
ทุเรียนโบราณยังไม่สูญพันธุ์
ช่วงนี้จะพูดถึงผลไม้ในภาคตะวันออกค่อนข้างบ่อยครั้ง ก็แน่นอนครับ ช่วงนี้เป็นช่วงที่ผลไม้ในภาคตะวันออกกำลังออกสู่ท้องตลาด ซึ่งจากการตะลอนตระเวนชมสวนผลไม้ในช่วงวันหยุดยาวที่ผ่านมา ได้ความรู้ใหม่หลายอย่างครับ โดยเฉพาะเรื่องของทุเรียน ซึ่งบ้านเรานั้นหากดูตามบ
ทุเรียนเป็นผลไม้เขตร้อน อยู่ในสกุลดูริโอ อยู่ประมาณ 27 ชนิดครับ มีถิ่นกำเนิดบนเกาะสุมาตรา หรือบอร์เนียว ต่อมามีแพร่กระจายอยู่ในแถบอินโดจีน และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ส่วนในบ้านเราที่ปรากฏหลักฐานชัดเจนเกี่ยวกับการปลูกทุเรียน พระยาแพทย์พงศาวิสุทธาธิบดี (สุ่น สุนทรเวช) ได้กล่าวถึงการนำพันธุ์ทุเรียนมาจากนครศรีธรรมราชมาปลูกในกรุงเทพฯ ตั้งแต่ปี พ.ศ.2318 หรือ 236 ปีก่อน และมีการทำสวนทุเรียนที่ ต.บางกร่าง คลองบางกอกน้อยตอนใน (ปัจจุบันอยู่ในเขต อ.เมือง จ.นนทบุรี) ตั้งแต่ปี พ.ศ.2397 หรือ 157 ปีที่แล้ว
บ้านเราพบทุเรียนมีอยู่ 4 ชนิด คือทุเรียนป่า ทุเรียนนก ที่เรียนปลูก และทุเรียนดอน ต่อมามีการพัฒนาสายพันธุ์ออกมาอีกมากมายนับร้อยๆ สายพันธุ์ทีเดียว ปัจจุบันที่มีชื่อเสียงดูเหมือนว่าจะเป็นหมอนทอง และชะนี ซึ่งก่อนหน้านี้ที่ฮือฮาก็คือพันธุ์ก้านยาวที่ปลูกกันบนเกาะเกร็ด อ.ปากเกร็ด จ.นนทบุรี
คนเรานี้ก็แปลก ช่วงที่ของมีค่าอยู่ในกำมือดีๆ พอมีของใหม่มาลืมของเก่าไปหมด กว่าจะรู้สึกเสียดายก็เกือบสายไปแล้ว อย่างทุเรียนก็เช่นกัน มีทุเรียนพันธุ์พื้นเมืองที่เคยกินกันตั้งแต่รุ่นปู่ญาติตายาย พอเห็นพันธุ์ชะนี หมอนทอง มาใหม่ โค่นต้นเก่าทิ้ง พอมาวันนี้ต่างเรียกหาทุเรียนพันธุ์พื้นเมืองที่เคยลองลิ้มรสมา และเพิ่งรู้ว่ามีค่าและอร่อย แต่เกือบสูญพันธุ์ไปแล้ว
โชคดีครับ ผมไปที่ภาคตะวันออกครั้งล่าสุดเมื่ออาทิตย์ก่อน ทราบว่าแหล่งรวบรวมพันธุ์เกือบทุกสายพันธุ์ทั่วประเทศยังมีอยู่เกือบครบครับ ที่ศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี ต.ตะปอน อ.ขลุง จ.จันทบุรี
ที่นี่รวบรวมพันธุ์ทุเรียนมาตั้งแต่ปี 2510 ปัจจุบันเป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์ทุเรียนมากที่สุดในไทย จำนวนทั้งสิ้น 508 สายพันธุ์ครับ แบ่งเป็น 6 กลุ่มใหญ่ คือ 1.กลุ่มกบ ยกตัวอย่างกบสุวรรณพบในจันทบุรี นนทบุรี ระยอง อาทิ กบตาท้วม กบสีนาก กบการะเกด กมรัศมี กบหน้าศาล กบดำ กบเจ้าคุณ กบวัดกล้วย กบตาขำ กบแม่เฒ่า กบมังกร
2.กลุ่มลวง มีพันธุ์ย่ำมะวาด ลวงทอง ชมพูศรี ลวงมะรุม ชะนี สายหยุด ชะนีก้านยาว ชะนีต้ำตาลทราย มดแดง สีเทา 3.กลุ่มก้านยาว มีก้านยาว ก้าวยาวสีนาก ต้นใหญ่ 4.กลุ่มกำปั่น เช่น หมอนทอง ปิ่นทอง ชายมะไฟ กำชั่นตาแพ กำปั่นพวง กำปั่นแดง 5.กลุ่มทองย้อย ได้แก่ ฉัตรสีทอง นมสวรรค์ ทับทิม ธรณีไหว นกหยิบ แดงรัศมี และ 6.กลุ่มเบ็ดเตล็ด เช่น จอกลอย กะเทยเนื้อขาว เนื้อแดง กระดุมทอง ทองม้วน ตะพาบน้ำ ไอ้เข้ อินทรชิต เป็นต้น
โอกาสหน้าจะเล่าถึงเงาะพันธุ์ อร่อยมากๆ ยังไม่มีขายตามท้องตลาดครับ !
"ดลมนัส กาเจ"



