
ถุงทรายในเขตน้ำท่วม
ถุงทรายในเขตน้ำท่วม:รู้ทันกฎหมาย โดย... ศรัณยา ไชยสุต
มีเรื่องมากมายในระหว่างน้ำท่วม รวมทั้งการกั้นเขื่อนกั้นน้ำและการทำลายกำแพงทราย เพราะน้ำมันไม่สามารถระบายไปได้ทำให้บ้านเรื่อนทุ่งนาเสียหาย งานนี้ไม่มีเวลาหรืออารมณ์เปิดกฎหมายว่าทำได้หรือไม่เพียงใด แต่ก็ควรรู้เป็นเบื้องต้นเอาไว้เป็นกระษัย หากเกิดต้องใช้อ้างอิง
น้ำท่วมที่ดินบ้านเรือนเมื่อไหร่ เรามีสิทธิที่จะเอาน้ำออกไปเพราะไม่ต้องการ ไม่ว่าจะวิดออกไปหรือใช้เครื่องสูบน้ำ แต่ต้องทำแบบมีสติเข้าไว้ หากสูบออกจากที่เราไปแต่ปลายทางไปตกได้แก่ที่ดินข้างเคียงเมื่อไหร่ ก็น่าจะได้เรื่องพิพาทตามมา
เราไม่มีสิทธิที่จะจัดน้ำเข้าไปในที่ดินของคนอื่น ถือเป็นการละเมิดตามกฎหมาย และเป็นเจตนาเห็นๆ ถ้าทำแล้วทรัพย์สินเขาเสียหายยังเสี่ยงที่จะได้ข้อหาทางอาญาฐานทำให้เสียทรัพย์แถมให้ด้วย
ต่อให้เป็นที่สาธารณะแม้จะทำได้ แต่ก็ต้องคำนึงถึงผู้คนทั่วไป อย่าให้เกิดความเสียหายแก่ผู้คนอยู่ดี เพราะการใช้สิทธิที่มีต้องไม่ทำให้เสียหายแก่คนอื่นเขา เว้นแต่จะทำด้วยความจำเป็น ก็จะได้รับยกเว้นไม่ต้องรับโทษทางกฎหมาย
เกณฑ์ที่จะถือว่าจำเป็นได้ ต้องอยู่ในสถานการณ์บังคับหรือภายใต้อำนาจอันไม่อาจหลีกเลี่ยงหรือขัดขืนได้ หรือที่ต้องทำไปก็เพื่อให้พ้นภัยที่ใกล้จะถึงและไม่อาจจะหลีกเลี่ยงให้พ้นโดยวิธีอื่นได้ ที่สำคัญต้องเป็นภัยที่ไม่ได้เกิดเพราะความผิดของเราอีกด้วย
ดูเหมือนเงื่อนไขจะมากมายกว่าจะแก้ตัวว่าทำไปเพราะความจำเป็น ไม่เช่นนั้ ใครก็อ้างว่าจำเป็นกันได้เปรอะไปหมด
แม้จะเป็นความจำเป็น แต่การกระทำที่ผิดกฎหมายก็ยังผิดต่อไปหาได้กลายเป็นถูกไม่ เพียงแต่กฎหมายยกเว้นโทษให้ ดังนั้น ต้องทำพอสมควรแก่เหตุด้วย เวอร์เกินไปต่อให้แก้ตัวอย่างไร กฎหมายก็ลงโทษอยู่ดี แต่จะหนักแค่ไหนก็ต้องดูความเวอร์และผลของมันด้วย
ทั้งนี้ทั้งนั้น ต้องมองสถานการณ์ให้ดีว่าไม่มีทางเลือกอื่นที่ทำได้โดยไม่ผิดกฎหมาย เรื่องพรรค์นี้มีถึงศาลกันมาแล้วเมื่อจำเลยขุดหลุมบนไหล่ทางสาธารณะเพื่อระบายน้ำออกจากนา เนื่องจากฝนตกหนักจนน้ำท่วมนา ศาลเห็นว่าแค่สูบน้ำก็พอ อย่างนี้เป็นการทำผิดโดยไม่คิดให้ดีเสียก่อน แล้วยังเถียงว่าจำเป็น เช่นเดียวกับการสร้างสันทรายกันน้ำเอาไว้ ทำกันเองนั้นทำได้ ทำบนที่สาธารณะนั้นผิดกฎหมาย ก็ต้องอ่านเกมให้ได้ว่า จำเป็นถึงขั้นที่จะอ้างว่าไม่ต้องรับโทษได้ไหม ที่ไปกีดขวางทางสารธารณะเข้าไว้อย่างชัดเจน
นอกจากทำกำแพงทรายบนที่สาธารณะแล้ว ยังเป็นการทำกั้นน้ำเอาไว้เพื่อไม่ให้ล้นเข้ามาในที่ของตนเอง แต่ผลของการทำ น้ำจะล้นเข้าไปในสถนนที่ของคนอื่นเขา เราก็ต้องเอากฎหมายมาจับว่า จำเป็นถึงขนาดหรือไม่
แต่ถ้าเป็นทางการจัดการเรื่องทั้งหลาย กรณีไม่ต้องพิจารณา เพราะว่ารัฐจัดการตามอำนาจที่มีเพื่อบรรเทาสาธารณะภัย อย่าได้ไปเถียงเขาเลย
เมื่อเขากั้นได้และเราต้องเคารพคำสั่งของทาง การไปรื้อถอนออกไป เป็นเรื่องผิดกฎหมายชัดเจนทีนี้ก็ต้องมาดูว่าเราสามารถยกเรื่องความจำเป็นมายกเว้นโทษได้หรือไม่ ในเมื่อน้ำมันจะถล่มทำลายบ้านเห็นๆ
ในเรื่องความจำเป็นตามกฎหมาย แม้จะไม่ใช่ทำเพื่อตัวเองแต่เพื่อคนอื่น ก็อ้างได้ แต่ที่ทำไปเพราะภัยนั้นเหิดจากเรื่องผิดกฎหมายที่เราไม่ได้ก่อให้เกิดขึ้น
ดังนั้นการที่ทางการสร้างแนวกั้นเป็นการทำโดยถูกกฎหมาย คำว่าจำเป็น อขงเราจึงไม่เข้สข่ายที่จะอ้างได้เลย
หากจะบอกว่าไม่จำเป็นแต่ก็ยังต้องทำเพื่อป้องกันความเสียหายจากภัยที่เกิดก็อ้างไม่ได้ เพราะสิ่งที่เกิดอยู่นั้นมันถูกกฎหมาย
แปลไทยเป็นไทย แปลว่าทำไม่ได้ หากไปรื้อทำลาย กลายเป็นทำผิดกฎหมาย ทำให้เสียทรัพย์กับทำให้ผู้อื่นได้รับความเสียหายหรือเป็นอันตรายได้อีกด้วย เพียงแต่ทางการเขาเข้าใจและเห็นใจในภาวะที่กดดัน
ขอเป็นกำลังใจในการฝ่าฟันให้ผ่านพ้นไป นี่คือบททดสอบหัวใจคนไทยว่าสุดท้ายก็สีเดียวกัน



