เขมรเพ้อโวยไทยก๊อป ‘แรกนาขวัญ’ ฮุน เซน ชิงตัดหน้าจัดพิธี ปลุกดราม่าวัฒนธรรม | คมชัดลึก

 

เปิดศึกโซเชียล! เมื่อ สมเด็จฯ ฮุนเซน โพสต์ ชิงจัดงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2569  ตัดหน้าไทย ด้านชาวเน็ตเขมรเพ้อหนักกล่าวหาว่าไทยเลียนแบบ!  โดยทางประเทศไทยนั้นจะมีการจัดพิธีในวันพุธที่ 13 พฤษภาคม 2569  งานนี้ทำเอาชาวเน็ตไทยสะดุ้ง "ฟีลเดิมกลับมาอีกครั้ง" กับประเด็นการเลียนแบบวัฒนธรรม ทีมข่าว “คมชัดลึก” เจาะลึกความจริงใต้รอยไถ ประวัติศาสตร์พิธีนี้ใครคือต้นตำรับ หรือแค่รับอิทธิพลอินเดียมาเหมือนๆ กัน

 

 

 

 

กลายเป็นประเด็นร้อนเมื่อ สมเด็จฯ ฮุนเซน ประธานวุฒิสภากัมพูชา ออกมาเคลื่อนไหวผ่านสื่อโซเชียล ประกาศจัดพระราชพิธี «ច្រត់ព្រះនង្គ័ល» (จรดพระนังคัล) ในวันอังคารที่ 5 พฤษภาคม 2569 ที่ผ่านมา ตรงกับวันแรม 4 ค่ำ เดือนวิสาขะ ปีมะเมีย พุทธศักราช 2570 (ตามปฏิทินกัมพูชา)  ตามที่ ฮุนเซน โพสต์โดยระบุว่า 

 

ราชอาณาจักรกัมพูชาได้จัดพระราชพิธี «ច្រត់ព្រះនង្គ័ល» (จรดพระนង្គ័ល) ซึ่งถือเป็นพระราชพิธีที่มีความสำคัญสูงสุดลำดับต้นๆ รองจากพระราชพิธีบรมราชาภิเษก โดยจะจัดขึ้นเป็นประจำทุกปีในช่วงเดือนวิสาขะ เพื่อรักษาประเพณีอันดีงามที่มีมาอย่างยาวนานเพื่อทำนายดวงชะตาการเกษตรผ่านการกินของพระโค

 

ท่ามกลางกระแสวิพากษ์วิจารณ์จากชาวเน็ตไทยที่มองว่าบรรยากาศและรูปแบบช่างดู "คุ้นตา" ราวกับถอดแบบมาจากมณฑลพิธีสนามหลวงของไทยไม่มีผิดเพี้ยน

 

 

 

 

 

ย้อนรอยประวัติศาสตร์: ใครคือ "ต้นฉบับ" ที่แท้จริง?

หากจะว่ากันด้วยพยานหลักฐานทางประวัติศาสตร์ พระราชพิธีแรกนาขวัญไม่ได้เป็น "สมบัติ" ของใครคนใดคนหนึ่งเพียงลำพัง แต่เป็นมรดกทางวัฒนธรรมร่วมของภูมิภาคอุษาคเนย์  รากเหง้าจากอินเดีย: ทั้งไทยและกัมพูชาต่างรับอิทธิพลมาจากศาสนาพราหมณ์-ฮินดูจากอินเดียโบราณ ปรากฏในมหากาพย์รามายณะ เมื่อท้าวชนกแห่งมิถิลานครทรงประกอบพิธีไถนาจนพบ "นางสีดา" ในรอยไถ

 

 

 

 

ดราม่าไม่จบ! เมื่อ "การเลียนแบบ" เป็นเรื่องของมุมมอง

แม้กัมพูชาจะอ้างสิทธิ์ในความเก่าแก่มาตั้งแต่สมัยอาณาจักรฟูนัน แต่ในสายตาชาวเน็ตไทย การที่กัมพูชาเพิ่งกลับมาฟื้นฟูพระราชพิธีนี้อย่างจริงจังภายหลังสงครามกลางเมืองสิ้นสุดลง ทำให้องค์ประกอบหลายอย่างดู "ทันสมัย" และมีกลิ่นอายแบบไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ จนเกิดคำถามว่านี่คือการ "สืบสาน" หรือ "ก็อปปี้" กันแน่?

 

 

 

 

วันพืชมงคลและพิธีแรกนาขวัญ นอกจากในไทยแล้วมีในประเทศไหนอีกบ้าง

 

พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2569 จัดขึ้นในวันพุธที่ 13 พฤษภาคม 2569 (วันไถหว่าน) ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง โดยถือเป็นฤกษ์ยามดีในการเริ่มต้นฤดูกาลทำนา ซึ่งวันดังกล่าวเป็นวันหยุดราชการและวันเกษตรกรอีกด้วย  เพื่อสร้างขวัญกำลังใจให้แก่เกษตรกร และทำนายสภาพอากาศและพืชพันธุ์ธัญญาหารโดยพระโค นอกจากไทยแล้ว รู้หรือไม่ ประเทศอื่น ๆ ในอาเซียน ก็มีการทำพิธีแรกนาขวัญคล้ายกับไทยเช่นกัน ได้แก่ กัมพูชา และเมียนมา

 

• โดยพระราชพิธีแรกนาขวัญในกัมพูชา จะมีขึ้นในช่วงเดือนพฤษภาคม เพื่อเป็นสัญลักษณ์ว่าเป็นการเริ่มต้นฤดูกาลเพาะปลูกอย่างเป็นทางการ โดยมีการเสี่ยงทางสภาพอากาศและพืชพันธุ์ธัญญาหารเช่นเดียวกับของไทย

 

 

• สำหรับเมียนมา เคยมีพิธีแรกนาขวัญในอดีต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแสดงสัญลักษณ์ว่าเป็นการเริ่มต้นฤดูกาลเพาะปลูกเช่นกัน แต่พิธีดังกล่าวถูกยกเลิกไปหลังจากเปลี่ยนแปลงการปกครองโดยระบอบกษัตริย์ เนื่องจากอังกฤษเข้าปกครองเมียนมาในปี ค.ศ. 1885

 

 

 

 

 

ไม่ว่าใครจะเคลมว่าเก่าแก่กว่ากัน แต่ความจริงที่ปฏิเสธไม่ได้คือ "แรกนาขวัญ" คือกุศโลบายสำคัญที่สร้างขวัญและกำลังใจให้เกษตรกรทั้งสองแผ่นดินก่อนเริ่มฤดูกาลหว่านไถ ทีมข่าว “คมชัดลึก” รายงานว่า แม้การเมืองจะเดือด โซเชียลจะระอุ แต่สุดท้าย "พระโค" ของใครจะกินอะไรและคำทำนายจะแม่นแค่ไหน คือสิ่งที่พี่น้องเกษตรกรเฝ้ารอมากที่สุด