รู้จัก! เข็มกลัดโป่งข่ามคู่ ประดับฉลองพระองค์ “พระบรมราชินี” เสด็จฯ เยือนอิตาลี | คมชัดลึก

 

หลังจากเมื่อวันที่ 19 กุมภาพันธ์ ช่วงค่ำ (เวลาท้องถิ่น) ของสาธารณรัฐอิตาลี สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ในฐานะทรงดำรงตำแหน่งทูตส่งเสริมกีฬาฮอกกี้น้ำแข็งประเภทหญิงของสหพันธ์ฮอกกี้น้ำแข็งนานาชาติ เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรการแข่งขันฮอกกี้น้ำแข็งหญิงรอบชิงเหรียญทอง ณ สนามแข็งขันฮอกกี้น้ำแข็ง มิลาโน ซานตา จูเลีย ไอซ์ ฮอกกี้ อารีนา เมืองมิลาน สาธารณรัฐอิตาลี ตามคำกราบบังคมทูลเชิญของประธานสหพันธ์ฮอกกี้น้ำแข็งนานาชาติ สในวันดังกล่าวสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ทรงฉลองพระองค์แจ็กเก็ตแขนยาวสีขาวนวล (Cloud Dancer) คอกลม ผ้าวูล พระดุมหินควอตซ์ (Quartz)ฐานเงิน ใส่คู่กับพระสนับเพลา ทรงตรง (Cigarette) สีเดียวกัน สวมคลุมด้วยเคปยาว ตัดเย็บด้วยผ้าวูลเนื้อเดียวกัน โครงทรงตรงปกในตัว พระกระเป๋าหนังสีครีมประดับเงิน และฉลองพระบาทบูทเรียบสีครีม และที่สะดุดตาอย่างมากนั่นคือ เครื่องประดับเป็นเข็มกลัดโป่งข่ามคู่ (Lodolite Quartz) ตัวเรือนทอง ติดบริเวณอกด้านซ้าย โทนใสตัดกับสีขาวนวล 

 

 

 

 

 

 

ส่วนโป่งข่ามคู่ที่ประดับบนฉลองพระองค์ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี นั้นเรียกว่า “แก้วกาบทอง” ส่วนกระดุม เรียกว่า “แก้วหมอกมุงเมือง” ซึ่งตามความเชื่อทั้งสองแก้วจะให้คุณในด้าน ความอยู่เย็นเป็นสุข มียศตำแหน่ง ชื่อเสียง อำนาจ บารมี และเมตตามหานิยม ซึ่งถือว่าเป็นแก้วโป่งข่ามที่ราคาไม่แพงแต่สวยงาม

 

 

 

ผู้สื่อข่าวขอพาตามรอยแหล่งที่มาของเครื่องประดับเข็มกลัดโป่งข่ามคู่ ที่ประดับบนฉลองพระองค์  สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี  ซึ่งมีแหล่งกำเนิดอยู่ที่ ดอยโป่งหลวง ตำบลแม่ถอด อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง โดยเฉพาะที่บ้าน “นาบ้านไร่” ที่นี่เดิมเกือบทุกหลังคาเรือนชาวบ้านจะมีอาชีพขุดหาแก้วโป่งข่าม ซึ่งปัจจุบันก็ยังทำอาชีพนี้อยู่และยังคงเป็นเอกลักษณ์ของหมู่บ้าน  ซึ่งกว่าจะได้โป่งข่ามเม็ดสวยไม่ใช่เรื่องง่าย มาหลายขั้นตอน

 

 

 
เริ่มจากต้องขึ้นเขาไปขุดหาแก้ว ก่อนจะลงมือขุดก็ต้องบนบานสานกล่าวขอขมาต่อศาลเจ้าพ่อโป่งหลวง ซึ่งชาวบ้านเคารพนับถือ เพื่อให้การขึ้นไปขุดหาโป่งข่ามสำเร็จและปลอดภัย จากนั้นก็เดินเท้าขึ้นไปบนเขา ผู้ชำนาญก็จะมองหาสายแร่แล้วขุดไปเรื่อย ซึ่งต้องบอกว่าการขุดต้องอาศัยความชำนาญและดวงไปพร้อมๆกัน  เมื่อได้แก้วดิบมาแล้วก็จะนำมาขายให้กับผู้รับซื้อซึ่งก็เป็นคนในหมู่บ้าน ราคาตามความพอใจ จากนั้นก็จะถึงขั้นตอนการเจียระไน ขึ้นรูป ตามลำดับ ก่อนที่แก้วดิบจะกลายเป็นโป่งข่ามหลายหลากชนิด ซึ่งโป่งข่ามที่มีราคาสูงที่สุดคือ แก้วฟ้าบ่อโป่งหลวง ซึ่งเป็นบ่อเก่าแก่ที่สุด และหายาก พบเมื่อปี พ.ศ.250 อายุกว่า 2,000 ปี

 

 

 

คุณสุศักดิ์  ติมาลาศักดิ ศูนย์เรียนรู้แก้วโป่งข่าม บ้าน นาบ้านไร่ เครือข่ายศูนย์พัฒนาพันธุ์พืชจักรพันธุ์เพ็ญศิริ กล่าวว่า ความเชื่อของประชาชนซึ่งมีมาตั้งแต่ ปี พ.ศ.250 คือ “ขลัง” “ข่าม” จึงได้มีการนำแก้วโป่งข่ามมาวางไว้ 4 มุมของบ้านทั้ง4ทิศ เพื่อเป็ฯการปกปักษ์รักษาคุ้มครองคนในบ้านให้แคล้วคลาดปลอดภัย และได้สืบทอดความเชื่อดังกล่าวมาเป็นพันๆปี และในอดีตยังได้มีการนำโป่งข่ามไปประดิษฐ์ไว้บนยอดพระเจดีย์ที่บรรจุสรีระสังขารขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ณ เจดีย์วัดบ้านเวียง ซึ่งมีอายุกว่า 2 พันปีมาแล้ว และพระนามจามเทวีได้ปลูกต้นขนุนที่มีรสชาติขมไว้ในที่นี้ด้วย และมีเสาซึ่งมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์ครอบอยู่ ซึ่งเป็นความเชื่อของคนล้านนาว่าแก้วโป่งขามมีพลังขลัง จึงปรากฏในคำขวัญของอำเภอเถินที่ว่า ส้มเกลั้ยงฉ่ำ น้ำตกงาม โป่งข่ามขลัง วังหินอ่อน  

 

 

 

สำหรับโป่งข่ามจะมี 24 ชนิดแก้ว แตกออกเป็น 130 ชนิดแก้ว แต่ละวรรณะก็จะให้พุทธคุณแตกต่างกันไป ซึ่งจะมีคาถาสวดสำหรับแก้วโป่งข่ามแต่ชนิดแก้วเพื่อความเป็นเจ้าของ คือต้องมีการบูชาแก้ว บูชาน้ำไหล ล้างน้ำแก้ว และทุกๆ15ค่ำ ต้องมีการบูชาแก้วโป่งข่ามตามตำราโบราณ ส่วนการขุดหาแก้วโป่งข่ามเนื่องจากเป็นหมู่บ้านดั้งเดิม การขุดจะอนุญาตให้นำอุปกรณ์คือ ชะแลง เสียม จอบ เท่านั้นห้ามไม่ให้นำเครื่องจักรใดๆเข้าไปขุดหาเด็ดขาด เพื่อเป็นการรักษาอาชีพของผู้คนในหมู่บ้านสืบต่อไป

 

 

 

 

ส่วนความขลังหรือสิ่งมหัศจรรย์ที่เกิดขึ้นนั้นหลายคนเคยประสบด้วยตัวเอง โดยล่าสุดเมื่อสองเดือนที่ผ่านมา ในหมู่บ้านมีชาวบ้านขึ้นไปขุดหาแก้ว แต่ไม่กลับลงมา จนกระทั่งผู้นำหมู่บ้านเห็นแสงส่องขึ้นฟ้าบริเวณภูเขาจึงนำคนเดินไปตามแสง เมื่อไปถึงจุดหนึ่งแสงได้หายไป จึงพบว่าใกล้บริเวณดังกล่าวเจอบ่อที่ชาวบ้านลงไปขุดหาแก้ว แต่หมดสติสลบอยู่ในบ่อตั้งแต่บ่ายสามโมงยันสามทุ่มจึงพบตัวและนำตัวออกมา ได้อย่างปลอดภัย ซึ่งถือเป็นสิ่งมหัศจรรย์ที่ผู้คนประสบด้วยตนเอง เมื่อเกิดภยันตรายก็ตะแคล้วคลาดปลอดภัยเสมอและหากประชาชนสนใจเกี่ยวกับเรื่องโป่งข่าม อยากหาซื้อไปสวมใส่เป็นเครื่องรางของขลัง เครื่องประดับ โดยเฉพาะสายมู สามารถสอบถามได้ที่ศูนย์เรียนรู้แก้วโป่งข่ามบ้าน นาบ้านไร่ เบอร์ 0654159916  หรือ อาคาจำหน่ายสินค้าโอท้อปกลุ่มเจียระไนแก้วโป่งข่ามบ้าน นาบ้านไร่ เบอร์ 098 7853217 ต.แม่ถอด อ.เถิน ได้ทุกวัน