เอเชียกับระเบียบโลกใหม่
สองร้อยปีก่อน ผลผลิตประชาชาติของจีนอยู่อันดับหนึ่งของโลก หลังจากนั้นยุโรปแซงหน้าพร้อมกับการพัฒนาอุตสาหกรรม มายุคนี้ ขณะนี้อำนาจเศรษฐกิจจีนกำลังพุ่งทะยานสู่อันดับหนึ่งของโลกในอีกไม่ถึงสิบปีข้างหน้า ประเด็นมีอยู่ว่า
นอกจากมีอำนาจเงินแล้ว ชาติเอเชียทั้งหลายมีกึ๋นหรือเปล่า ในการปกป้องระเบียบโลกใหม่ ประเทศตะวันตกเหล่านี้เป็นผู้สร้าง เพราะเอเชียต้องเพิ่มความรับผิดชอบมากขึ้น พอเศรษฐกิจจีนมาแรงขนาดนี้ มีการอ้างอิงบ่อยมากว่ารัฐบาลจีนพร้อมจะเพิ่มความรับผิดชอบเฉกเช่นประเทศในโลกตะวันตกหรือไม่? ในทำนองเดียวกัน จีนชอบอ้างว่าตัวเองยังเป็นประเทศด้อยพัฒนาไม่พร้อมจะรับผิดชอบแบบโลกตะวันตก
สองสามปีที่ผ่านมา เศรษฐกิจเอเชียช่วยฟื้นฟูเศรษฐกิจโลกให้กลับสู่สภาพเดิมเร็วขึ้น ต้องขอบคุณรัฐบาลจีนที่อัดฉีดเงินมหาศาลเข้าพยุงเศรษฐกิจโลก โดยเฉพาะในสหรัฐอเมริกาและยุโรป ทั้งทางด้านการลงทุนและซื้อทรัพย์สินสารพัด เพื่อไม่ให้เกิดภาวะเศรษฐกิจเงินฝืด ประเทศรวยใหม่นอกจากจีน ยังมีอินเดีย บราซิล รัสเซีย มีความคิดความอ่านที่แตกต่างจากประเทศในยุโรปหรือสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นสถาปนิกสร้างระเบียบโลกต่างๆ ทางด้านการเงิน ความมั่นคง หลังสงครามโลกครั้งที่สอง ขณะนี้ระเบียบเหล่านี้กำลังถูกท้าทายอย่างหนัก
เมื่อประเทศรวยใหม่รวมพลังกัน คำถามมีอยู่ว่า ประเทศเหล่านี้จะสามารถรักษาความเป็นเสรีนิยมของระเบียบโลกที่มีอยู่ได้หรือไม่ ระเบียบโลกมีกฎเกณฑ์และกติกาต่างๆ ที่ได้รับการยอมรับมาเป็นเวลามากกว่าครึ่งทศวรรษ เนื่องจากประเทศรวยเก่ากำลังประสบปัญหาภายในประเทศ กลุ่มรวยใหม่สามารถรับหน้าที่ต่อได้หรือไม่
ในอดีตทุกประเทศเคยยอมรับในระบอบการเมืองแบบประชาธิปไตย การค้าเสรีนิยมมีตลาดเป็นกลไก รวมทั้งการยอมรับบทบาทของสหรัฐอเมริกาในฐานะเป็นตำรวจโลกด้วยเหมือนกัน
มีคนหวาดกลัวว่า จีนกำลังผลักดันค่านิยมและนโยบายต่างๆ นอกกรอบความคิดทางเสรีนิยมเหมือนสมัยก่อน โดยเอาความสำเร็จของจีนในช่วงสามสิบปีที่ผ่านมาเป็นตุ๊กตา เพราะตอนนี้จีนสามารถพัฒนาเศรษฐกิจให้เจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว โดยยังสามารถคงระบอบการเมืองแบบรวมศูนย์ของคอมมิวนิสต์ไ เป็นการส่งสัญญาณชัดเจนให้โลกรู้ว่าระเบียบโลกใหม่จะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป
จีน อินเดียและบราซิลอยากเห็นประเทศของเขามีบทบาทมากขึ้นในการตัดสินใจนโยบายต่างๆ ที่มีผลต่อโลกกำลังพัฒนา ไม่ได้หมายความว่าประเทศเหล่านี้กำลังเข้าไปเปลี่ยนหลักการที่ใช้ในปัจจุบันแบบที่กลัวกัน จีนอาจจะช้าเพราะมีพลเมืองเยอะและประวัติศาสตร์ที่ขมขื่น เวลาจะทำอะไรหรือมีนโยบายต้องใช้เวลาและต้องมีผู้ใหญ่ในพรรคคอมมิวนิสต์สนับสนุน
ฉะนั้นในระเบียบโลกใหม่ในวันข้างหน้าคงจะมีความร่วมมือกันมากขึ้นระหว่างมหาอำนาจใหม่กับเก่า เพื่อสร้างค่านิยม กฎเกณฑ์ที่มีความสมดุลที่สะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงในเวทีการเมืองโลก อย่าลืมว่า องค์กรระหว่างประเทศเช่น ยูเอ็น องค์การค้าโลก ทั้งหลายทั้งปวงมีความสำคัญยิ่งเพราะสามารถโน้มน้าวให้สมาชิกทำตามกฎระเบียบได้ ให้คุณให้โทษ เพื่อป้องกันความขัดแย้ง
ในอนาคตเอเชียจะมีพลังมากขึ้นโดยมีจีน อินเดีย และญี่ปุ่นเป็นหลัก พยายามจะรักษาระเบียบโลกเก่าและใหม่ที่กำลังจะเกิดขึ้น ประเทศต่างๆ ในโลกนี้ต้องอยู่รวมกันไม่สามารถแยกออกกันได้