ไม่มีใครหยุดรัฐประหารได้นิติราษฎร์ก็ไม่สามารถ | คมชัดลึก

           ข้อเสนออันลือลั่นของนิติราษฎร์กำลังได้รับการสนับสนุนและโต้แย้งอย่างกว้างขวาง และอาจนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงหลายอย่างที่กระเทือนการเมืองถึงระดับโครงสร้างอย่างหนักที่สุดนับตั้งแต่ปี 2475 เป็นต้นมา แต่แนวทางของนิติราษฎร์จะไม่สามารถป้องกันการยึดอำนาจรัฐด้วยกำลังได้ เพราะการรัฐประหารนั้นเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นได้เสมอ ถ้ามีปัจจัยครบ สิ่งที่นิติราษฎร์ต้องการที่แท้จริงคือการต่อต้านหลังรัฐประหารและการส่งต่อแรงกระเพื่อมที่จะเปลี่ยนแปลงประเทศไปในทางประชาธิปไตยอย่างแท้จริง

           คนที่กล้าทำรัฐประหารนั้นมักมีพื้นฐานความคิดว่านักการเมืองนั้นเลว ระบบต่างๆ อ่อนด้อย และประชาชนอ่อนแอ พวกเขาเท่านั้นที่นอกจากจะมีขีดความสามารถเพียงพอทั้งปัญญาและอาวุธ มีพันธกิจอันศักดิ์สิทธิ์ที่จะเป็นที่พึ่งสุดท้ายของประชาชนให้พ้นภัยจากนักการเมืองและระบบน้ำเน่า แต่การก่อรัฐประหารนั้นมีความเสี่ยงสูง พวกเขาต้องวางแผนคำนวณความเป็นไปได้และความคุ้มค่าของการดำเนินการ ในอดีตปัจจัยหลักที่พวกเขาจะพิจารณาคือ งบประมาณเพียงพอหรือไม่ การ "เอาด้วย” ของผู้เกี่ยวข้องในทุกระดับชั้นมีใครและอะไรบ้าง การขัดขวางของฝ่ายตรงข้ามจะเป็นอย่างไรและผลที่พวกเขาจะได้รับหลังก่อการณ์คืออะไร เมื่อประเมินแน่ว่าน่าจะชนะได้จึงปฏิวัติ แต่ในปัจจุบันที่โลกใกล้ชิดกันมากขึ้น ปัจจัยที่พวกเขาต้องพิจารณาเพิ่มเติมก็คือ แรงสนับสนุนของภาคประชาชน การปฏิบัติการจิตวิทยาและข่าวสาร ยุทธศาสตร์ทางออกหลังปฏิวัติ (เช่น คปค.ต้องส่งมอบการปกครองให้รัฐบาลใหม่โดยเร็ว) และการทิ้งส่วนระวังหลังโดยการสร้างมรดกจรรโลงแนวทางของพวกเขาต่อไป ทั้งนี้สิ่งที่พวกเขาให้ความสำคัญสูงที่สุดนั้นไม่ได้อยู่ในประเทศ แต่เป็นท่าทีจากต่างชาติ เพราะไทยไม่ใช่พม่าหรือเกาหลีเหนือ หากรัฐประหารแล้วต่างชาติต่อต้านหนัก ภาพลักษณ์จะเสียไปทั่วโลก ผลกระทบต่อพวกเขาและสิ่งที่พวกเขาสร้างจะขยายวงกว้างจนไม่สามารถยอมรับความเสี่ยงได้

           นิติราษฎร์และมวลชนฝ่ายสนับสนุนนิติราษฎร์เป็นเพียงหนึ่งในหลายปัจจัยต้านที่ผู้จะกระทำรัฐประหารต้องคำนึงถึงเท่านั้น แต่ตราบใดที่แรงกดดันจากสหรัฐและยุโรปไม่แรงพอ การก่อรัฐประหารอาจเกิดขึ้นได้เสมอ

           กระนั้นก็ตาม ข้อเสนอของนิติราษฎร์มีนัยสำคัญยิ่งกว่าสัญญาประชาคมบนกระดาษที่ถ้ายึดอำนาจกันจริงๆ ก็โดนฉีกทิ้งได้ เพราะข้อเสนอของนิติราษฎร์ก่อให้เกิดการตามกันมาของการลุกขึ้นทวงสิทธิทางประชาธิปไตยของกลุ่มอื่นๆ อย่างหลากหลายและกว้างขวางดั่งลูกคลื่น กระบวนการเช่นนี้จะลามไปทุกแวดวง ก่อให้เกิดการถกแถลงและอาจแก้ไขข้อบังคับกฎเกณฑ์อีกมากให้เป็นธรรม และที่สำคัญคือฝังรากความคิดว่าทุกคนในชาติมีหน้าที่ต้องต้านรัฐประหาร ถ้าความคิดนี้ตกผลึกในจิตของมวลชนส่วนใหญ่ของสังคมแล้ว การกล้าต่อต้านอย่างเป็นรูปธรรมนั้นจะเกิดขึ้นทันทีหลังเกิดรัฐประหาร