ถอดรหัสจิตวิทยาเด็กวัยรุ่นลั่นไก เมื่อ "ความโกรธแค้น" ไม่ใช่แค่เรื่อง "ป่วยจิต" | คมชัดลึก

 

จากเหตุการณ์โศกนาฏกรรมกราดยิงโดยผู้ก่อเหตุที่มีอายุน้อยซึ่งเกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในสังคม สร้างคำถามใหญ่ที่ค้างคาใจผู้คนว่า เกิดอะไรขึ้นในจิตใจของเด็กคนหนึ่งจนถึงขั้นลุกขึ้นมากระชากชีวิตผู้อื่นอย่างเหี้ยมโหด?

 

ความคิดเดิมๆ ที่ว่าผู้ก่อเหตุต้องเป็น "ผู้ป่วยจิตเวช" อาจไม่ใช่มุมมองที่ถูกต้องทั้งหมด โดยข้อมูลเชิงลึกการวิเคราะห์ ระบุว่า ผู้ป่วยโรคจิตเภทมีส่วนเกี่ยวข้องกับอาชญากรรมร้ายแรงเพียง 3-5% เท่านั้น ทว่ารากเหง้าที่แท้จริงของโศกนาฏกรรมส่วนใหญ่ กลับสืบเนื่องมาจากปัจจัยกระตุ้นทางจิตวิทยา สภาพแวดล้อม และความกดดันที่สั่งสมมาเป็นเวลานานจนระเบิดออกมา

 

 

 

เจาะลึก 3 สเต็ป กระบวนการทางจิตวิทยาที่เปลี่ยน "เด็กธรรมดา" ให้กลายเป็น "ฆาตกรลั่นไก"

 

1. ปมปั่นทอนและแรงกดดันสะสม (The Accumulated Pain) จุดเริ่มต้นมักเกิดจากการเผชิญภาวะบีบคั้นรุนแรงในชีวิต ไม่ว่าจะเป็นความล้มเหลว รู้สึก ไร้ค่า หรือการตกเป็นเหยื่อของการถูกกลั่นแกล้ง (Bullying) ในวัยเด็ก เมื่อขาดระบบซัพพอร์ต ทำให้เริ่มเก็บตัว แยกชินกับสังคม ความเจ็บปวดและความทุกข์ที่ไร้ทางออกนี้ จึงค่อยๆ กลายพันธุ์เป็นความเคียดแค้นและทัศนคติเชิงลบต่อคนรอบข้างอย่างลึกซึ้ง

 

2. กระบวนการคิดที่บิดเบือน (The Distorted Mindset) เมื่อความแค้นสุกงอม ผู้ก่อเหตุจะเริ่มสร้าง "ลัทธิแสวงหาความยุติธรรมให้ตัวเอง" โดยมองว่าตนเองคือ "เหยื่อ" ของสังคมที่อยุติธรรม การล้างแค้นจึงกลายเป็นความชอบธรรมในสายตาของเขา ควบคู่ไปกับปรากฏการณ์ "ลดทอนความเป็นมนุษย์ของผู้อื่น" (Dehumanization) มองเหยื่อหรือคนในสังคมเป็นเพียงสัญลักษณ์ของระบบที่เกลียดชัง ส่งผลให้ความรู้สึกผิดชอบชั่วดีหมดไป

 

 

3. ชนวนเหตุและโอกาสประจวบเหมาะ (The Trigger & Access) พฤติกรรมเลียนแบบ (Copycat Effect) จากการเสพสื่อที่นำเสนอเรื่องราวของฆาตกรคนก่อนๆ อย่างละเอียดยิบ กลายเป็นแรงกระตุ้นให้ผู้ที่มีจิตใจเปราะบางอยากสร้าง "ชื่อเสียง" หรือเดินตามรอย และเมื่อความแค้นพุ่งสูงถึงขีดสุด มาประจวบเหมาะกับการ "เข้าถึงอาวุธปืน" ได้ง่าย เมื่อมีสิ่งสะกิดใจเพียงนิดเดียว โศกนาฏกรรมจึงเกิดขึ้นทันที

 

 

 

โศกนาฏกรรมกราดยิงโดยเด็กและเยาวชนจึงไม่ใช่เรื่องของความเจ็บป่วยทางจิตเพียงอย่างเดียว แต่เป็นสัญญาณเตือนภัยขั้นวิกฤตของสังคม ที่ต้องหันมาร่วมกันสำรวจทั้งเรื่องการกลั่นแกล้งในโรงเรียน การดูแลสุขภาพจิตเด็ก ตลอดจนมาตรการจัดระเบียบการครอบครองอาวุธปืนอย่างจริงจัง ก่อนที่จะสายเกินไป