ครูประสิทธิ์ ปิ่นแก้ว ศิลปินแห่งชาติ | คมชัดลึก

            คงไม่มีคนไทยคนไหนที่ไม่รู้จัก “หนุมานชาญสมร” ทหารเอกของพระรามในเรื่อง “รามเกียรติ์” โดยเฉพาะอย่างยิ่งในขณะนี้ การแสดงโขนกำลังเป็นที่นิยมเป็นอันมาก หากไปถามลูกเล็กเด็กแดงที่ไหนว่า ถ้าได้แสดงโขนแล้วอยากแสดงเป็นตัวอะไร ก็จะได้รับคำตอบว่าอยากแสดงเป็นหนุมาน ทุกตัวคนไป โขนการแสดงนาฏศิลป์ชั้นสูงของไทยได้กลับมามีชีวิตอีกครั้งหนึ่ง ด้วยพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ

             ที่ผ่านมาในปีนี้ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้มีการจัดแสดงโขนชุด “ศึกมัยราพณ์” ขึ้นที่หอประชุมใหญ่ ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย ตั้งแต่วันที่ 15-31 กรกฎาคม พ.ศ.2554 ซึ่งในปีนี้มีผู้สนใจเข้าชมมากเป็นประวัติการณ์ ฉากสำคัญของเรื่องคือตอนที่หนุมานเนรมิตกายให้ใหญ่โต แล้วอ้าปากอมพลับพลา ซึ่งเป็นที่ประทับของพระรามไว้ เพื่อป้องกันไม่ให้ “มัยราพณ์” เข้ามาลักพระรามไปได้ แต่ที่สุดมัยราพณ์ก็มาลักพระรามไปจนได้

             จึงเป็นหน้าที่ของหนุมาน ทหารเอกของพระราม ที่จะต้องไปตาม เพื่อนำพระรามผู้เป็นนายกลับคืนพระนคร ซึ่งในตอนนี้เองที่หนุมานได้แสดงอิทธิปาฏิหาริย์ต่างๆ เป็นสามารถ นับตั้งแต่ฉากหักด่านเมืองบาดาล ที่ทำให้ได้พบมัจฉานุผู้เป็นลูกชาย ฉากนี้ทำเอาผู้ชมน้ำตาซึม ด้วยความประทับใจที่พ่อลูกได้พบกัน และผู้ชมต้องกลับมาขำขันในฉากที่หนุมานแปลงเป็นใยบัวอาศัยนางพิรากวนเข้าเมือง ตลอดจนฉากที่หนุมานผลาญมัยราพณ์ที่ดงตาลก็เป็นไปอย่างสนุกสนาน

             ในที่สุดด้วยความชาญณรงค์ของหนุมาน พระรามจึงได้กลับคืนสู่พระนครดังเดิม ดังจะเห็นได้ว่า การแสดงโขนนั้น หากขาดตัวแสดงที่ชื่อหนุมานแล้ว การดูโขนคงไม่สนุก และขาดรสชาติไป สิ่งที่สำคัญเป็นอย่างยิ่งคือครูผู้หัดโขนตัวหนุมาน ที่สามารถแสดงในบทต่างๆ ให้คนดูได้ประทับใจอย่างไม่รู้ลืม พูดถึงครูที่เป็นครูสอน “ศิลปินฝ่ายลิง” ของวิทยาลัยนาฏศิลป ของกรมศิลปากรแล้ว ย่อมหมายถึง “ครูประสิทธิ์ ปิ่นแก้ว” ผู้ซึ่งมีความเมตตาต่อศิษย์ทั้งหลายอย่างไม่มีที่สุด

             ครูประสิทธิ์ ปิ่นแก้ว เกิดเมื่อวันที่ 13 พฤศจิกายน พ.ศ.2484 เนื่องจากเป็นผู้ที่ชื่นชอบการแสดงโขนลิงในงานวัด จึงได้เข้าศึกษาที่โรงเรียนนาฏศิลป์ โดยเลือกศึกษาด้านการแสดงโขนลิง ภายหลังได้รับราชการในกรมศิลปากร โดยมีตำแหน่งสุดท้ายเป็นผู้อำนวยการวิทยาลัยนาฏศิลป (กรุงเทพฯ) ปัจจุบันเป็นผู้เชี่ยวชาญการสอนนาฏศิลป์ไทย วิทยาลัยนาฏศิลป กรมศิลปากร เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (นาฏศิลป์-โขน) ประจำปี พ.ศ.2551 และในปีเดียวกันนี้ ครูประสิทธิ์ ได้รับพระราชทานปริญญาศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง ครูประสิทธิ์เป็นเป็นบุคคลที่ทรงคุณค่า เป็น “ครูโขนของแผ่นดิน” ที่สำคัญอีกท่านหนึ่ง

             วันจันทร์หน้าพบกันใหม่ เล่าเรื่อง “พระเจ้าติโลกราช” ผู้เป็นจอมกษัตริย์แห่งอาณาจักรล้านนาครับ