
แบล็กฮอว์ก ดาวน์
เป็นบทความคอลัมน์วันเว้นวันจันทร์ พุธ ศุกร์ กับ ประภัสสร เสวิกุล ประจำวันที่ 22 ก.ค.2554
ก่อนอื่นผมขอแสดงความเสียใจกับครอบครัวของบรรดาทหารที่เสียชีวิตจากเฮลิคอปเตอร์แบล็กฮอว์กตกที่แก่งกระจาน ซึ่งนับเป็นการสูญเสียครั้งสำคัญของกองทัพไทย
เมื่อหลายปีก่อน มีภาพยนตร์เรื่องหนึ่งชื่อ “แบล็กฮอว์ก ดาวน์” แปลตามตัวก็คือ "แบล็กฮอว์ก ร่วง" ออกมาฉาย เนื้อเรื่องเป็นเหตุการณ์สงครามกลางเมืองในโซมาเลีย ในปี ค.ศ.1992 ซึ่งเกิดจากความขัดแย้งของชนเผ่าที่ต่างศาสนากันในประเทศซึ่งยากจนมากแห่งหนึ่งในทวีปแอฟริกาประเทศนี้ ทำให้มีผู้เสียชีวิตในราว 3 แสนคน จนนานาชาติต้องจัดส่งสิ่งของเข้าไปบรรเทาทุกข์ แต่กองกำลังของนายพลโมฮัมเหม็ด ฟาราห์ ไอดิด ผู้นำฝ่ายมุสลิม ไม่ยินยอมให้มีการลำเลียงความช่วยเหลือผ่านพื้นที่ที่ตนยึดครองเข้าไปถึงฝ่ายอื่นได้ ค.ศ.1993 สหรัฐจึงส่งกำลังนาวิกโยธิน 2 หมื่นคน เข้าไปคุ้มครองหน่วยบรรเทาทุกข์
แต่เมื่อสหรัฐถอนกำลังโดยให้กองกำลังรักษาสันติภาพของสหประชาชาติเข้าทำหน้าที่แทนนายพลไอดิด ก็ลงมือโจมตีทหารสหประชาชาติและทหารอเมริกันที่เหลืออยู่ทันที สหรัฐจึงระดมหน่วยรบพิเศษ ทั้ง Delta Force, Rangers และกองบินพิฆาตเข้าถล่มนายพลไอดิด โดยมีเป้าหมายในการปฏิบัติการเพื่อคุ้มครองการรักษาสันติภาพและบรรเทาทุกข์ในโซมาเลีย พร้อมกับการกำจัดนายพลผู้นี้ให้ได้ภายในเวลา 3 สัปดาห์ แต่แผนการล้มเหลว
ในการปฏิบัติการดังกล่าว สหรัฐวางแผนจะจับกุมลูกน้องคนสำคัญของไอดิด ซึ่งจะมาประชุมกัน ณ สถานที่แห่งหนึ่งในเมืองโมกาดิสซู โดยใช้เฮลิคอปเตอร์แบบแบล็กฮอว์ก และแบบลิตเติ้ลเบิร์ด จำนวน 19 ลำ บรรทุกทหาร 160 คน บุกเข้าจู่โจม แต่การปฏิบัติเกิดความผิดพลาด ทำให้แบล็กฮอว์ก ซึ่งถือกันว่าเป็นเครื่องที่ทันสมัยและมีประสิทธิภาพดีที่สุดในเวลานั้นถูกยิงตกถึง 2 ลำ ทหารอเมริกันที่ไปกับเครื่องถูกกลุ้มรุมทำร้ายเสียชีวิต สร้างความสะเทือนใจแก่ชาวอเมริกันเป็นอย่างมาก
อย่างไรก็ตาม หากมองอีกฟากหนึ่ง ชาวโซมาเลียที่ภักดีต่อนายพลไอดิด เรียกเหตุการณ์ครั้งนั้นว่า “วันชนะพวกแรนเจอร์” โดยทหารและประชาชนโซมาเลียเสียชีวิตในราว 1,500 คน บาดเจ็บ 3,000-4,000 คน ขณะที่ทหารสหรัฐเสียชีวิต 18 คน บาดเจ็บ 73 คน และทำให้ประธานาธิบดีคลินตันยุติการปฏิบัติการทางทหารของหน่วยรบพิเศษในโซมาเลียลง
สำหรับกรณีแบล็กฮอว์กที่เกิดขึ้นในประเทศไทยนั้น ไม่ได้เกี่ยวกับการสู้รบ แต่สิ่งที่น่าเป็นห่วงก็คือสมรรถภาพของเครื่อง ซึ่งน่าจะมีอายุการใช้งาน ถ้านับจากเหตุการณ์ในโซมาเลีย ก็คงจะร่วมๆ 20 ปี แม้จะนานขนาดนั้น แต่ผมเคยคุยกับเพื่อนที่เป็นนักบิน เขาก็บอกว่ายังใช้งานได้ ถ้ามีการบำรุงรักษาอย่างดีมาโดยตลอด แต่ถึงยังไงรถยนต์รุ่น 20 ปีที่แล้วจะดีเท่ากับรถยนต์รุ่นปีนี้ปีหน้าได้อย่างไร เพราะการพัฒนาด้านเทคโนโลยีและอิเล็กทรอนิกส์ในปัจจุบันนี้ก้าวกระโดดจากในอดีตเราท่านต่างก็ทราบดีว่าเฮลิคอปเตอร์หรือเครื่องบินรบลำหนึ่งๆ มีราคาแพงขนาดไหน ประเทศไทยต้องขายข้าวสารสักกี่พันตันถึงจะซื้ออากาศยานพวกนี้ได้สักลำ และถ้าจะให้ปฏิบัติการได้ผลดีก็ต้องซื้อกันทีละฝูงครับ
อย่างไรก็ตาม ถ้าเมื่อไรก็ตามที่เกิดอุบัติเหตุเครื่องบินตก คำถามแรกที่จะได้ยินจากฝรั่งก็คือคนปลอดภัยไหม ขณะที่แบบไทยๆ เรา ก็จะถามว่าเครื่องบินปลอดภัยไหม และที่หนักกว่านั้นก็คือ เพื่อนที่เป็นนักบินยังบอกว่า ถ้าทำเครื่องบินตก แล้วไม่ตายยังต้องใช้หนี้ค่าเครื่องบินอีกต่างหาก ปู้โธ่! เราขับรถยังไม่อยากจะชนแมวเลย แล้วขับเครื่องบินใครจะไปอยากทำให้ตก
อาวุธยุทโธปกรณ์ที่ทันสมัยเป็นความจำเป็นสำหรับการปกป้องอธิปไตยของประเทศชาติ และการปฏิบัติภารกิจต่างๆ ของกองทัพ แต่ทุกครั้งที่กองทัพขยับจะซื้ออะไรก็มักจะมีเสียงคัดค้านหรือครหาเสมอ ซึ่งหากรัฐบาลคำนึงถึงเรื่องนี้ และมีการตั้งงบประมาณส่วนหนึ่งสำหรับพัฒนากองทัพอย่างจริงจัง และจัดการเรื่องระบบจัดซื้อให้โปร่งใส สามารถตรวจสอบได้ เพื่อให้ทหารของเราได้มีอาวุธและอุปกรณ์ที่ทันสมัย ก็จะเป็นการรักษาขวัญกำลังใจ โดยเฉพาะอย่างยิ่งคือชีวิตของพี่น้องทหารหาญได้อย่างมากเลยครับ



