มก.จัดการวิกฤติ 'น้ำท่วม-ดินถล่ม' | คมชัดลึก

         ต้องยอมรับว่าในช่วง 2-3 ปีมานี้ภัยธรรมชาติจากเหตุ "น้ำท่วม-ดินถล่ม" ที่เกิดขึ้นในแต่ละครั้งนี้ได้สร้างความเสียหายทั้งชีวิตและทรัพย์สินอย่างมากมายมหาศาลและนับวันยิ่งรุนแรงมากขึ้นเรื่อยๆ แต่ที่ผ่านมาการให้ความช่วยเหลือของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องยังคงล่าช้าและเข้ามาในลักษณะต่างคนต่างทำ ที่สำคัญยังขาดข้อมูลอย่างรอบด้าน

         ด้วยเหตุนี้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) และมหาวิยาลัยมหานคร จึงได้ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดทำโครงการวิจัยบูรณาการต้นแบบข้อมูลอุตุ-อุทกวิทยาในลุ่มน้ำชี-มูล เพื่อจัดทำระบบช่วยตัดสินใจในการบริหารจัดการวิกฤติน้ำท่วมและดินถล่ม โดยได้รับงบสนับสนุนจากสำนังกานกองทุนสนุบสนุนวิจัย (สกว.) จำนวน 8 ล้านบาท เป็นระยะเวลา 2 ปี โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 15 สิงหาคม 2554 เป็นต้นไป

         ดร.จิระวัฒน์ กณะสุต อาจารย์ภาควิชาวิศวกรรมทรัพยากรน้ำ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน ซึ่งเป็นหัวหน้าโครงการวิจัยแจงรายละเอียดขั้นตอนการดำเนินงานว่า ในปีแรกนั้นจะเป็นการรวบรวมข้อมูลและจัดทำแบบจำลองอุตุนิยมวิทยาและแบบจำลองเพื่อการพยาการณ์น้ำท่วมและดินถล่ม จากนั้นในปีที่สองจะเป็นการเชื่อมข้อมูลแบบอัตโนมัติเพื่อการจัดทำระบบช่วยตัดสินใจในการบริหารจัดการวิกฤติน้ำท่วมและดินถล่ม ณ เวลาปัจจุบันเพื่อให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ทันสถานการณ์และสามารถนำไปใช้ได้ตามภารกิจของหน่วยงานที่ร่วมวิจัยดังกล่าว โดยมีมหาวิทยาลัยเกษตรเป็นศูนย์กลางของการดำเนินงาน

         "จะเป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ร่วมกันระหว่างสถาบันการศึกษากับผู้แทนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการบริหารจัดการวิกฤติน้ำท่วมและดินถล่ม ไม่ว่าจะเป็น กรมอุตุนิยมวิทยา กรมชลประทาน กรมทรัพยากรน้ำ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย กรมทรัพยากรณีและกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยมาร่วมปฏิบัติงานตั้งแต่เริ่มต้นจนสิ้นสุดโครงการ"

         หัวหน้าโครงการวิจัยคนเดิมกล่าวถึงผลที่คาดว่าจะได้รับจากการวิจัยครั้งนี้ ประการแรกเพื่อติดตามและคาดการณ์ปริมาณน้ำฝนล่วงหน้าของลุ่มน้ำชี-มูล ด้วยข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมและข้อมูลเรดาร์ตรวจอากาศที่มีความถูกต้องน่าเชื่อถือและทันสถานการณ์ โดยเฉพาะพื้นที่บริเวณต้นน้ำของลุ่มน้ำชี-มูล ซึ่งขณะนี้ไม่มีสถานีวัดน้ำฝนหรือมีสถานีวัดน้ำฝน แต่ไม่สามารถรายงานปริมาณน้ำฝนให้พื้นที่ชุมชนเมืองที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจได้ทราบล่วงหน้าเพื่อเตรียมมาตรการรอบรับวิกฤติการณ์น้ำท่วมและดินถล่มได้ทันท่วงที

         ประการที่สองเพื่อติดตามวิเคราะห์ความอ่อนไหวของสภาพดินบริเวณต้นน้ำและการพยากรณ์การไหลของน้ำหลากในลำน้ำชี-มูลอย่างเป็นระบบลุ่มน้ำ ทำให้ทราบสถานการณ์น้ำตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำและปลายน้ำเพื่อช่วยตัดสินใจในการบริหารจัดการวิกฤติน้ำท่วมที่ถูกต้องตามหลักวิชาการ รวมทั้งแนวทางในการช่วยลดระดับความรุนแรงของน้ำหลากและบรรเทาความเสียหายที่ตามมาจากวิกฤติน้ำท่วมและดินถล่มที่มีประสิทธิภาพและเกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศชาติต่อไป

         ด้าน รศ.วุฒิชัย กบิลกาญจน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) มองว่าการเตรียมพร้อมในเรื่องข้อมูลอย่างรอบด้านเพื่อการตัดสินใจให้ความช่วยเหลือได้ทันท่วงทีเมื่อเกิดภัยน้ำท่วม-ดินถล่มของหน่วยราชการที่เกี่ยวข้อง นับเป็นสิ่งจำเป็นอย่างยิ่ง ซึ่งโครงการวิจัยครั้งนี้นับเป็นมิติใหม่ในการทำงานเชิงบูรณาการ ทั้งเรื่องข้อมูลและบุคลากรเพื่อเตรียมรับมือกับภัยพิบัติดังกล่าว

         "เป็นเรื่องที่น่ายินดีที่ประเทศจีนได้ให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ใช้ดาวเทียม โดยไม่คิดมูลค่า เป็นดาวเทียมวงโคจรต่ำสามารถเห็นภาพถ่ายได้ชัดเจน นอกจากข้อมูลน้ำท่วม-ดินถล่มแล้วยังใช้วางแผนผลิตผลทางการเกษตรได้อีกด้วย" อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์กล่าวย้ำ

         โครงการวิจัยบูรณาการต้นแบบข้อมูลอุตุ-อุทกวิทยาในลุ่มน้ำชี-มูล เพื่อจัดทำระบบช่วยตัดสินใจในการบริหารจัดการวิกฤติน้ำท่วมและดินถล่ม จึงนับเป็นมิติใหม่สำหรับการทำงานเชิงบูรณาการของสถาบันการศึกษาและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสำหรับการช่วยเหลือพิบัติภัยน้ำท่วม-ดินถล่ม