“พะเยา” มาจาก “ภูยาว” | คมชัดลึก

 อย่าง “พะเยา” ซึ่งเป็นจังหวัดเล็กๆ เดิมเป็นอำเภอหนึ่งของ จ.เชียงราย ชื่อพะเยานี้ มาจาก “ภูกามยาว” ซึ่งทอดยาวจากทางทิศเหนือลงไปทางทิศใต้ มีจุดเริ่มต้นจาก อ.พาน จ.เชียงราย ซึ่งเป็นเขตติดต่อกับ อ.แม่จัน จ.พะเยา ภูกามยาวที่ว่านี้ ชาวบ้านในท้องถิ่นเขาเรียกกันว่า “ดอยด้วน” ส่วนชื่อภูกามยาว ปรากฏในตำนานและพงศาวดาร บางครั้งก็ใช้ว่า “ภูยาว”

 ฟังแล้วเริ่มเข้าเค้า ใกล้กับคำว่า “พะเยา” ไปทุกทีแล้วใช่ไหม ?

 มาดูเอกสารอย่างในสมุทรโฆษคำฉันท์ ซึ่งเป็นวรรณคดีสมัยอยุธยาตอนต้นกันดีกว่า เอกสารที่ว่านี้ปรากฏคำว่า “พยาว” ในตอนเล่นเบิกหนังโรงใหญ่เรื่องลาวกับไทยฟันดาบว่า

 “กูนี้เนื้อลาว
 แต่ยังพยาว บมีผู้ปาน
 เขาขึ้นชื่อกัน ชื่อเสียงไกรหาญ
 ปานปล้นเมืองมาร ขุนมารหักหัน”
 “พยาว” ในวรรณคดีเรื่องนี้ ปัจจุบันออกเสียงสั้นเป็น “พะเยา” อย่างที่เรารู้จักนั่นเอง 

 ความจริงแล้วหลายคนอาจเคยได้ยินที่มาของชื่อจังหวัดพะเยานี้มาบ้าง แต่น้อยคนที่จะทราบถึงร่องรอยหลักฐานในเอกสารโบราณเหล่านี้อย่างลึกซึ้ง หนึ่งในนั้นไม่ใช่ใครที่ไหน แต่เป็น “สุจิตต์ วงษ์เทศ” นักคิดนักเขียน อดีตบรรณาธิการและผู้ก่อตั้งวารสารศิลปวัฒนธรรม และแน่นอนว่าข้อมูลข้างต้นก็ได้มาจากบุคคลท่านนี้

 ตอนนี้ได้ข่าวแว่วมาว่าเพิ่งมีการเปิดตัวเว็บไซต์ www.sujitwongthes.com <http://www.sujitwongthes.com> เพื่อเผยแพร่ความรู้สู่สาธารณะ ใครอยากมีความรู้ไว้เติมสมองให้เต็ม เชิญคลิกเข้าไปด่วน รับรองไม่เจอคำว่า “ผิดหวัง”! 

"เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"