
ไขข้อสงสัย 'นกเขากับโรคติดต่อสู่คน' ติดเชื้อทำเสียชีวิตจริงไหม?
สัตวแพทย์ จุฬาฯ แจงชัด! ปมแชร์ว่อนชายช่วย "นกเขา" บาดเจ็บก่อนติดเชื้อดับ ชี้ไม่ใช่นกทุกตัวมีโรค ไขข้อสงสัย "สัมผัสแล้วเสียชีวิตใน 48 ชม." จริงหรือไม่?
กลายเป็นประเด็นร้อนที่สร้างความตื่นตระหนกในโลกออนไลน์ หลังมีผู้ใช้เฟซบุ๊กรายหนึ่งโพสต์เรื่องราวการสูญเสียรุ่นพี่ที่เสียชีวิตจากการติดเชื้อในกระแสเลือดอย่างรุนแรง ภายหลังเข้าไปช่วยเหลือลูกนกเขาที่ตกต้นไม้สภาพผอมโซไม่มีแรงบิน โดยนำมาดูแลนาน 3 วันก่อนปล่อยคืนธรรมชาติ จนทำให้ผู้คนจำนวนมากเกิดความหวาดกลัวในการเข้าใกล้หรือช่วยเหลือนกป่า แม้ต่อมาผู้โพสต์จะออกมาขออภัยและชี้แจงว่าเป็นข้อมูลที่ได้รับส่งต่อกันมาในโซเชียลฯ ก็ตาม
ล่าสุด คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย (Faculty of Veterinary Science, CU.) ได้เผยแพร่ข้อมูลวิชาการเพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้องภายใต้หัวข้อ “นกเขากับโรคติดต่อสู่คน : รู้ข้อเท็จจริง ป้องกันได้ ไม่ตื่นตระหนก” โดยระบุสาระสำคัญไว้ดังนี้
ทางคณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ยืนยันว่า แม้ว่านกเขาและนกชนิดอื่น ๆ ในธรรมชาติอาจมีเชื้อก่อโรคบางชนิดที่สามารถติดต่อสู่คนได้ (Zoonotic Diseases) แต่ไม่ได้หมายความว่านกทุกตัวจะมีเชื้อ หรือการสัมผัสทุกครั้งจะทำให้เกิดการติดเชื้อเสมอไป อย่างไรก็ตาม ประชาชนควรรู้จัก 3 กลุ่มโรคติดเชื้อสำคัญที่อาจเกี่ยวข้องกับนก ได้แก่
- โรคไข้นกแก้ว (Psittacosis): เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย Chlamydia psittaci ซึ่งพบได้ในนกตระกูลนกแก้ว รวมถึงนกพิราบและนกเขา โดยติดต่อผ่านการสูดดมละอองฝอยจากมูลนกแห้งหรือสารคัดหลั่ง ทำให้ผู้ติดเชื้อมีไข้สูง ไอ ปวดศีรษะ และอาจเกิดปอดอักเสบรุนแรงได้
- โรคคริปโตคอกโคสิส (Cryptococcosis): เกิดจากเชื้อรา Cryptococcus spp. (โดยเฉพาะ Cryptococcus neoformans) ที่มักพบในดินหรือสิ่งแวดล้อมที่มีมูลนกสะสม เชื้อเข้าสู่ร่างกายผ่านการหายใจ ส่งผลกระทบต่อปอดและอาจลุกลามไปยังระบบประสาท (เยื่อหุ้มสมองอักเสบ) โดยเฉพาะในผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่องหรืออ่อนแอ
- การติดเชื้อแบคทีเรียจากบาดแผล: หากถูกนกจิกหรือข่วน อาจทำให้แบคทีเรียเข้าสู่ผิวหนังและบาดแผล ในบางรายที่มีปัจจัยเสี่ยง เชื้ออาจลุกลามเข้าสู่กระแสเลือดจนเกิด ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด (Sepsis) ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิต
ไขข้อสงสัย: สัมผัสนกแล้วเสียชีวิตภายใน 48 ชั่วโมง จริงหรือไม่?
ต่อกระแสความกังวลว่าหากสัมผัสนกที่มีเชื้อแล้วจะเสียชีวิตภายใน 48 ชั่วโมงจริงหรือไม่นั้น คณะสัตวแพทยศาสตร์ จุฬาฯ ชี้แจงว่า ไม่สามารถสรุปเป็นระยะเวลาตายตัวได้ เนื่องจากความรุนแรงและการดำเนินของโรคขึ้นอยู่กับหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งชนิดและปริมาณของเชื้อ ช่องทางที่ได้รับเชื้อ พื้นฐานสุขภาพและภูมิคุ้มกันของผู้ป่วย รวมถึงความรวดเร็วในการเข้ารับการรักษาทางการแพทย์ (ข้อมูลอ้างอิงเพิ่มเติมทางการแพทย์: โดยปกติระยะฟักตัวของโรคไข้นกแก้วจะอยู่ที่ประมาณ 5–14 วัน ส่วนภาวะติดเชื้อในกระแสเลือดจากบาดแผลสามารถเกิดขึ้นได้รวดเร็วภายใน 24–72 ชั่วโมง หากเชื้อมีความรุนแรงและร่างกายผู้ป่วยมีภูมิคุ้มกันต่ำ)
5 วิธีลดความเสี่ยง ป้องกันโรคติดต่อจากนกอย่างถูกวิธี
- หลีกเลี่ยงการสัมผัสนกโดยตรง โดยเฉพาะนกป่วย นกบาดเจ็บ หรือซากนก หากจำเป็นต้องช่วยเหลือควรสวมถุงมือยางหรือใช้อุปกรณ์ป้องกันเสมอ
- ล้างมือให้สะอาดทุกครั้ง ด้วยสบู่และน้ำสะอาด หลังสัมผัสนก กรงนก อาหารนก หรือสิ่งขับถ่าย
- หลีกเลี่ยงการกวาดมูลนกขณะแห้ง ควรฉีดพรมน้ำให้ชุ่มก่อนทำความสะอาด เพื่อลดการฟุ้งกระจายของฝุ่นละอองที่อาจปนเปื้อนเชื้อราและแบคทีเรีย
- ดูแลบาดแผลทันที หากถูกนกจิกหรือข่วน ให้รีบล้างแผลด้วยน้ำสะอาดและสบู่ ใส่ยาฆ่าเชื้อ และรีบพบแพทย์หากแผลลึกหรือมีอาการบวมแดงผิดปกติ
- สังเกตอาการผิดปกติ หากมีอาการไข้ ไอ หายใจลำบาก หรือปวดศีรษะรุนแรงหลังสัมผัสนก ควรรีบไปพบแพทย์และ แจ้งประวัติการสัมผัสนก ให้แพทย์ทราบเพื่อการวินิจฉัยที่แม่นยำ



