คืนชีวิตแหล่งน้ำพลิกฟื้นระบบนิเวศน์นำร่องลุ่มน้ำ“คลองแม่ข่า”น้ำใสสะอาด | คมชัดลึก

คลองแม่ข่า  คนส่วนมากไม่ค่อยรู้จัก แม้กระทั่งคนในเมืองเชียงใหม่เองก็ไม่ค่อยได้ให้ความ สนใจ คลองแห่งนี้ เป็นคลองที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ เป็นลุ่มน้ำหนึ่งในไชยมงคล 7 ประการของเมืองเชียงใหม่ นั่นหมายความว่า เมืองเชียงใหม่จะมีความเป็นมงคลจะต้องประกอบไปด้วยแหล่งธรรมชาติครบทั้ง 7 แหล่ง แต่ปัจจุบันคลองแม่ข่าได้เกิดการเน่าเสียตลอดทั้งสายซึ่งหาความเป็นมงคลให้แก่เมืองเชียงใหม่ไม่ได้เลย

คลองแม่ข่านั้น ไหลผ่านกลางเมืองเชียงใหม่ เป็นคลองที่มีการตั้งชุมชนบ้านเรือน กิจการทางธุรกิจต่างๆ ตั้งแต่กิจการขนาดเล็กไปจนถึงกิจการที่ใหญ่โต และการที่มีการตั้งถิ่นฐานต่างๆ สิ่งปฏิกูลที่ถูกทิ้งลงมาลงสู่คลองโดยไม่ความตระหนักถึงความเสียหายทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่จะเกิดขึ้น ผลที่ตามมาคือการเน่าเสียของน้ำ ไม่สามารถใช้ประโยชน์จากแหล่งน้ำตามธรรมชาติได้ การบุกรุกที่ดินตามริมคลอง คลองมีสภาพกลายเป็นทัศนอุดจาด ปัญหาที่เกิดขึ้นผู้ที่มีอำนาจหน้าที่ในการจัดการก็ได้แต่จัดการปัญหาที่ เกิดขึ้นเป็นครั้งๆไปเพื่อแต่ไม่สามารถทำให้คลองดังกล่าวฟื้นกลับมาสภาพที่สมบูรณ์อย่างในอดีตได้ ปัญหาเหล่านี้สะสมเรื้อรังอย่างยาวนาน จึงมีความจำเป็นต้องตระหนักในทุกภาคส่วน ไม่ว่าจะเป็นองค์กรหน่วยงานที่มีหน้าที่รับผิดชอบในการจัดการดูแลฟื้นฟู ทรัพยากรธรรมชาติ ชุมชนบ้านเรือนต่างๆ ที่ตั้งอยู่สองริมฝั่งคลองต้องตระหนักถึงผลเสียที่ตนจะสร้างหรือก่อให้เกิดขึ้นกับธรรมชาติ

ความร่วมมือในทุกภาคส่วนในเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมนั้น เป็นเรื่องที่จะบังคับให้เกิดขึ้นค่อนข้างที่จะเป็นเรื่องที่ยากมาก เนื่องจากเป็นลักษณะนิสัยส่วนตัวของเราว่า เมื่อตัวเราไม่ได้รับผลกระทบโดยตรง เราจะไม่รู้สึกว่าสิ่งที่เราได้กระทำลงไปนั้นมันเป็นการทำลายทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ทำลายชุมชน ทำลายคนรอบข้างที่แม้ว่าเราจะไม่รู้จัก ทำลายภาพลักษณ์ของเมือง ทุกคนควรจะมีความตระหนักให้เป็นอย่างมากในเรื่องดังกล่าว และไม่ใช่เพียงแต่เรื่องปัญหาน้ำเน่าเสียแต่เพียงอย่างเดียว ปัญหาสิ่งแวดล้อมทุกอย่างทุกประเภทที่เกิดขึ้น ทุกคนมีความจำเป็นต้องตระหนัก มิฉะนั้นต่อไปในภายภาคหน้า แม้เราจะมีแผ่นดินอาศัย แต่เราอาจอยู่ด้วยความลำบากยากแค้นเนื่องจากไม่มีทรัพยากรให้ดำรงชีวิต ก็เป็นได้

และเนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก ประจำปี 2554 บริษัทเพอร์นอต ริคาร์ด (ประเทศไทย) จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทนำเข้าสุราต่างประเทศ ก็เป็นอีกหนึ่งบริษัทที่เล็งเห็นความสำคัญของการส่งเสริมระบบนิเวศน์ และสิ่งแวดล้อมของเมืองไทย โดย ชวลิต ว่องสุวรรณเลิศ กรรมการบริหาร ระบุว่า ในครั้งนี้ เราได้จับมือกับเทศบาลนครเชียงใหม่และภาคเอกชนต่างๆ ในจังหวัด จัดกิจกรรมการอนุรักษ์พัฒนาและฟื้นฟูคลองแม่ข่า

“ความเข็มแข็งของชุมชน จะเกิดได้นั้น ทุกคนต้องให้ความร่วมมือกันอย่างจริงจัง รวมทั้งนักศึกษาทุกคนที่จะร่วมกันฟื้นฟูวิถีชีวติคลองแม่ข่า ซึ่งเป็นหนึ่งในไชยมงคลของประวัติศาตร์เมืองเชียงใหม่ คลองแม่ข่า เป็นเสมือนคลองหลังบ้าน บางครั้งก็หน้าบ้านของหลายๆ คน  แต่สิ่งสำคัญมันคือบ้านของท่าน บ้านของคนเชียงใหม่  เราจะทำหน้าบ้านให้สวยงานอย่างเดียวแล้วลืมหลังบ้านก็ไม่ได้ เวลาคนมาเที่ยวที่เชียงใหม่  ทุกคนเห็นหมด หน้าบ้าน และหลังบ้าน เราปิดบังทั้งหมดไม่ได้” กรรมการบริหาร บริษัทเพอร์นอต ริคาร์ด (ประเทศไทย) จำกัด กล่าว

อีกอย่างหนึ่ง เมืองเชียงใหม่ ซึ่งได้รับการคัดเลือกให้ เป็น1 ใน 10 เมืองต้นแบบของเศรษฐกิจสร้างสรรค์ เมืองหัตถกรรมสร้างสรรค์ ที่ประกาศโดยกรมทรัพย์สินทางปัญญา และในระดับเวทีโลกเมืองเชียงใหม่มีศักยภาพจะที่สมัครเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายเมืองสร้างสรรค์สากลจัดตั้งขึ้นโดยยูเนสโก ในฐานะเมืองแห่งงานหัตถกรรมและศิลปะพื้นบ้าน โดยมุ่งเน้นไปที่การออกแบบและวัฒนธรรม

 การริเริ่มฟื้นฟูคลองแม่ข่าให้เป็นโครงการนำร่องในครั้งนี้  จึงเป็นที่น่ายินดีอย่างยิ่งที่หลายภาคส่วน ทั้งภาครัฐและเอกชน โดยเฉพาะบริษัทเพอร์นอต ริคาร์ด (ประเทศไทย) ที่คืนกำไรให้กับสังคม ได้ร่วมใจเป็นหนึ่งเดียวกัน ในการผลักดันโครงการนำร่องนี้ และต่อยอดต่อไปสู่โครงการอื่นๆ เพื่อประเทศไทยอันเขียวขจี หวนคืนสู่ระบบนิเวศน์ที่อุดมสมบูรณ์  คืนวิถีชีวิตแม่น้ำคูคลองต่างๆ ให้กลับมาใสสะอาดดังเช่นอดีตที่ผ่านมา