ภูเก็ต คือ เมืองผลึก ในพระอภัยมณีของสุนทรภู่ | คมชัดลึก

เมืองภูเก็ต เดิมชื่อ เมืองถลาง ยังไม่มีคำอธิบายแน่ชัดว่าชื่อ “ถลาง” มาจากไหน แต่มีคนอธิบายว่ามาจาก "เซลัง" ชื่อที่พม่าเรียกชาวเลเผ่าพันธุ์เซมัง (semang) หรือซาไก ที่ดั้งเดิมอาศัยอยู่ตลอดชายฝั่งทะเลฟากตะวันตก อาจรวมถึงเกาะภูเก็ตด้วย เมื่อฝรั่งโปรตุเกสเข้ามาค้าขายสมัยแรกๆ คงรู้จากชาวบ้านเรียกหมู่บ้านชาวเซลัง ฝรั่งได้ฟังจึงเขียนเป็น Junkseylon หรือ Junk Celon แล้วเป็น Junk Ceylon ในบันทึกแผนที่ตะวันตกที่หมายถึงเกาะลังกาน้อย ส่วนคำเซลัง ไทยคงเรียกเพี้ยนเป็น เซลาง ซลาง ฉลางและเป็นถลางในที่สุด นอกจากนี้ยังมีคำพม่าเรียกชาวเล มอแกลน มอแกน ที่อาศัยอยู่ตามชายฝั่งมหาสมุทรอินเดีย และทะเลอันดามัน ว่า ฉลาง แล้วไทยอาจเรียกเพี้ยนมาเป็น ถลาง ก็ได้ พระอภัยมณี เป็นเรื่องกรณีพิพาทระหว่างเมืองผลึกกับเมืองลังกา ที่อยู่ตรงข้ามกันทางทะเลอันดามัน เมืองลังกา ในเรื่องคือ ศรีลังกา ฝั่งตรงข้ามทะเล คือ จ.ภูเก็ต หรือ เกาะถลางในสมัยสุนทรภู่ สุนทรภู่ตั้งใจให้เมืองผลึกในพระอภัยมณีหมายถึง เกาะถลาง โดยบอกว่าเมืองผลึกอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเกาะแก้วพิสดาร ที่มีคลื่นลมรุนแรง ซึ่งถ้าเกาะแก้วพิสดารอยู่แถบเหนือเกาะสุมาตรา(ในอินโดนีเซีย)แล้ว เมืองผลึกก็จะอยู่ทางทิศอีสานตรงตำแหน่งที่เป็นเมืองถลางหรือภูเก็ตนั่นเอง แม้สุนทรภู่ไม่เคยเดินทางไปถึงเมืองถลาง แต่ลูกศิษย์สุนทรภู่เคยไปคือนายมี หรือเสมียนมี ที่มีบรรดาศักดิ์ หมื่นพรหมสมพัตสร เขียนนิราศฉลาง (ถลาง) ไว้ บรรยายสภาพของเมืองถลางสมัยนั้น ทำให้สุนทรภู่รู้จักแล้วเก็บมาจินตนาการ มีเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญเกี่ยวกับภูเก็ตในยุคสมัยสุนทรภู่ คือ ศึกถลาง ที่พม่ายกทัพมาตีเมืองถลางคราวสงครามเก้าทัพสมัยรัชกาลที่ 1 แล้วเชื่อกันว่าสุนทรภู่ยกเอาเหตุการณ์นี้ไปใส่ฉากศึกตีเมืองผลึก ภูเก็ต ควรมีมิวเซียมภูเก็ตรวบรวมประวัติศาสตร์ท้องถิ่นทั้งจาก วรรณคดี ตำนานนิทาน ภาพ และแผนที่ ทั้งหลาย ที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์การเมืองการค้าโลก เช่น เรื่องเมืองผลึกนี้ เป็นต้น " เรือนอินทร์ หน้าพระลาน"