ต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่พระราชวังบางปะอิน | คมชัดลึก

            ในรัชสมัยของ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 เมื่อวันที่ 18 เมษายน พ.ศ.2398 ได้มีการทำ “หนังสือสัญญาทางพระราชไมตรีประเทศอังกฤษและประเทศสยาม” หรือที่ภายหลังเรียกว่า “สนธิสัญญาเบาว์ริ่ง” อันเนื่องจาก สมเด็จพระราชินีนาถวิคตอเรีย โปรดเกล้าฯ ให้ “เซอร์จอห์น เบาว์ริ่ง” เป็นราชทูตเข้ามาทำสัญญาทางไมตรีดังกล่าว โดยมีสาระสำคัญของสนธิสัญญาคือ ให้สยามปรับเปลี่ยนระบบการค้าระหว่างประเทศ เป็นระบบการค้าเสรี

             ก่อนหน้าที่ เซอร์จอห์น เบาว์ริ่ง จะเดินทางมาสู่สยาม เพื่อทำสัญญาทางพระราชไมตรี ในครั้งนั้น คงจะได้ศึกษาวัฒนธรรมประเพณีของสยาม มาก่อนแล้วเป็นอย่างดี และคงจะได้ทราบว่า ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 4 ทรงเป็นพุทธมามกะ โดยระหว่างทางได้แวะที่ประเทศอินเดีย ซึ่งเป็นอาณานิคมของอังกฤษอยู่แต่เดิม การนี้เซอร์จอห์น เบาว์ริ่ง ได้นำหน่อต้นพระศรีมหาโพธิ์ จากเมืองพุทธคยา สังเวชนียสถานที่พระพุทธเจ้าทรงตรัสรู้ เพื่อนำเข้ามาทูลเกล้าฯ ถวายล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 4

             ครั้งนั้นเซอร์จอห์น เบาว์ริ่ง ได้นำหน่อต้นพระศรีมหาโพธิ์ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเป็นจำนวนหลายต้นด้วยกัน ในการนี้ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 4 ได้โปรดเกล้าฯ พระราชทานแก่พระราชโอรสทุกพระองค์จนครบ ได้พระองค์ละ 5 ต้น โดยครั้งนั้นพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 ซึ่งขณะนั้นทรงดำรงพระยศเป็นสมเด็จพระยุพราช ครั้นต่อมาเมื่อทรงขึ้นครองราชย์แล้ว จึงได้นำหน่อต้นโพธิ์ทั้ง 5 ต้นนั้นไปทรงปลูกในที่ต่างๆ

             ต้นที่ 1 ทรงปลูกที่วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม ต้นที่ 2 ทรงปลูกที่วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร ต้นที่ 3 ทรงปลูกที่วัดกวิศราราม จ.ลพบุรี ต้นที่ 4 ทรงปลูกที่วัดไทยในรัฐกลันตัน ซึ่งปัจจุบันอยู่ในประเทศมาเลเซีย และต้นที่ 5 ทรงปลูกที่วัดนิเวศธรรมประวัติ พระราชวังบางปะอิน สำหรับต้นที่ 5 ที่ทรงปลูกนี้ มีความสำคัญกล่าวคือ ในวันที่ทรงปลูกนั้น เป็นวันเดียวกับ “พระเจ้าลูกเธอ กรมขุนสุพรรณภาควดี” พระราชธิดาของพระองค์ประสูติ

             ต้นที่ 5 ที่ทรงปลูกมีความน่าอัศจรรย์กล่าวคือ เป็นประหนึ่งต้นคู่พระชะตาของพระราชธิดาพระองค์นั้น ครั้งใดที่ประชวร ต้นที่ 5 ก็จะมีอาการโรยรา และครั้งใดที่ทรงพระพลานามัยสมบูรณ์ ต้นที่ 5 นี้ก็จะงอกงามไปด้วย ครั้นพระราชธิดาพระองค์นี้สิ้นพระชนม์ ต้นที่ 5 ก็ประหนึ่งว่าจะตายตาม ครั้งนั้นล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 ได้เชิญพระศพพระเจ้าลูกเธอฯ ไปประกอบพิธีพระราชทานเพลิงศพ ที่พระราชวังบางปะอิน ซึ่งภายหลังการพระศพแล้วเสร็จ ได้ปรากฏว่า ต้นพระศรีมหาโพธิ์ที่ทรงปลูกนั้นกลับฟื้นคืนมางดงามดังเดิม ให้ความร่มเย็นคู่พระราชวังบางปะอินตราบทุกวันนี้

             ช่วงนี้เกิดอุทกภัยขึ้นในหลายพื้นที่ วันจันทร์หน้าเล่าเรื่อง “คุณอภัย จันทนจุลกะ” รองเลขาธิการ มูลนิธิอาสาเพื่อนพึ่ง (ภาฯ) ยามยาก สภากาชาดไทย ที่ออกไปช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยกันครับ