
อาถรรพณ์หมายเลข4
เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ที่ผ่านมา ผมได้รับเชิญให้ไปเสวนาเรื่อง สืบทอดตำนาน สืบสานวรรณกรรมการเมือง ร่วมกับพี่อดุลย์ จันทรศักดิ์ ศิลปินแห่งชาติ (สาขาวรรณศิลป์) โดยมีคุณนิเวศน์ กันไทยราษฎร์ เป็นผู้ดำเนินรายการ ในโครงการค่ายวรรณกรรมการเมืองส่งเสริมประชาธิ
ในการเตรียมเอกสารเพื่อไปเสวนา ผมได้พบสิ่งที่น่าสนใจว่า ทุก ๆ 10 ปี นับตั้งแต่ปี พ.ศ.2474 เป็นต้นมา จะมีเรื่องที่เกี่ยวข้องกับการเมืองและวรรณกรรมเกิดขึ้นในประเทศไทย โดยปีเหล่านั้นจะลงท้ายด้วยเลข 4 เสมอ
พ.ศ.2474 กุหลาบ สายประดิษฐ์ (ศรีบูรพา) เขียนบทความ “มนุษยภาพ” ลงพิมพ์ในหนังสือพิมพ์ไทยใหม่รายวัน นำเสนอปรัชญาการเมืองเรื่องของความเป็นมนุษย์
พ.ศ.2484 สด กูรมะโรหิต เริ่มเขียนนวนิยายจากประสบการณ์ เรื่อง “ปักกิ่งนครแห่งความหลัง” และ “คนดีที่โลกไม่ต้องการ” ในช่วงที่รัฐบาลไทยมีนโยบายต่อต้านคอมมิวนิสต์
พ.ศ.2494 เกิดกรณีกบฏแมนฮัตตัน โดยทหารเรือกลุ่มหนึ่งได้จับจอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี ขณะอยู่ในพิธีรับมอบเรือขุดแมนฮัตตันจากสหรัฐ ไปคุมตัวไว้ในเรือรบหลวงศรีอยุธยา เพื่อบีบบังคับให้รัฐบาลยอมจำนน แต่รัฐบาลใช้เครื่องบินทิ้งระเบิดจมเรือศรีอยุธยา จอมพล ป. พิบูลสงคราม ว่ายน้ำไปขึ้นฝั่งได้ และช่วงนี้ เกิดนวนิยายการเมืองที่โดดเด่นหลายเรื่อง เช่น “แผ่นดินนี้ของใคร” ของศรีรัตน์ สถาปนวัฒน์ “ความรักของวัลยา” ของเสนีย์ เสาวพงศ์ “ทุ่งมหาราช” ของเรียมเอง เป็นต้น
พ.ศ.2504 เป็นยุคมืดของการเมืองและวรรณกรรม ภายหลังจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ยึดอำนาจจากจอมพล ป. พิบูลสงคราม ในปี 2500 และขึ้นครองอำนาจในปี 2502 แล้วก็ได้ดำเนินการกวาดล้างนักการเมืองและนักคิดนักเขียนเป็นจำนวนมาก ในจำนวนนั้นมีนักเขียนซึ่งต่อมาดำรงตำแหน่งนายกสมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย ถูกจับกุมคุมขังถึง 4 คน คือ อุทธรณ์ พลกุล, สุวัฒน์ วรดิลก (รพีพร), ฉัตร บุณยะศิริชัย (อ้อย อัจฉริยากร) และทองใบ ทองเปาด์
พ.ศ.2514 จอมพลถนอม กิตติขจร ปฏิวัติตัวเอง ขณะเดียวกันก็เกิดการเคลื่อนไหวของนิสิตนักศึกษา และกลุ่มศิลปะวรรณกรรมตามมหาวิทยาลัย เช่นกลุ่มหนุ่มเหน้าสาวสวย ชมรมพระจันทร์เสี้ยว รวมทั้งกวีและนักเขียนเพื่อชีวิตหลายคน ซึ่งเป็นผลพวงส่วนหนึ่งที่นำไปสู่เหตุการณ์ในวันที่ 14 ตุลาคม 2546 ในอีก 2 ปีต่อมา
พ.ศ.2524 วันที่ 1 เมษายน เกิดเหตุการณ์ที่เรียกว่า “กบฏเมษาฮาวาย” คือความพยายามก่อการปฏิวัติของนายทหารหนุ่มกลุ่มยังเติร์ก อาทิ พ.อ.มนูญกฤต รูปขจร พ.อ.ประจักษ์ สว่างจิตร พ.อ.จำลอง ศรีเมือง พ.อ.สาคร กิจวิริยะ พ.ท.พัลลภ ปิ่นมณี เพื่อโค่นล้มรัฐบาล พล.อ.เปรม ติณสูลานนท์
พ.ศ.2534 วันที่ 23 กุมภาพันธ์ คณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) นำโดย พล.อ.สุนทร คงสมพงษ์ พล.อ.สุจินดา คราประยูร พล.อ.อ.เกษตร โรจนนิล พล.อ.อิสระพงศ์ หนุนภักดี ก่อการปฏิวัติยึดอำนาจจากรัฐบาล พล.อ.ชาติชาย ชุณหะวัณ และถัดมาอีก 1 ปี ก็เกิดเหตุการณ์พฤษภาทมิฬ เพื่อโค่นล้มรัฐบาล พล.อ.สุจินดา คราประยูร
พ.ศ.2544 วันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร ขึ้นดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี สมัยแรก หลังจากพรรคไทยรักไทยชนะการเลือกตั้ง (พรรคนี้ก่อตั้งในวันที่ 14 กรกฎาคม 2541)
พ.ศ.2554 วันที่ 3 กรกฎาคม เป็นวันเลือกตั้งสมาชิกผู้แทนราษฎร ซึ่งเป็นการขับเคี่ยวครั้งสำคัญระหว่างพรรคประชาธิปัตย์ กับพรรคเพื่อไทย
ลองคิดกันเล่นๆ ไหมครับว่า ปีนี้การเมืองไทยจะเจออาถรรพณ์เลข 4 อีกหรือเปล่า?



