คณิตชี้กม.ไทยไขว้เขวทำคดียืดเยื้อ | คมชัดลึก

          ผู้สื่อข่าวรายงานว่า วันที่ 18 ส.ค.54  ที่โรงแรมรามาการ์เด้นส์  คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ได้จัดสัมมนาเรื่อง “ศาลอาญาระหว่างประเทศกับสังคมไทย จากวิวาทะการเมืองสู่นโยบายแห่งรัฐ”  โดยนายคณิต ณ นคร ประธานคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย กล่าวในเรื่องความยุติธรรมสากล หนทางที่ยั่งยืนในการป้องกันความขัดแย้ง ว่า ที่ผ่านมา เราไม่เข้าใจระบบกฎหมาย ทำให้การพัฒนา ผิดทิศผิดทางมาตลอด

          การดำเนินคดีโดยรัฐ (ซีวิวลอว์) กับการดำเนินคดีโดยประชาชน (คอมมอนลอว์) แตกต่างกัน แต่เราเลือกใช้ระบบซีวิวลอว์ ทั้งที่นักกฎหมายไทยส่วนใหญ่เรียนกฎหมายในระบบคอมมอนลอว์ ทำให้ระบบคอมมอนลอว์เข้ามามีอิทธิพลสูงต่อระบบกฎหมายไทย การพิจารณาคดีและการตีความกฎหมายไขว้เขว โดยเฉพาะการรับฟังพยานหลักฐานที่นำหลักในกฎหมายแพ่งมายัดเยียดไว้ในประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา  และส่งผลให้การพิจารณาคดีทั้งแพ่งและอาญามีความยืดเยื้อ

          นายคณิต กล่าวอีกว่า การปฏิรูปกฎหมาย ต้องปฏิรูปทั้งตัวบทและการบังคับใช้ ปัญหายุ่งเหยิงในสังคมไทยเกิดจากนักกฎหมาย ดังนั้น สถาบันการศึกษาต้องทบทวนว่าสอนให้นักเรียนคิดหรือสอนให้ท่องจำธงคำตอบ กระบวนการยุติธรรมที่ไขว้เขวมาตลอดสมควรได้รับการปฏิรูป หากกระบวนการยุติธรรมไม่มีประสิทธิภาพปัญหาทุจริตคอรัปชั่นและการละเมิดสิทธิจะตามมา

          ประเทศญี่ปุ่นจัดเป็นประเทศที่ประชากรมีความสุขมากที่สุดในโลก เพราะมีกระบวนการยุติธรรมที่มีประสิทธิภาพ อดีตนายกฯ ทานากะทุจริตแต่ชนะเลือกตั้งรอบสองคล้ายกับของเรา แต่กระบวนการยุติธรรมของเขากัดไม่ปล่อย ทำให้นายทานากะฆ่าตัวตายหนีความผิด และบรรดาลิ่วล้อถูกลงโทษ แตกต่างจากสหรัฐอเมริกา ประเทศที่ประชากรมีความสุขน้อยที่สุดในโลก ซึ่งเลือกที่จะนิรโทษกรรมให้ประธานาธิบดีนิกสัน

          “กระบวนการยุติธรรมไทยแย่ไม่ต่ำกว่า 3 ด้าน ประสิทธิภาพแย่ คุกคามสิทธิมาก และมีราคาแพงที่สุด ในภาวะบ้านเมืองเผชิญหน้า ข้อหาสมคบกันตั้งแต่ 5 คนขึ้นไป อัยการช่วยสั่งไม่ฟ้องบ้างได้หรือไม่  เรื่องการปล่อยชั่วคราว กฎหมายกำหนดว่าจะมีหลักประกันหรือไม่ก็ได้ แต่ของเราเรียกหลักประกันสูง ชาวบ้านต้องไปกู้นอกระบบเอาเงินมาประกันตัว ในด้านงานตรวจสอบความจริง ชั้นเจ้าพนักงาน ตำรวจ อัยการ ดีเอสไอ ป.ป.ช. ไม่ร่วมมือกันทำงาน และยังทะเลาะกันเอง อัยการก็ไม่ค่อยทำงาน

          พฤติกรรมที่น่ารังเกียจของบุคคลในกระบวนการยุติธรรม คือ ไม่กระฉับกระเฉงในการทำงาน ขี้กลัว และชอบประจบ  ทุกหน่วยงานกินของเก่า ไม่สร้างบุญบารมีเพิ่ม ซึ่งน่ากลัวเพราะของเก่ากำลังจะหมดไป ขณะที่การตรวจสอบความจริงชั้นไต่สวนมูลฟ้องของศาลยังไม่มีประสิทธิภาพ หลายคดีที่พิพากษายกฟ้อง แม้แต่คดียิงกันในผับต่อหน้าคนเยอะแยะก็ยกฟ้อง” นายคณิต กล่าว

          นายคณิต ยังกล่าวต่อว่า สำหรับกฎหมายอาญาระหว่างประเทศ นักกฎหมายของเรายังไม่ค่อยได้เรียนกัน ศาลคดีอาญาระหว่างประเทศ จึงเป็นความคิดใหม่ในสังคมไทย ที่ผ่านมาเราถูกบีบให้ต้องเป็นกรรมการสอบเหตุฆ่าตัดตอน 2,500 ศพ ซึ่งผลการตรวจสอบชี้ให้เห็นได้ว่า มีการกระทำความผิดฐานอาชญากรรมต่อมนุษยชาติเกิดขึ้น แต่เรื่องก็เงียบหายไป ผลที่สุดตนต้องทำงานฟรี

          เมื่อเราไปลงนามรับรองศาลอาญาระหว่างประเทศ เท่ากับเป็นการรับรู้และมีหน้าที่ต้องปฏิบัติ โดยการให้สัตยาบันจะเป็นการขจัดการแทรกแซงจากต่างชาติ และป้องกันไม่ให้เราถูกบีบจนต้องเสียอิสรภาพนอกอาณาเขตเหมือนในอดีต 

          อย่างไรก็ตาม นายคณิตปฏิเสธที่จะให้สัมภาษณ์ในประเด็นที่ว่า คดีการเสียชีวิต 91 ศพสามารถยื่นฟ้องต่อศาลอาญาระหว่างประเทศได้หรือไม่ โดยกล่าวเพียงว่ากระบวนการตรวจสอบ และดำเนินคดีในประเทศยังไม่เสร็จสิ้น ควรทำให้เสร็จสิ้นก่อน เว้นแต่เราไม่มีปัญญาจะทำแล้ว จึงให้ต่างประเทศเข้ามาทำ สำหรับบทบาทของ คอป.นั้นอยู่ระหว่างเตรียมเสนอรายงานฉบับที่ 2 ต่อรัฐบาล แต่ตนไม่มีหน้าที่ต้องไปเข้าพบ น.ส.ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร นายกรัฐมนตรี