“บ้านเขาไม้เดน”หมู่บ้านเล็กๆที่ไม่ธรรมดา | คมชัดลึก

 เขาไม้เดน เป็นชื่อภูเขาเตี้ยๆ ลูกหนึ่ง และยังเป็นชื่อหมู่บ้านใน อ.พยุหะคีรี จ.นครสวรรค์ อันเป็นที่ตั้งของภูเขาลูกนี้ บนยอดเขามีเจดีย์ที่อายุไม่เก่าแก่เท่าไหร่ คือ ไม่เก่าไปกว่ารัชกาลที่ 5 และเพิ่งบูรณะซ่อมแซมในสมัยหลัง แต่ที่น่าสนใจก็คือ บริเวณโดยรอบมีโบราณสถานสมัยทวารวดีเกือบ 20 แห่ง ทั้งบนพื้นราบ และบนเขาลูกใกล้เคียง

 พื้นที่แถบนั้นมีต้นไม้ชนิดหนึ่งขึ้นอยู่หนาแน่น ลักษณะเป็นไม้ยืนต้น มีผลเล็กๆ สีแดง ไม่มีพิษ แต่ไม่มีใครนิยมรับประทาน ต้นไม้ดังกล่าวชาวบ้านเรียกกันว่า “ไม้เดน” 
และนี่ก็คือที่มาของชื่อ “เขาไม้เดน”

 ชาวบ้านในท้องถิ่นเล่าให้ฟังว่า ราวๆ สัก 50 ปีก่อน มีการนำลำต้นของไม้เดนมาเผาถ่านและทำฟืนใช้กันเอง แต่ทุกวันนี้ไม่มีใครทำเช่นนั้นอีกแล้ว ความสำคัญของไม้เดนจึงค่อยๆ ถูกหลงลืมไป เป็นเพียงต้นไม้ธรรมดาๆ ซึ่งมีแต่นกเท่านั้นที่จะให้ความสำคัญกับผลสีแดงสุกน่ากินของต้นไม้ดังกล่าว
 
บ้านเขาไม้เดนนี้ ไม่ได้ชื่อ “เขา” ไม้เดนมาแต่เดิม เพราะในอดีตเรียกกันว่า “โคก” ไม้เดน รายงานการขุดค้นทางโบราณคดีที่ตีพิมพ์โดยกรมศิลปากร เมื่อ พ.ศ.2508 ก็ยังเรียกชื่อหมู่บ้านแห่งนี้ว่า “บ้านโคกไม้เดน”  

  แม้ว่า  “บ้านเขาไม้เดน” ในสายตาคนทั่วไป จะเป็นเพียงหมู่บ้านเล็กๆ แต่จริงๆ แล้วเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นที่ตั้งของแหล่งโบราณคดีสมัยก่อนประวัติศาสตร์ในช่วงยุคเหล็ก อายุประมาณ 2,500 ปีมาแล้ว ต่อเนื่องมาถึงสมัยทวารวดีซึ่งเป็นยุคต้นของสมัยประวัติศาสตร์ ราวพ.ศ.1100 ดังหลงเหลือหลักฐานเป็นซากโบราณสถานมากมายตามที่กล่าวไปแล้ว
คนบ้าน “โคกไม้เดน” หรือ “เขาไม้เดน” ควรภาคภูมิใจ ที่หมู่บ้านเล็กๆ ของเราเคยเป็นพื้นที่ที่มีอารยธรรมอันรุ่งเรืองในอดีต และรักษามรดกทางวัฒนธรรมที่หลงเหลืออยู่ไว้ให้คนรุ่นต่อไปได้ชื่นชม ชั่วลูกสืบหลาน 
    
เรือนอินทร์ หน้าพระลาน