สร้าง"ฝายชะลอน้ำ"คืนชีวิต"เขายายดา" | คมชัดลึก

 เมื่อเกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นกับ "เขายายดา" ทำให้ชาวบ้านในพื้นที่เริ่มเรียนรู้และเข้าใจธรรมชาติมากขึ้น จึงหันมาช่วยกันฟื้นฟูที่ดินและแหล่งน้ำเพื่อใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน โดยเฉพาะการปลูกฝังให้เยาวชนเข้ามามีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม

   "พวกเรามาช่วยกันสร้างฝายชะลอน้ำค่ะ วิธีการคือเอาก้อนหินมาเรียงๆ กั้นทางน้ำไหลในป่า พอดินชุ่มชื้นหมู่บ้านจะมีน้ำใช้กันไม่ขาดแคลน ถ้าฝนตกหนักน้ำก็ไม่ท่วมด้วย ปีที่แล้วหนูก็มา วันนั้นสร้างไปแล้ว 10 ฝายแล้ว เดี๋ยววันนี้กับเพื่อนๆ จะช่วยกันสร้างเพิ่มค่ะ" น้องมาลิสา บุญกอบเกื้อ วัย 12 ปี นักเรียนชั้นป.6 ร.ร.วัดยายดา เล่าด้วยน้ำเสียงแจ่มใส

   ช่วงบ่ายวันที่ 21 พฤษภาคม เด็กๆ กับอาสาสมัครและชาวบ้าน 6 ตำบลรอบเขายายดา ต.ตะพง อ.เมือง จ.ระยอง มารวมตัวกันกว่าพันคนเพื่อร่วมกันสร้างฝายชะลอน้ำบนพื้นที่เขาเสื่อมโทรม โดยมีเด็กๆ กว่าร้อยคนได้จัดแถวเดินเรียงขึ้นไปบนเชิงเขายายดาตามเส้นทางน้ำไหล เมื่อถึงจุดที่เหมาะสมกับการสร้างฝาย ผู้ใหญ่จะส่งสัญญาณเตือนให้ทุกคนร่วมมือกันนำก้อนหินขนาดต่างๆ ที่อยู่ตามข้างทางมาวางเรียงกันเป็นชั้นๆ สูงประมาณ 2-3 ฟุต น้ำธรรมชาติที่ไหลมาจากภูเขาด้านบนเมื่อถึงจุดที่มีฝายก้อนหินกั้นอยู่น้ำจะไหลช้าลง เมื่อน้ำถูกกักไว้จะมีน้ำบางส่วนไหลซึมผ่านไปยังพื้นดินที่อยู่รอบข้าง เมื่อดินได้รับน้ำจนชุ่มชื้นแล้วพืชป่าต้นไม้บริเวณนั้นจะเจริญเติบโต หากวันไหนฝนตกหนัก ฝายเหล่านี้จะช่วยชะลอไม่ให้น้ำไหลบ่าไปสู่หมู่บ้านอย่างรุนแรง เป็นการป้องกันน้ำท่วมอีกวิธีหนึ่ง

 "น้องแนน" กับ "น้องนุ่น" ฝาแฝดชั้น ม.2 จากโรงเรียนระยองวิทยาคม เล่าว่า มาร่วมกิจกรรมสร้างฝายพร้อมคุณพ่อคุณแม่ ปีนี้เป็นครั้งแรกที่น้องแนนได้สร้างฝายด้วยมือตัวเอง สิ่งที่ทำคือช่วยยกก้อนหินขนาดไม่ใหญ่มาก ส่งให้เพื่อนที่ยืนต่อกันเป็นทอดๆ  แล้วผู้ใหญ่จะเป็นคนช่วยวางก้อนหินเรียงเป็นชั้น พวกเธอรู้สึกสนุกมากเพราะได้เจอเพื่อนใหม่ และรู้สึกภูมิใจที่ได้ทำกิจกรรมเป็นประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อม

 ชลณัฐ ญาณารนพ กรรมการผู้จัดการใหญ่ เอสซีจี เคมิคอลส์ เล่าว่า กิจกรรม "สร้างฝายกับเอสซีจี คืนชีวีให้เขายายดา" เป็นส่วนหนึ่งของโครงการเอสซีจี เคมิคัลส์ SCG Chemicals รักษ์สิ่งแวดล้อม ตั้งแต่ปี 2550 ได้สนับสนุนให้สร้างฝายชะลอน้ำในพื้นที่นี้ไปแล้ว 1,200 ฝาย จนเห็นชัดว่าสิ่งแวดล้อมบริเวณนี้ดีขึ้น ผืนป่าเคยเป็นสีน้ำตาลและขาดแคลนน้ำก็กลับมาชุ่มชื้นเขียวขจีอีกครั้ง ตอนนี้ตั้งเป้าว่าในปี 2556 จะสร้างฝายที่เขายายดาให้ครบ 5,000 ฝายและให้ได้ฝายทั้งหมด 5 หมื่นฝายทั่วประเทศ เพื่อฉลองครบรอบการก่อตั้งเอสซีจีฯ100 ปี

 ดร.สุเมธ ตันติเวชกุล เลขาธิการมูลนิธิชัยพัฒนา กล่าวกับเยาวชนและอาสาสมัครที่มาร่วมกิจกรรมครั้งนี้ว่า พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระราชดำริให้สร้างฝายกั้นน้ำมาตั้งแต่ 30 ปีที่แล้ว แต่ห้วงเวลานั้นชาวบ้านและข้าราชการยังไม่เข้าใจ กรมชลประทานก็มาร่วมสร้างฝายด้วย เสร็จแล้วก็ส่งรายงานไปถึงในหลวงว่า ฝายที่สร้างด้วยก้อนหินนั้นไม่สามารถเก็บน้ำไว้ได้ ในหลวงวิทยุตอบไปว่า "ขอแสดงความยินดีด้วยนะที่ฝายเก็บน้ำไว้ไม่ได้ ถือว่าทำสำเร็จแล้ว เพราะอยากให้มีน้ำไหลซึมออกมา" จนถึงวันนี้กิจกรรมสร้างฝายชะลอน้ำตามแนวพระราชดำริทั่วประเทศไทย ส่งผลให้ป่าต้นน้ำหลายแห่งกลับฟื้นคืนความสมบูรณ์อีกครั้ง

     0 พรรณี  อมรวิพุธพนิช 0