์ของคุณพ่อสิงห์ ฤทธิเดช อดีตข้าราชการครูใหญ่โทโรงเรียนบ้านกุดแคน เมื่อ พ.ศ.2516
ประวัติคร่าวๆ ของครูสิงห์ ได้เริ่มรับราชการครูมาตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2482 ตลอดระยะเวลาที่รับราชการ คุณพ่อสิงห์ได้ปฏิบัติงานอย่างเต็มความสามารถจนได้รับพระราชทานเข็มเบญจมาภรณ์มงกุฎไทย และเครื่องหมายเชิดชูเกียรติครูอาวุโสในพระบรมราชูปถัมภ์
ก่อนที่ครูสิงห์จะเสียชีวิตลงได้สั่งให้ลูกหลานทำการสืบสานเจตนารมณ์ของพ่อที่รักในวิชาชีพครู จึงได้ปรึกษากับญาติพี่น้องทำการเปิดแหล่งเรียนรู้ชุมชนตามเจตนารมณ์ของพ่อ โดยใช้ชื่อว่าบ้านหลังเรียนปู่ทวดครูสิงห์ แม่สง่า ฤทธิเดช
จุดประสงค์ของศูนย์เรียนรู้แห่งนี้นอกจากจะมุ่งทำตามเจตนารมณ์ของพ่อแล้ว ยังเกิดจากการสังเกตเห็นว่า เด็กนักเรียนส่วนใหญ่ในชนบทเมื่อถึงวันเสาร์และวันอาทิตย์มักจะพากันไปจับกลุ่มมั่วสุมเกเร หรือดูแต่โทรทัศน์ ทำให้ผลการเรียนต่ำลงอย่างน่าเสียดาย
ทั้งนี้ เพื่อกระตุ้นให้เด็กนักเรียนรักการเรียนมากขึ้น จึงได้จัดโครงการดังกล่าวขึ้นมา โดยวิชาที่เปิดสอนในบ้านแห่งนี้ ประกอบด้วย กิจกรรมเสริมทักษะทางวิชาการ เช่น วิชาคณิตศาสตร์ ภาษาอังกฤษ เป็นต้น
นอกจากนี้ ยังมุ่งปลูกจิตสำนึกด้วยกิจกรรมเพื่อสังคม เช่น กิจกรรมของคนเก่ง กิจกรรมของคนดี กิจกรรมจิตอาสา กิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์ให้ชุมชน วัด งานประเพณี กิจกรรมลดภาวะโลกร้อน ทัวร์ธรรมชาติในชุมชน และกิจกรรมนันทนาการอื่นๆ มากมาย
ส่วนค่าใช้จ่ายในการเรียนการสอน บ้านหลังเรียนได้มี "กล่องรับบริจาค" เพื่อให้นักเรียนได้บริจาคเงินให้แก่โรงเรียนตามสะดวก โดยเงินที่ได้รับบริจาค บ้านหลังเรียนจะนำไปบริจาคให้แก่วัดเพื่อนำไปใช้ในกิจกรรมเพื่อสาธารณประโยชน์ต่อไป
"อเนก กระแจ่ม"



