'ฮันนา ฮาซาเร'นักอดอาหารแก้คอรัปชั่น | คมชัดลึก

          รัฐบาลอินเดียเจอศึกหนักจากการออกมาประท้วงอดอดอาหารอีกครั้งของ อันนา ฮาซาเร แกนนำต่อต้านคอรัปชั่นตัวยง ซึ่งแม้นายกรัฐมนตรีมันโมฮัน ซิงห์ ประณามว่า นี่เป็นการกระทำที่ไม่เคารพประชาธิปไตยและรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้ง แต่ชาวอินเดียจำนวนมากที่เอือมระอากับการฉ้อราษฎร์บังหลวงในหมู่เจ้าหน้าที่ระดับสูงและในชีวิตประจำวันสุดขีด กลับออกมาสนับสนุนอย่างล้นหลาม

          อันนา ฮาซาเร อดีตพลขับแห่งกองทัพบกอินเดีย เป็นที่รู้จักมานานในฐานะนักเคลื่อนไหวเพื่อสังคมในรัฐมหาราษฎระ หลังจากเปลี่ยนโฉมหมู่บ้าน ราเรกัน สิทธิ ที่เผชิญภัยแล้งซ้ำซากเป็นชุมชนพึ่งตนเองได้ ด้วยการโน้มน้าวให้ชาวบ้านร่วมกันรับผิดชอบต่อหมู่บ้านของตนเองแทนที่จะรอแต่รัฐมาช่วย และริเริ่มโครงการสร้างฝายและบ่อกักเก็บน้ำเพื่อเก็บน้ำไว้ใช้และทำการเกษตร ในเวลาไม่ถึงสิบปี หมู่บ้านราเลกัน สิทธิ เป็นชุมชนตัวอย่างด้านการพึ่งตนเอง จนทางการรัฐมหาราษฎระนำไปใช้เป็นต้นแบบให้หมู่บ้านอื่นๆทั่วรัฐทำตาม

          ชีวประวัติบนเวบไซต์ของเขาเอง ระบุว่า ครั้งหนึ่ง ฮาซาเรเคยคิดฆ่าตัวตายหลังทำงานในกองทัพ 15 ปี แต่การมองโลกเปลี่ยนไป เพราะเจอหนังสือเล่มหนึ่งที่สถานีรถไฟนิวเดลี เขียนโดยสวามี วิเวกนันทะ นักคิดชาวฮินดูผู้ทรงอิทธิพลในปลายศตวรรษที่ 19 และทำให้ฮาซาเรตัดสินใจอุทิศชีวิตเพื่อมนุษยชาติตั้งแต่วัย 26 

          ฮาซาเรขอเกษียญจากกองทัพโดยสมัครใจในปี 2522 กลับบ้านที่หมู่บ้านราเลกัน สิทธิ และบุกเบิกโครงการเก็บน้ำ จากนั้น พยายามเปลี่ยนทัศนคติทางสังคมในหมู่บ้านอีกหลายอย่าง เช่น รณรงค์ต่อต้านแอลกอฮอล์ บุหรี่ ส่งเสริมการอ่านออกเขียนได้ พยายามจะล้มประเพณีล้าหลัง เช่น ค่าสินสอดแพงๆ การจัดงานแต่งงานเพื่ออวดมั่งอวดมี และคติเรื่องชนชั้นวรรณะ เหล่านี้เป็นผลงานที่ทำให้นักเคลื่อนไหววัย 74 ได้รับการยอมรับทั้งในระดับชาติและสากล และทำให้การออกมารณรงค์เพื่อถอนรากถอนโคนการทุจริต ได้รับความเชื่อถือ

          การอดอาหารเป็นอาวุธที่ฮาซาเรใช้มานาน และประสบความสำเร็จหลายครั้งในอดีต เคยทำให้รัฐมนตรีของรัฐบาลท้องถิ่นหลายคนต้องลาออกเพราะเรื่องทุจริต ในปี 2520 ฮาซาเรเคยอดอาหารกดดันให้รัฐบาลรัฐมหาราษฎระ บังคับใช้กฎหมายว่าด้วยสิทธิข้อมูลข่าวสาร ต่อมาเมื่อรัฐบาลออกอาการเตะถ่วง ฮาซาเรก็ออกมาอดอาหารอีกในปี 2546  จนรัฐบาลคลอดกฎหมายนี้ออกมาในวันที่ 13 ของการอดอาหาร และนั่นเป็นจุดเริ่มต้นของการณรงค์ระดับประเทศ จนทำให้รัฐสภาอินเดียผ่านกฎหมายสิทธิการเข้าถึงข้อมูลเมื่อปี 2548  

          เมื่อเมษายนที่ผ่านมา ฮาซาเรอดอาหารประท้วง 4 วัน บังคับให้รัฐบาลร่างกฎหมายองค์กรอิสระ ทำหน้าที่สอบสวนนักการเมืองและข้าราชการพลเรือนที่ต้องสงสัยทุจริต แต่พอร่างกฎหมายยื่นเข้าสู่รัฐสภาเมื่อต้นเดือน ฮาซาเรกับนักเคลื่อนไหวภาคประชาสังคมบอกว่า รับไม่ได้ เพราะผู้พิพากษาอาวุโสกับนายกรัฐมนตรี ได้รับการละเว้น  จึงออกมาประท้วงอีกรอบในสัปดาห์นี้

          การรณรงค์ต้านคอรัปชั่นของฮาซาเรได้รับความสนใจจากทุกสื่อ และได้รับการขานรับอย่างคึกคักในสังคมออนไลน์ เพราะสำหรับชนชั้นกลางอินเดียโดยเฉพาะคนรุ่นใหม่บางส่วน มองว่าการต่อสู้แนวเดียวกับมหาตมะคานธี เป็นเรื่องที่โดนใจ ประกอบกับเบื่อหน่ายการทุจริตอื้อฉาวทำลายภาพลักษณ์ที่กำลังรุ่งโรจน์ของอินเดีย

          กระนั้น ก็เป็นที่ถกเถียงกันว่า นี่เป็นกลยุทธ์ที่ถูกต้องหรือไม่ ตัวของฮาซาเรซึ่งสวมชุดขาวและสวมหมวกเหมือนท่านมหาตมะ คานธี ระบุว่านี่เป็นการต่อสู้เพื่ออิสรภาพครั้งที่สอง และให้ภาพตนเองเป็นทายาทของผู้นำต่อสู้เพื่อเอกราช แต่มีผู้แย้งว่า ไม่ใช่ เพราะการประท้วงของคานธี คือการท้าทายเจ้าอาณานิคม แต่ของฮาซาเร คือการงัดข้อกับรัฐสภาที่มาจากการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตย