ขอหลานมาเป็นลูก
ดิฉันและสามี อยากจะรับเด็กซึ่งมีศักดิ์เป็นหลาน มาเลี้ยงเป็นลูกบุญธรรม ขณะนี้เด็กอายุ 9 ขวบแล้ว อยู่กับแม่ พ่อแม่หย่ากันแล้ว โดยที่พ่อของเด็กก็ไม่เคยรับผิดชอบอะไรในตัวเด็กคนนี้เลย แม่เด็กซึ่งเป็นญาติห่างๆ ของดิฉันก็หาเช้ากินค่ำ เลี้ยงดูเด็กแทบจะไม่ไหว
ดิฉันและสามีไม่มีลูกก็เลยอยากจะอุปการะหลานไว้ เพราะถ้าปล่อยทิ้งไว้อย่างนี้ก็เกรงว่าหลานจะลำบาก และอาจจะไม่ได้เรียนหนังสือ จึงอยากขอมาเป็นลูกบุญธรรมเพื่อเลี้ยงดูเสียเอง โดยที่แม่เด็กก็ยินยอมและเต็มใจ
ถ้าอยากจะขอหลานมาเลี้ยงเป็นบุตรบุญธรรมจะทำอย่างไร และจะต้องได้รับความยินยอมจากพ่อเด็กหรือไม่ ฝ่ายแม่เด็กไม่มีปัญหา
ลลนา
ตอบ
ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน อาจารย์ชลธิชา สมสอาด คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำในเรื่องนี้ว่า ตามหลักของกฎหมายแล้ว การจะขออุปการะเด็กเป็นบุตรบุญธรรม ถ้าเด็กอายุยังไม่ถึง 15 ปี ก็ต้องได้รับความยินยอมจากผู้ปกครองก่อน ต้องดูว่า ขณะที่พ่อกับแม่ของเด็กหย่ากันนั้น ได้มีการระบุไว้หรือไม่ ว่าอำนาจการปกครองเด็กเป็นของใคร ถ้าไม่ได้ระบุไว้ชัดเจน ก็น่าจะหมายความว่า อำนาจการปกครองยังคงเป็นทั้งพ่อและแม่ ถ้ายังเป็นของทั้งพ่อและแม่อย่างนี้ คุณต้องให้พ่อมาเซ็นยินยอมด้วย
แต่ถ้าขณะที่หย่าขาดจากกัน ได้มีการตกลงกันไว้แล้ว ว่าอำนาจการปกครองของเด็ก เป็นของแม่แต่เพียงผู้เดียว กรณีนี้ก็ไม่ต้องขอความยินยอมจากพ่อ
และเด็กคนนี้ต้องมีอายุห่างจากคุณ 15 ปี และคุณก็ต้องมีอายุเกิน 25 ปีไปแล้ว จึงจะสามารถขอเด็กมาเป็นลูกบุตรธรรมได้
เนื่องจากการขอเด็กเป็นลูกบุญธรรมนี้ กฎหมายให้ความคุ้มครองแก่เด็ก และให้สิทธิพิเศษแก่เด็ก ดังนั้น แม้คุณจะเป็นพ่อแม่บุญธรรมของเด็กแล้ว จะตัดสิทธิเฉพาะส่วนการปกครองเด็กเท่านั้น โดยที่คุณจะได้สิทธิการปกครองเด็กไปแทน แต่จะไม่มีสิทธิในเรื่องทรัพย์สิน หรือ มรดกของเด็ก กรณีที่เด็กมีทรัพย์สินดังกล่าว
หลังจากนั้นต้องไปจดทะเบียนรับรองบุตรบุญธรรมที่อำเภอ โดยนัดทุกคนไปที่อำเภอน่าจะง่ายที่สุด หากเจ้าหน้าที่อยากตรวจสอบ หรือ สอบถามอะไร จะได้พูดคุยกันให้ชัดเจนต่อหน้าเจ้าหน้าที่ในขณะนั้น ทั้งนี้ก็เพื่อประโยชน์ของเด็กเอง ก่อนที่จะเสร็จเรื่อง เจ้าหน้าที่ก็อาจจะต้องตรวจสอบ หรือสอบถามเพื่อที่จะได้แน่ใจว่า เด็กจะไม่มีปัญหาในอนาคต
ลุงแจ่ม