
เปิดประวัติ "ชุดไทยบรมพิมาน" งามสง่าสมพระเกียรติ ชื่อมีที่มาจากพระที่นั่งสำคัญ
ย้อนประวัติ "ชุดไทยบรมพิมาน" เครื่องแต่งกายสตรีไทยอันทรงคุณค่า หนึ่งในชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ที่เกิดจากพระราชดำริของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง สง่างามเหมาะสำหรับงานพระราชพิธีและงานพิธีกลางคืน ที่มาชื่อชุดที่เกี่ยวข้องกับพระที่นั่ง
หากกล่าวถึงเครื่องแต่งกายที่สะท้อนเอกลักษณ์และความงดงามของศิลปวัฒนธรรมไทย หนึ่งในชุดที่ได้รับการยกย่องถึงความประณีตและสง่างาม คงหนีไม่พ้น "ชุดไทยบรมพิมาน" เครื่องแต่งกายสตรีไทยที่มีเอกลักษณ์โดดเด่น ทั้งรูปแบบการตัดเย็บ เนื้อผ้า และรายละเอียดของเครื่องแต่งกาย
ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงชุดสำหรับสวมใส่ในโอกาสสำคัญเท่านั้น แต่ยังสะท้อนถึงพระราชปณิธานในการอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมการแต่งกายของไทยให้เป็นที่ประจักษ์ในระดับนานาชาติ
สำหรับชุดไทยบรมพิมาน ถือเป็นหนึ่งในชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ที่มีความเป็นมาเชื่อมโยงกับพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ซึ่งทรงให้ความสำคัญกับการสร้างสรรค์เครื่องแต่งกายประจำชาติของสตรีไทยให้มีรูปแบบชัดเจน สวยงาม และเหมาะสมกับโอกาสต่างๆ
ย้อนประวัติชุดไทยพระราชนิยม จุดเริ่มต้นสำคัญในปี 2503
ย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2503 เมื่อสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง โดยเสด็จพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ไปทรงเจริญสัมพันธไมตรีกับสหรัฐอเมริกาและประเทศต่างๆ ในทวีปยุโรป
ในครั้งนั้นทรงเล็งเห็นว่า สตรีไทยยังไม่มีรูปแบบเครื่องแต่งกายประจำชาติที่เป็นแบบแผนชัดเจน จึงทรงมีพระราชดำริให้ศึกษาค้นคว้าเครื่องแต่งกายของสตรีไทยในราชสำนักโบราณ ก่อนนำมาประยุกต์เข้ากับวิธีการตัดเย็บสมัยใหม่ เพื่อให้สวมใส่ได้สะดวก เหมาะสมกับยุคสมัย และยังคงความงดงามตามเอกลักษณ์ไทย
การออกแบบดังกล่าวได้รับความร่วมมือจากผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และการออกแบบเครื่องแต่งกาย จนเกิดเป็นชุดไทยพระราชนิยม 8 รูปแบบ โดยสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ท่านผู้หญิงมณีรัตน์ บุนนาค เป็นผู้ตั้งชื่อชุด โดยนำชื่อพระที่นั่ง พระตำหนัก และสถานที่สำคัญในพระบรมมหาราชวังและพระราชวังดุสิตมาใช้
- ชุดไทยเรือนต้น
- ชุดไทยจิตรลดา
- ชุดไทยอมรินทร์
- ชุดไทยบรมพิมาน
- ชุดไทยดุสิต
- ชุดไทยจักรี
- ชุดไทยศิวาลัย
- ชุดไทยจักรพรรดิ
ต่อมาทรงพระราชทานพระราชานุญาตให้สตรีไทยทั่วไปนำรูปแบบชุดดังกล่าวไปเป็นแบบอย่างในการตัดเย็บและสวมใส่ จนกลายเป็นเครื่องแต่งกายที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย และเป็นที่รู้จักในชื่อ "ชุดไทยพระราชนิยม"
เปิดลักษณะเด่น "ชุดไทยบรมพิมาน" งามสง่าด้วยผ้าไหมยกทอง
สำหรับชุดไทยบรมพิมาน มีลักษณะเด่นที่ความเรียบร้อย ประณีต และสง่างาม โดยเป็นชุดที่ออกแบบให้เสื้อและผ้านุ่งตัดเย็บติดกันเป็นชุดเดียว สวมใส่ได้อย่างเป็นระเบียบ เหมาะกับงานพิธีการที่ต้องการความสง่างามเป็นพิเศษองค์ประกอบสำคัญของชุด ได้แก่
- เสื้อ: แขนยาว คอกลมมีขอบตั้ง เพิ่มความเรียบร้อยและสง่างาม
- ผ้านุ่ง: เป็นผ้าซิ่นจีบหน้า มีรายละเอียดการจับจีบอย่างประณีต
- เนื้อผ้า: นิยมใช้ผ้าไหมยกทองหรือผ้าไหมที่มีทองแทรก เพิ่มความหรูหราและความโดดเด่น
- เข็มขัด: คาดเข็มขัดไทยเพื่อเน้นสัดส่วนและเติมเต็มความงามของเครื่องแต่งกาย
- การตัดเย็บ: เสื้อและผ้านุ่งอาจตัดเย็บติดกันเป็นชุดเดียว โดยมีรูปแบบที่เหมาะสมกับการสวมใส่ในงานพิธีการ
ชุดไทยบรมพิมานจึงเหมาะสำหรับงานพระราชพิธีและงานพิธีกลางคืน รวมถึงโอกาสที่กำหนดให้แต่งกายอย่างเป็นทางการ โดยความโดดเด่นอยู่ที่เสื้อแขนยาวและผ้าไหมยกทองที่ช่วยขับเน้นความสง่างามของผู้สวมใส่
รู้หรือไม่? ชื่อ "บรมพิมาน" มาจากพระที่นั่งสำคัญในพระบรมมหาราชวัง
อีกหนึ่งรายละเอียดที่น่าสนใจ คือที่มาของชื่อชุดไทยบรมพิมาน ซึ่งตั้งตามชื่อ "พระที่นั่งบรมพิมาน" ภายในพระบรมมหาราชวัง
พระที่นั่งองค์นี้สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 โดยเดิมมีชื่อว่า "พระที่นั่งภาณุมาศจำรูญ" ก่อนที่ใน พ.ศ. 2467 จะมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนชื่อเป็น "พระที่นั่งบรมพิมาน" ตามนามพระที่นั่งองค์ใหญ่ ซึ่งเป็นพระวิมานที่ประทับในพระอภิเนาว์นิเวศน์ของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4 ที่ได้รื้อถอนไปแล้ว
การนำชื่อพระที่นั่งสำคัญมาเป็นชื่อชุดไทย จึงไม่ใช่เพียงการตั้งชื่อให้ไพเราะเท่านั้น แต่ยังเป็นการเชื่อมโยงเครื่องแต่งกายเข้ากับประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม และธรรมเนียมในราชสำนักไทยอีกด้วย
มากกว่าความงาม คือมรดกวัฒนธรรมที่ควรสืบสาน
ชุดไทยบรมพิมานไม่ได้เป็นเพียงเครื่องแต่งกายที่สะท้อนความงดงามของสตรีไทย แต่ยังเป็นหนึ่งในผลงานที่แสดงให้เห็นถึงพระวิสัยทัศน์ด้านการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงนำองค์ความรู้จากอดีตมาประยุกต์ให้เข้ากับยุคสมัย โดยไม่ละทิ้งรากเหง้าความเป็นไทย
ปัจจุบันชุดไทยพระราชนิยมทั้ง 8 แบบ ยังคงเป็นต้นแบบสำคัญของการแต่งกายไทยในงานพิธีการ งานมงคล และกิจกรรมทางวัฒนธรรม อีกทั้งยังเป็นเครื่องสะท้อนอัตลักษณ์ไทยที่สามารถถ่ายทอดความประณีตของงานหัตถศิลป์และภูมิปัญญาการทอผ้าไทยไปสู่สายตาชาวโลก
ทุกครั้งที่ได้เห็นชุดไทยบรมพิมาน จึงไม่ใช่เพียงการชื่นชมความงามของผ้าไหมและงานตัดเย็บเท่านั้น แต่ยังเป็นการย้อนรำลึกถึงประวัติศาสตร์และคุณค่าของมรดกทางวัฒนธรรมที่คนไทยทุกคนมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และส่งต่อสู่คนรุ่นหลัง
สรุปข่าวคมชัดลึก
เปิดประวัติ "ชุดไทยบรมพิมาน" หนึ่งในชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ที่เกิดจากพระราชดำริของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง เมื่อปี พ.ศ. 2503 โดดเด่นด้วยเสื้อแขนยาว คอกลมมีขอบตั้ง ผ้านุ่งจีบหน้า ตัดเย็บจากผ้าไหมยกทอง คาดเข็มขัดไทย เหมาะสำหรับงานพระราชพิธีและพิธีกลางคืน โดยชื่อชุดตั้งตามพระที่นั่งบรมพิมานในพระบรมมหาราชวัง สะท้อนความงดงามของศิลปวัฒนธรรมไทยที่ควรค่าแก่การอนุรักษ์และสืบสาน
#ชุดไทยบรมพิมาน #ชุดไทยพระราชนิยม #ประวัติชุดไทย #สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง #ผ้าไหมไทย #มรดกวัฒนธรรมไทย



