จากอ่างศิลาสู่"อ่าวบางละมุง" จัดการประมงพื้นบ้านดีเด่น | คมชัดลึก

 ประพล อิสโร หัวหน้าหน่วยบริหารจัดการประมงทะเล อ่างศิลา สังกัดศูนย์บริหารจัดการประมงทะเลอ่าวไทยฝั่งตะวันออก ระยอง รับผิดชอบพื้นที่ตามแนวชาวฝั่ง ครอบคลุม 5 อำภอ ได้แก่  เมือง บางละมุง ศรีราชา เกาะสีชัง และสัตหีบ ย้อนอดีตให้ฟังว่า กลุ่มเครือข่ายการจัดการทรัพยากรประมงทะเลอ่าวบางละมุง มีจุดเริ่มจากการที่คนในชุมชนส่วนใหญ่มีอาชีพทำการประมง และการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง ไม่ว่าจะเป็นเลี้ยงปลาในกระชัง เลี้ยงหอยแมลงภู่และหอยนางรม ทำให้เกิดปัญหาในเรื่องต้นทุนที่เพิ่มขึ้น และการแย่งพื้นที่ทำการประมง โดยเฉพาะเครื่องมือทำการประมงอวนลาก อวนรุนจากต่างถิ่น เข้ามาลักลอบทำการประมง ทำให้เครื่องมือทำการประมงและการเพาะเลี้ยงของชาวบ้านได้รับความเสียหาย

 "ผู้นำชุมชนและสมาชิกในชุมชน จึงได้รวมตัวกันเพื่อปกป้องสิทธิ โดยร่วมกับหน่วยบริหารจัดการประมงทะเลอ่างศิลา ดำเนินการควบคุมป้องกันการลักลอบทำการประมง เช่น การสร้างเครือข่ายแจ้งข่าว และร่วมกับเจ้าหน้าที่ออกปฏิบัติงานตรวจตราปราบปรามจับกุมผู้กระทำผิดที่ทำการประมงในเวลากลางคืน และในปี 2550 กรมประมง โดยสำนักบริหารจัดการด้านการประมงก็ได้ริเริ่มโครงการเสริมสร้างการจัดการชุมชนประมงต้นแบบที่ชุมชนประมงบ้านอ่างศิลาขึ้นเป็นครั้งแรก"

 หัวหน้าหน่วยคนเดิมระบุอีกว่า จากนั้นในปี 2551 ก็ริเริ่มโครงการเสริมสร้างการจัดการชุมชนประมงต้นแบบบ้านโรงโป๊ะ ถือเป็นจุดเริ่มต้นของความเปลี่ยนแปลงในการบริหารจัดการทรัพยากรสัตว์น้ำบริเวณอ่าวบางละมุง เนื่องจากความเข้มแข็ง ความเอาใจใส่ของผู้นำและสมาชิกในการทำกิจกรรมร่วมกันอย่างเข้มแข็ง เกิดเครือข่ายขยายผลไปสู่ชุมชนประมงบ้านชายทะเล ปี 2552 จนกระทั่งขยายสู่ชุมชนประมงบ้านนาเกลือบริเวณรอบอ่าวบางละมุงในปัจจุบัน

  "โดยเฉพาะชุมชนประมงบ้านชายทะเล อ.บางละมุง จ.ชลบุรี ถือเป็นชุมชนที่มีการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์แหล่งทรัพยากรสัตว์น้ำเพื่อเป็นแหล่งทำกินของชุมชนแบบบูรณาการระหว่างหน่วยงานภาครัฐ และยังได้รับรางวัลชุมชนประมงต้นแบบดีเด่นประจำปี 2552 ประเภทชุมชนประมงต้นแบบดีเด่นด้านการประมงทะเล จากกรมประมงอีกด้วย"

 ประพลยังกล่าวถึงการดำเนินงานด้านการจัดการทรัพยากรพื้นที่อ่าวบางละมุงว่า ที่ผ่านมาได้รับความร่วมมือจากเทศบาลบางละมุง และกลุ่มชาวประมงชายฝั่งในพื้นที่เป็นอย่างดี โดยมีกิจกรรมในการดูแลทรัพยากรประมงของชุมชน ได้แก่ การจัดทำข้อตกลงในการใช้ทรัพยากรร่วมกัน กำหนดเขตพื้นที่การทำประมง และจัดกิจกรรมฟื้นฟูทรัพยากรสัตว์น้ำ เช่น การตั้งกองทุนเครื่องมือ ทำการประมงของชุมชน  ธนาคารปูไข่นอกกระดอง ธนาคารพันธุ์กุ้งแชบ๊วยไข่ การสร้างแหล่งอาศัยสัตว์น้ำโดยการจมเรือที่ปลดระวางลงสู่ทะเลเพื่อเป็นแหล่งปะการัง รวมถึงควบคุมเฝ้าระวังการกระทำผิดกฎหมายโดยจัดเรือตรวจการณ์ชุมชนออกปฏิบัติงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ประมง 

 อย่างไรก็ตาม จากการดำเนินงานเพื่อการจัดการทรัพยากรในพื้นที่ ตั้งแต่ปี 2550 ถึงปัจจุบัน ส่งผลให้ทรัพยากรสัตว์น้ำมีปริมาณมากขึ้น นำมาซึ่งความอุดมสมบูรณ์ของแหล่งทรัพยากรและความมั่นคงในอาชีพของชาวประมงอย่างชัดเจน และที่สำคัญ คือการขยายเครือข่ายการจัดการเชิงพื้นที่เพื่อนำไปสู่การกำหนดแผนงานเป้าหมายที่ดำเนินงานด้านการบริหารจัดการทรัพยากรประมงโดยชุมชนให้บรรลุเป้าหมาย เช่น การเสนอขอขยายเขตพื้นที่ควบคุมการทำการประมงบางชนิด บริเวณชายฝั่งอ่าวบางละมุงออกไป 5,400 เมตร ให้มีผลรับรองตามกฎหมาย และสามารถใช้ทรัพยากรประมงในท้องถิ่นเพื่อการประกอบอาชีพและยังชีพได้อย่างยั่งยืนสืบไป
     
"สุรัตน์ อัตตะ"