
ขี่รถถีบผ่อบ้านโบราณเมืองแพร่
คอลัมน์ตำนานแผ่นดิน : ขี่รถถีบผ่อบ้านโบราณเมืองแพร่ : อ.ไชยแสง กิระชัยวนิช
"เฮียบ๊วย" คุณเฉลิมพันธ์ เหล่าสุขสมบูรณ์ ชมรมร้านอาหารเมืองแพร่ จองตั๋วให้ผมพาแม่มะลิ นั่งเครื่องบินลำเล็กๆ 18 ที่นั่ง ไปสัมผัสอากาศเย็นสบาย กลางหุบเขา จ.แพร่ เมืองเล็กๆ ที่เป็นทางผ่านขึ้นสู่ภาคเหนือ แต่เป็นเมืองที่มีอารยธรรมเก่าแก่กว่า 1,200 ปี แพร่จึงเป็นเมืองโบราณกว่าเชียงใหม่
เที่ยวเมืองแพร่ครั้งนี้ผมได้ คุณโชคชัย พนมขวัญ นายกเทศมนตรีเมืองแพร่ ชวนผมขี่รถถีบผ่อบ้านโบราณ ไหว้พระ 9 วัดในเมืองแพร่อย่างมีความสุข อาจารย์รัตน์ พนมขวัญ คุณพ่อของนายกโชคชัยเกิดที่กรุงเทพฯ บ้านเดิมอยู่ในสวนพลูที่ตลาดพลู ปัจจุบันสวนหมากพลูถูกโค่นทิ้งกลายเป็นห้างเดอะมอลล์ท่าพระ
อาจารย์รัตน์ ชอบชีวิตชนบท จึงไปเป็นนักเรียนป่าไม้รุ่นที่ 2 จ.แพร่ จบแล้วใช้ชีวิตดูแลป่าไม้สักทั่วภาคเหนือ ขึ้นเป็นผู้อำนวยการโรงเรียนป่าไม้แพร่ บุกเบิกวิชาการป่าไม้จนมีชื่อเสียง มีลูกศิษย์ดูแลป่าทุกภาคทั่วประเทศ ชาวป่าไม้จึงร่วมใจกับสร้างอนุสาวรีย์อาจารย์รัตน์ พนมขวัญ ไว้เป็นอนุสรณ์ที่จ.แพร่
ส่วนลูกชายชอบชีวิตการปกครอง เรียนจบจากโรงเรียนสวนกุหลาบ แล้วไปเรียนวิชาช่างที่ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ กลับมาทำงานปกครองดูแลเทศบาลเมืองแพร่ นายกโชคชัยพยายามปกป้องของดีเมืองแพร่ ไว้ให้เป็นมรดกของลูกหลานชาวแพร่ตลอดไป
นายกโชคชัยอยากให้คนไทยและนักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ สัมผัสเมืองแพร่อย่างใกล้ชิด จึงจัดรถถีบ (รถจักรยาน) 200 คัน เก็บไว้ที่เทศบาลเมืองแพร่ โรงแรมที่พักอีกหลายแห่ง ให้นักท่องเที่ยวยืมถีบรถชมเมืองแพร่ สูดอากาศสะอาดทั่วเมืองแพร่ ถีบรถในเมืองแพร่ได้ออกกำลังกาย เป็นความสุขท่ามกลางอากาศเย็นสบายตลอดทั้งปี
เรือนไม้สักโรงเรียนป่าไม้แพร่ เรือนไม้สักบริษัทอีสต์เอเซียติ๊ก เรือนไม้สักมิชชั่นนารี คุ้มเจ้าหลวงเมืองแพร่ ที่ผู้ว่าฯ แพร่ทุกคนไม้กล้าขึ้นไปนอนชั้นสอง บ้านวงศ์บุรี ที่ถอดแบบและขนไม้สักทองมาสร้าง พระที่นั่งวิมานเมฆ บ้านไม้สักอายุกว่า 100 ปีในเมืองแพร่ ได้รับการอนุรักษ์ไว้เป็นอย่างดี
อ.ชินวร ชมภูพันธ์ คณะวัฒนธรรมเมืองแพร่ จัดทำหนังสือ ผ่อบ้าน หันเมือง รวมภาพและเรื่องราวบ้านโบราณเมืองแพร่ไว้เป็นเล่มใหญ่ จนรัฐบาลสหรัฐยกย่องให้ชาวเมืองแพร่ เป็นนักอนุรักษ์ที่เก็บรักษามรดกวัฒนธรรมท้องถิ่น ไว้เป็นประวัติศาสตร์ของไทยและโลกด้วย เทศบาลเมืองแพร่ โทร.0-5451-1060 www.phraecity.go.th
ข้าวซอยเจ๊เล็ก อร่อยที่สุดในเมืองแพร่
ถีบรถเที่ยวเมืองแพร่กับนายกโชคชัยถึงเที่ยง เฮียบ๊วยพาผมไปกิน ข้าวซอยเจ๊เล็ก ร้านขายข้าวซอยเก่าแก่ของเมืองแพร่ "เจ๊เล็ก" คุณปัทมา ประเทศรัตน์ ทำข้าวซอยเนื้อเปื่อย ข้าวซอยไก่ ข้าวซอยกระดูกหมู ข้าวซอยเครื่องในหมู ราดน้ำข้าวซอยขลุกขลิก โรยข้าวซอยทอดมาให้กินคู่กัน
เส้นข้าวซอยเหนียวนุ่ม อร่อยเป็นเอกลักษณ์ของร้านนี้ เจ๊เล็กใช้ไข่เป็ดที่เลี้ยงกันมากที่บ้านทุ่งโฮ้ง ตีผสมลงในแป้งนวดให้ข้าวซอยเหนียวขึ้น น้ำข้าวซอยสูตรเด็ดของเจ๊เล็ก ใช้พริกจากยอดดอยที่ปลูกโดยชาวกะเหรี่ยง โขลกกับพริกไทยเม็ดตรามือ ทำให้พริกแกงมีกลิ่นหอม รสเผ็ดอร่อยเป็นพิเศษ
ข้าวซอยเจ๊เล็ก ใช้น้ำกะทิสดๆ เคี่ยวกับพริกแกงให้หอมมกลมกล่อม ราดน้ำแกงพอให้ชุ่มเส้นข้าวซอย ใส่เนื้อเปื่อยน่องไก่ตุ๋นซี่โครงหมูตุ๋น กินกับผักกาดดองที่ล้างจนสะอาด ไม่มีกลิ่นเปรี้ยวตกค้าง ผมกินข้าวซอยเจ๊เล็กอร่อยหมดชาม ไม่เหลือแม้แต่น้ำแกงที่ให้มานิดเดียว เจ๊เล็กบอกว่าน้ำแกงแห้งขลุกขลิกอย่างนี้อร่อยจนหยดสุดท้าย
ราดหน้าหมูอึ๋ม มีไข่ดาวโปะมาบนเส้นก๋วยเตี๋ยวทอดกรอบๆ กับเนื้อหมูหมักนุ่มๆ ขนมจีบ ที่ลูกสาวเจ๊เล็กทำขึ้นมาให้ลูกค้ากินคู่กับข้าวซอย ประภาส ประเทศรัตน์ ลูกสาวคนเล็ก เรียนจบปริญญาตรีนิติศาสตร์ แต่มาช่วยแม่ขายข้าวซอยทำ หมูสะเต๊ะ อร่อยๆ ให้ผมกินกับข้าวซอย
กินข้าวซอยจนพุงกาง เจ๊เล็กทำลอดช่องน้ำกะทิแตงไทย ใส่น้ำแข็งเกล็ดมาให้กินชื่นใจแบบไทยๆ ทุกวันนี้เจ๊เล็กให้ลูกๆ ออกไปเปิดเจ๊เล็กข้าวซอยอีกสองร้าน น้องบอมคนเล็กมาช่วยแม่ทำ ข้าวซอยทอด ใส่ถุงขาย เตรียมขยายกิจการข้าวซอยของแม่ ให้ร้านข้าวซอยเจ๊เล็ก กระจายออกไปทั่วภาคเหนือ
แต่ผมขอแนะนำให้ไปกินข้าวซอยเจ๊เล็ก ที่ร้านดั้งเดิมริมถนนน้ำคือ เป็นบ้านโบราณอายุกว่า 100 ปี ข้างในมีเรือนไม้สักหลังใหญ่ ซึ่งเป็นบ้านเกิดของ ดร.โอฬาร ไชยประวัติ นักเรียนดีเด่นของเมืองแพร่ ทีมงานเศรษฐกิจพรรคเพื่อไทย ไปกินข้าวซอยอร่อยๆ ในบ้านเกิดรองนายกรัฐมนตรี มีที่ไหนในโลกครับ
ร้านข้าวซอยเจ๊เล็ก จ.แพร่ โทร.08-9490-3526, 0-5462-0113



