'แรงงานไทย'ชีวิตนี้มีแต่'หนี้' | คมชัดลึก

            อิสราเอล - เที่ยวบินไปกรุงเทลอาวีฟ อิสราเอล ที่สนามบินอัมมัน ประเทศจอร์แดน กลุ่มแรงงานไทยประมาณ 20 คน กำลังนั่งรอเที่ยวบินถัดไป มุ่งหน้า “ไปทำงาน” โดยยังไม่รู้ว่า ได้ทำงานอะไร แต่สิ่งที่วิตกกังวลก็คือ หนี้สินที่กู้มาและเงินที่ต้องจ่ายกว่า 2 แสนบาท ให้นายหน้า ก่อนออกเดินทางและค่าเดินทางอีกรวม 3 แสนบาท ยังเป็นภาระ โดยไม่รู้ชะตากรรมเบื้องหน้า

            แต่ก็มี “แรงงานฝีมือ” บางประเภทโดยเฉพาะกลุ่มพ่อครัว แม่ครัวและช่างฝีมือ ผู้ทำงานในร้านอาหารจีน ญี่ปุ่น เป็นชุดบุกเบิกงานในอิสราเอลยุคแรก เริ่มตั้งแต่ปี 2523 หรือ 30 กว่าปีแล้ว จึงมีสายเชื่อมโยงกันมานานกับนายจ้างในอิสราเอล ไม่ต้องเสียเงิน “ค่าหัว” ให้นายจ้าง แต่อาศัยญาติและเพื่อนชักชวนกันมา

            อย่างในร้านอาหารจีนในครัว พ่อครัวไทยอย่างคุณปัญญา คุณมนตรี จากมหาสารคาม คุณศุภชัยจากรังสิต คุณบัวทองจากอุดรธานี และคุณตั้ม จากขอนแก่น คุณธนชัย จากยโสธร กำลังผัดหมูใบกระเพรา ทำไข่เจียวหอมชวนกิน พร้อมด้วยต้มยำ ต้มซุป ผัดผัก ปลาทอด พร้อมเสิร์ฟให้ลูกค้า แต่อีกสามเดือน ครบ 5 ปี ตามสัญญา พ่อครัวชุดนี้ต้องกลับเมืองไทยแล้ว และจะไม่ได้กลับมาอีก

            ก่อนนั้น พนักงานเสิร์ฟเป็นคนไทยครับ แต่ตอนนี้รัฐบาลไม่อนุญาต จึงมีแต่คนเสิร์ฟสาวยิว ผมมาอยู่ที่นี่สบายดี ปีใหม่ 2554 ก็จะกลับบ้าน ร้านนี้ขายดี และมีแผนกอาหารญี่ปุ่น ก็มีพ่อครัวเป็นคนไทยเหมือนกันครับ อาหารการกินดี ไม่ลำบาก มีของไทยมาขาย มีช็อปที่ร้านไทย น้ำปลา ปลาร้า พริกหาได้ที่นี่ มาปรุงอาหารกินกันเองแบบไทยๆ ได้ เพราะอาหารอิสราเอลนั่น ทุกอย่างออก “รสหวานจัด” ทั้งนั้น แม้แต่พริกน้ำปลา

            กลุ่มผมมาที่นี่ มีเงินส่งกลับบ้าน ไม่เสีย “ค่าหัว” เพราะนายจ้างอิสราเอลติดต่อมาเอง ทำกันมานานหลายสิบปี จนถึงปีนี้ รัฐบาลไม่ให้ต่อสัญญาแล้ว มาอีกไม่ได้ แต่ละคนไม่ใช่เป็นพ่อครัวที่นี่ เป็นที่แรก บางคนเคยทำงานร้านอาหารไทยในไนจีเรีย หรือในปักกิ่ง ประเทศจีน ก็มี พอมีเงินส่งกลับบ้าน ช่วงนี้ขายดีมาก ส่งเงินกลับบ้านเดือนละ 2-3 หมื่น

            ตั้งแต่นี้ไป คนงานไทย ประเภทพ่อครัว กำลังลดจำนวนลงไปเรื่อยๆ  เช่นเดียวกับ ร้านอาหารญี่ปุ่น เกียวโต กลางกรุงเทลอาวีฟ 5 หนุ่มไทย จากหนองบัวลำภู ชัยภูมิ ศรีสะเกษ และสกลนคร ก็บอกว่า แต่ก่อนร้านนี้ มีพ่อครัวไทยด้วย แต่เนื่องจากถูกจำกัดสิทธิในการทำ จึงเหลือแต่พวกเขา 5 คนที่ทำหน้าที่ในการปั้นข้าวซูชิในแผนกอาหารญี่ปุ่น และมีกำหนดต้องกลับภายใน 5 ปีตามสัญญา

            แต่ละคน ไม่ได้ทำงานที่นี่เป็นแห่งแรก เริ่มจากร้านอาหารญี่ปุ่นในไทย ร้านฟูจิและเซน ในกรุงเทพมหานคร ก่อน แล้วจึงได้รับคำชักชวนให้ไปทำงานที่ดูไบ คาซัคสถาน ก่อนที่จะมาทำงานในอิสราเอล ด้วยเหตุผลด้วยเท่านั่นคือ ได้ค่าแรงสูงกว่าที่เคยทำอยู่ถึง 3 เท่า โดยนายจ้างออกค่าใช้จ่ายและที่พักให้ทั้งหมด จึงเป็นกลุ่มที่ไม่มีหนี้สินก่อนเดินทางมาและมีเงินส่งกลับบ้านไปสร้างบ้านและซื้อรถตามที่ต้องการของ “คนทางบ้าน” ได้

            โอกาสของแรงงานไทยในต่างแดนนั้น ถ้าเป็นแรงงานมีฝีมือ จะได้รับค่าจ้างสูงและมีโอกาสได้รับความสำเร็จในด้านการเงิน จากการออกมาทำงานเสี่ยงโชคในต่างแดน แต่ถ้าไร้ฝีมือและต้องกู้เงินมาด้วยนั่น โอกาส  “เสียนา” ก็จะสูงมาก

            อีกกลุ่มหนึ่งที่มากที่สุดในการทำงานในอิสราเอลคือ ภาคเกษตร 95% สร้างผลผลิตด้านการเกษตรให้อิสราเอล ผลิตเพื่อส่งออกไปยังยุโรปได้ ด้วยเทคโนโลยีการเก็บผลผลิตให้สดเสมอ เก็บไว้ขายยามราคาแพง อย่างในคิบบุตส์หนึ่งนั้น มีคนไทย 17 คน ทำหน้าที่ดูแลสวนพริก มะเขือเทศ ดูแลทุกขั้นตอน อย่างคุณอดิศักดิ์จากอุดร คุณยอดชาย จากหนองบัวลำภู คุณวิจารณ์ จากบุรีรัมย์ คุณสุวิทย์ จากชัยภูมิ ที่เดินทางมาถึงปีกว่า ต้องทำงานใช้หนี้อยู่ ยังไม่มีเงินเก็บ เพราะรายได้ต้องไปจ่ายหนี้ “ค่าหัว” ที่กู้มาปีกว่าแล้ว ยังมีหนี้อยู่อีกประมาณแสนกว่า กู้มาเยอะครับ

            ที่คิบบุสต์ ชุมชนเกษตรที่มีลักษณะคล้ายคอมมูน ไม่มีทรัพย์สินส่วนบุคคล แต่ทุกอย่างเป็นส่วนรวมหมดนั้น คนงานไทยกว่า 20 คนในจำนวนคนงาน 75 คนจากชาติต่างๆ ทำงานอยู่ที่นี่
 คุณสุรศักดิ์ จากวังน้ำเขียว ต.ไทยสามัคคี จ.นครราชสีมา มีหน้าที่ปลูกอินทผลัม ดูแลและเก็บผลไม้อินทผลัม ผืนใหญ่กลางทะเลทรายแห่งนี้ มาเป็นเวลากว่า 4 ปี มีญาติพี่น้องแฟนชักชวนมา เพราะอยู่บ้านก็รับจ้างทำเกษตรทั่วไป รายได้น้อย งานหายาก จึงกู้เงินมา ร้อยละ 3 จากสหกรณ์การเกษตร เอาที่ดินแม่ไปวางไว้ 20 กว่าไร่ที่ใช้ปลูกข้าวโพดและมันสำปะหลัง เป็นประกัน

            คุณสุรศักดิ์ มีห้องพักติดแอร์ ในเรือนพักแบบคอนเทนเนอร์ กลางสวน มีรายได้พอใช้ได้ แต่ก่อนให้เป็นเดือน แต่ตอนนี้ให้เป็นชั่วโมง ประมาณวันละ 120 บาท มีโอทีบ้างไม่มีบ้าง เนื้องานช่วงนี้เป็นช่วงเก็บอินทผลัม หมุนเวียนกันไปตั้งแต่ปลูก ดูแลไปจนเก็บผล เป็นเงินไทยประมาณเดือนละ 25,000 บาท ทางบริษัทหักเงินค่าส่งเงินกลับบ้าน ได้สลิปมา ยืนยัน ส่งไปให้เมียและลูกสองคนที่บ้าน 

            ตั้งแต่มาทำงานก็ไม่เคยกลับบ้าน แต่เหลืออีกเดือนเดียวครบ 5 ปี ก็ต้องเดินทางกลับ ได้บ้านและที่นิดหน่อยของตัวเอง 2 งาน ตอนนี้ใช้หนี้หมดแล้ว อยากมาอีก แต่รัฐบาลอิสราเอลไม่อนุญาตให้เดินทางกลับมาอีก คาดว่า ต้องหาที่อื่นทำ อาจจะไปทำงานโรงงานในเกาหลีใต้และโรงงานไก่ในประเทศแคนาดา

            Gaby Flexer ผู้จัดการทั่วไป ของคิบบุตส์ “คัลเลีย Kalya” กล่าวว่า  แรงงานไทยทำงานดีที่สุด เราเตรียมอาหารให้ แต่ไม่กิน มักจะทำเอง  แรงงานไทยทำงานขยันดี ทำงานและทำงาน ไม่เคยบ่นเลย อยากได้คนงานมากขึ้น ขยันดี

            แรงงานไทย ขณะนี้ในอิสราเอล มีจำนวน 23,000 คน ที่ลักลอบเข้ามา 1,000 คนไม่ถูกกฎหมาย ทำงานพ่อครัว ร้านอาหาร 500 คน ทำงานดูแลคนแก่ พิการ 400 คน และงานก่อสร้าง 200 คน ในปี 2554 ได้เพิ่มโควตาให้ไทยตามที่กลุ่มเกษตรกร เรียกร้องแรงงานไทยเพราะขาดแคลนจำนวน 1,000 คน แต่สภาอิสราเอล ได้กำหนดมาตรฐานวางแผนลดแรงงานต่างชาติลงไปเรื่อย จนถึงปี 2558 จะลดแรงงานต่างชาติให้เหลือประมาณ 1 หมื่นคนเท่านั้น ด้วยการทุ่มเงินผลิตเครื่องจักรแทนแรงงาน วิจัยทางวิทยาศาสตร์ลดการใช้แรงงานคน ลดพื้นที่เพาะปลูกลง