ตร.ซีเอสไอไขคดีคนหาย-นิรนาม | คมชัดลึก

           หลากหลายคดีที่ยากเหมือน "งมเข็มในมหาสมุทร" คลี่คลายด้วยหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์...กว่า 1 ปีที่ผ่านมาภายใต้การนำของ พล.ต.ท.จรัมพร สุระมณี ผู้บัญชาการสำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ มีการปรับมาทำงานในเชิงรุกมากขึ้น ทำให้หน่วยงานที่ทำงานแบบ "ปิดทองหลังพระ" กลายมาเป็นทีมงานสำคัญในการคลี่คลายคดีสำคัญมากมาย

            ล่าสุดสำนักงานพิสูจน์หลักฐาน เน้นให้ความสำคัญในเรื่องบุคคลสูญหาย ด้วยการตั้ง "ศูนย์บริการจัดการคนหายและนิรนาม" ขึ้นเพื่อช่วยติดตามคนหายและศพนิรนามให้ได้กลับบ้านพบญาติ ไม่ว่าจะเป็นหรือตาย !!

 

กำเนิด...ศูนย์ฯ คนหาย

 

            การจัดตั้ง "ศูนย์บริการจัดการคนหายและนิรนาม" (Missing Person Management Center-MPMC) หรือ "ศบคน.ตร" เปิดมาตั้งแต่วันที่ 3 สิงหาคม 2554 ทั้งนี้ คนหายแบ่งเป็นสามประเภทคือ 1.ศพนิรนาม ไม่รู้ว่าเป็นใคร 2.บุคคลสูญหาย ออกจากบ้านเป็นหรือตายไม่รู้ มีการแจ้งเข้าระบบ POLIS และ 3.บุคคลนิรนาม ไม่รู้ว่าตัวเองเป็นใครกลับบ้านไม่ถูก เป็นคนป่วยอยู่ในโรงพยาบาล ซึ่งมีการรวบรวมข้อมูลจากหลายๆ หน่วยงานทั้งหน่วยงานของเราเองและโรงพยาบาลของรัฐ เพื่อให้มีการแจ้งการรายงานคนหายเข้ามามากขึ้น

            สถิติคนหายตั้งแต่ พ.ศ. 2545-2554 นั้นรับแจ้งแล้ว 1,168 คน พบตัวแล้ว 138 คน ยังไม่พบอีก 1,030 คน ส่วนสถิติศพนิรนามข้อมูลจากนิติเวช โรงพยาบาลตำรวจ ในกรุงเทพฯ ปี 2554 รับแจ้งมีศพนิรนาม 257 ศพ ทราบชื่อเพียง 12 ศพ ระบุไม่ได้ 245 ศพ แต่เดิมข้อมูลเหล่านี้มีอยู่แต่ไม่ถูกหยิบไปใช้ แต่เมื่อเกิดศูนย์ขึ้นมา จะมีการนำข้อมูลจากศพไปเปรียบเทียบกับลายนิ้วมือที่ทำบัตรประชาชนที่กรมการปกครอง ทั้งนี้คนที่หายนั้นมักจะไม่ใช่อาชญากรที่กระทำความผิด จึงต้องมีการประสานความร่วมมือเพื่อให้ข้อมูลมีการเชื่อมโยงกับกรมการปกครอง

 

 ภารกิจแรก...นำ 2 ศพกลับบ้าน

 

            หลังจากมีการเปรียบเทียบข้อมูลศพนิรนาม ทางศูนย์สามารถติดตามหาญาติได้แล้ว 2 ศพ รายแรกเป็นผู้หญิง ออกจากบ้านมาหาเงินให้ลูกสาวที่เรียนอยู่ชั้น ม.3 แต่ปรากฏว่ามาเป็นศพตอนเดือนมกราคม ญาติก็ตามหากันตั้งแต่ปีที่แล้วแต่ก็หาไม่เจอ เมื่อเรามีข้อมูลก็ตรวจสอบพบ และทราบว่าเขาโดนรถชนเสียชีวิตแล้วโรงพักก็พิมพ์ลายนิ้วมือมาที่กองทะเบียนประวัติอาชญากร แต่คนพวกนี้ไม่เคยมีประวัติอาชญากร จึงไม่รู้ว่าเป็นใคร เมื่อไม่มีประวัติก็ส่งไปสุสานรอเผาศพไม่มีญาติ แต่เมื่อเราเอาลายมือไปเทียบกรมการปกครอง พอรู้ว่าเป็นคนคนนี้จึงติดต่อเรียกญาติที่อยู่ จ.มหาสารคาม มาดู แต่เขาไม่มีตังค์เราก็ไปรับมา ก็ยืนยันจากท่าทาง ดูจากรูป แล้วไปดูในหลุมศพ ญาติเขาก็มายืนยันว่าใช่ นอกจากนี้ยังตรวจสอบจากดีเอ็นเอของลูกสาวด้วย ก็ตรงกัน ส่วนอีกรายเป็นผู้ชายมาหางานทำตั้งแต่ปีที่แล้ว กลายเป็นศพอยู่ที่สุสานสมุทรสาคร ถูกรถชนตาย เพราะไม่มีบัตรอยู่กับตัว ร้อยเวรก็จนปัญญา เราก็ทำวิธีเดียวกัน จนญาติเขาโทรศัพท์มาขอบคุณ ที่ทำให้เขาได้เจอกันอีกครั้ง

 

165 ศพ...นิรนามหรือเสื้อแดง

 

           เบื้องต้นแพทย์นิติเวชจะตรวจสอบและคัดเฉพาะศพที่เพิ่งเสียชีวิตในช่วง 1-2 ปี มาตรวจสอบ จากนั้นจะนำมาตรวจสอบเอกลักษณ์ เปรียบเทียบศพที่พบกับข้อมูลในระบบ POLIS ของตำรวจ จะมีฐานข้อมูลของกองทะเบียนประวัติอาชญากร บรรจุข้อมูลคนหายเอาไว้ทุกกรณี หากศพใดมีลักษณะภายนอกสอดคล้องกับบุคคลสูญหาย อาทิ เพศ ส่วนสูง เครื่องประดับ รอยสัก เสื้อผ้า ก็จะนำมาตรวจพิสูจน์เอกลักษณ์ด้วยการตรวจสารพันธุกรรมหรือดีเอ็นเอ เพื่อยืนยันบุคคลอีกครั้ง แต่ตอนนี้ต้องรอความชัดเจนในผลการสืบสวนสอบสวนจากท้องที่เสียก่อน
 

 ศูนย์ฯ คนหาย...เชื่อมโยงทุกโรงพัก

 

            ตอนนี้เรามีโรงพักทุกโรงพักเป็นหน่วยแจ้งเหตุ กรอกแบบเข้าวิทยาการ แล้วก็จะเข้ามาในระบบ POLIS คนหายก็กรอกแบบฟอร์มสีเหลือง ใส่เสื้อสีอะไร อายุ เพศอะไร ถ้าเป็นศพคนตายก็จะกรอกแบบฟอร์มสีชมพู นำแบบสองแบบมาดูเทียบเคียงว่าอันไหนเหมือนกัน ก็หยิบมาเจาะจง ถ้ามีความเป็นไปได้ ก็จะติดตามหา ตอนนี้เจ้าหน้าที่ที่มาช่วยเหลือศูนย์นี้เป็น "ทีมเฉพาะกิจ" มีการช่วยเหลือกันระหว่างหน่วยตรวจดีเอ็นเอ นิติเวชโรงพยาบาลตำรวจ มาช่วยดูสาเหตุการตาย เราจะพยายามประสานหลายๆ หน่วยเพื่อให้ได้ข้อมูลที่สำคัญ อาจจะยังหาไม่ได้ทุกคน แต่จะพยายามพัฒนาให้ตอบรับกับทุกคน หวังว่าจะเป็นอีกหนึ่งความหวังของพี่น้องประชาชนที่จะได้เจอคนที่รักที่หายไปไม่ว่าจะเป็นหรือตาย แต่ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะเจอ ล่าสุดเรามีโปรแกรมที่ใช้ตอนสึนามิ เพื่อทำการค้นหาก็จะยิ่งง่ายขึ้น

 

 ฝีมือ...ทีมพิสูจน์หลักฐาน

 

           หลักๆ แล้ว นักวิทยาศาสตร์ต้องมีความรู้ มีจรรยาบรรณในวิชาชีพ ใครจะมาให้เปลี่ยนแปลงข้อมูลอะไรไม่ได้ ผมจะให้เขาดูหนังเรื่อง "ซีเอสไอ" แล้วคิดว่าเราเป็น "ซีเอสไอ ไทยแลนด์" เน้นวิธีการเปรียบเทียบจากสิ่งที่เราเห็นรอบตัวง่ายๆ เก็พยายามสอนให้นักวิทยาศาสตร์กลายเป็นนักสืบ ทั้งที่สองอย่างนี้มันเป็นคนคนเดียวกันยาก ต้องมาแลกเปลี่ยนความรู้กัน นักวิทยาศาสตร์ที่นี่จะเป็นผู้หญิง 80 เปอร์เซ็นต์เพราะเขาสอบเข้ามาได้มากกว่าผู้ชาย ตอนนี้การทำงานของเราเหมือนทำงานอยู่โรงพัก ต้องอดทนด้วย ไม่ได้กลับบ้านตามเวลาหรอก บางทีตีสามยังต้องมานั่งตรวจดีเอ็นเอกันอยู่เลย (หัวเราะ)

 

 งานหิน...ซีเอสไอ ไทยแลนด์

 

           คดียิงกัปตันการบินไทยบนถนนมอเตอร์เวย์ หลายคนคิดว่าไม่น่าจะจับได้ แต่ด้วยการคิดเชิงจินตนาการและขยัน ต้องมีการตรวจหาปลอกกระสุนบนถนนกว่า 7 กิโลเมตร ตั้งแต่ด่านทับช้างถึงสุวรรณภูมิ ใช้ประสบการณ์การตามหาจากคดียิงน้องโตมี่ จัดทีม 30 คนในการลงไปหาปลอกกระสุนวันแรกเดินชิดซ้ายไล่กอหญ้าใช้เครื่องหาวัตถุโลหะเดินจนพระอาทิตย์ตกก็ไม่เจอ รวมทั้งไปหาในรถขยะก็ไม่เจอ อีกวันใช้จินตนาการคิดว่าปลอกกระสุนอาจจะตกอยู่บนถนนแล้วรถอาจจะทับแล้วดีดเข้ามาข้างทาง เลยไปหา ก็ไปเจอปลอกกระสุนอย่างที่คิด แต่เจอปลอกเดียวอาจจะเป็นปลอกที่ยิงในคดีอื่นก็ได้ ขณะนั้นก็ไปตามรถก็มาช่วยกันตรวจรถหาเขม่าดินปืน สังเกตจุดเล็กๆ น้อยๆ อย่างป้ายทะเบียน อีกชุดก็เดินหาปลอกกระสุนอีกรอบ ก็เจออีกปลอก เมื่อเทียบแล้วรู้ว่ายิงจากปืนกระบอกเดียวกัน จึงมีการรวบรวมพยานหลักฐานจนจับกุมได้

            อีกคดียิงสายตรวจหนองแขม ซึ่งได้เบาะแสจากจานท้ายปลอกกระสุนที่มีลักษณะพิเศษ ผมเป็นคนซน ก็แคะเทียนไขที่อยู่ในกระสุนปืนออกมาพบว่าเป็นผงสีฟ้า ตรวจพบเป็นยาฆ่าแมลงอยู่ในกระสุน รวมทั้งดีเอ็นเอจากซองพกและลูกกระสุนปืน สามารถช่วยยืนยันตัวคนร้ายได้ ก็ไปสืบจับว่ามีคนยิงปืนถูกจับเมื่อปี 2553 รอลงอาญา เมื่อเอาปืนมาดูก็พบว่าเป็นปืนกระบอกเดียวกัน แต่มีการดัดแปลง ลำกล้อง เข็มแทงชนวน แต่สิ่งที่เหมือนกันคือจานท้าย ฝ่ายสืบสวนเลยถามว่าเป็นไปได้ไหมว่าเป็นปืนกระบอกเดียวกัน ฝ่ายสืบสวนก็สืบจนพบบ้านต้องสงสัย เมื่อตรวจค้นบ้านก็เจออุปกรณ์ มีตัวคีมล็อกลูกกระสุน ใช้สว่านเจาะ รูก็เท่ากัน เมื่อเอามาเทียบกลายเป็นพยานหลักฐานที่สำคัญ

 
 คดีปริศนา...ฆาตกรรมหรือฆ่าตัวตาย

 

            "คดีนางแบบ FHM" ถือว่าเป็นคดีคลาสสิก แรกๆ จะดูคล้ายว่าถูกฆาตกรรมแต่แท้จริงแล้วเป็นการฆ่าตัวตาย ก็ได้มีการพิสูจน์ลำดับขั้นตอนการรวบรวมพยานหลักฐานและทำแอนิเมชั่นประกอบการอธิบายแก่ญาติที่ยังติดใจสาเหตุการเสียชีวิต ว่าฆ่าตัวตายทำไมมีลูกกระสุนสองนัด เพราะว่ากระสุนนัดแรกปืนลั่นเพราะมีเขม่าที่เตียง ก็ตอบข้อสงสัยได้ หลังจากได้รับคำอธิบายและดูภาพการบริหารจัดการพยานหลักฐานแนวใหม่ มีเทคโนโลยีเครื่องสแกนเลเซอร์ 3 มิติ (3D Laser Scanning) มาใช้เพื่อวัดและจัดเก็บรายละเอียดของที่เกิดเหตุแล้วญาติก็ไม่ติดใจ

 

 นิติวิทย์...ร่วมสืบคดี

 

            เป็นแนวทางใหม่ทำงานประสานความร่วมมือกับหน่วยปฏิบัติในทุกมิติที่เกี่ยวข้องเดินกับฝ่ายสืบสวน เดินกับฝ่ายสอบสวน เราเดินคนเดียวไม่ได้ เขาเดินคนเดียวไม่ได้ ต้องช่วยเหลือกัน เป็นทีมสปิริต งานปราบปรามอาชญากรรมต้องเดินด้วยทีม จากที่มีทีมสืบสวนกับสอบสวน ตอนนี้ต้องเพิ่มนิติวิทยาศาสตร์เข้าไป จากสองเกลอ "ดูโอ" ก็เป็น "ทรีโอ" แล้ว เราก็บริหารคดีร่วมกับทุกฝ่าย ใช้ประสบการณ์และแนวคิดมาหล่อรวมกัน

 

 สพฐ.ตร. ปิดทองหลังพระ

 

            เราเน้นทำงานโดยมีส่วนร่วมกับทุกฝ่าย มีเครือข่ายกับโรงพัก ให้ข้อมูลโรงพักแล้วไปทำงานด้วยกัน งานของเราให้เครดิตทุกหน่วยที่เข้ามาเกี่ยวข้องกับเรา เดิมเราทำงานแบบปิดทองหลังพระ แต่ตอนนี้การทำงานของ สพฐ.ตร. คนเริ่มเห็นมากขึ้น แต่พวกเราก็ยังทำงานแบบปิดทองหลังพระ เพราะยังยึดกระแสพระราชดำรัสของในหลวงที่จำใส่ใจมาตลอดว่า "ถ้าพระไม่ปิดทองหลังพระเลย พระจะเป็นพระงามบริบูรณ์ทั้งองค์ไม่ได้"