ที่ดินแม่ติดจำนอง
ผมมีปัญหาเกี่ยวกับเรื่องที่ดินครับ คือแม่ผมมีที่นาอยู่แปลงหนึ่ง แต่ผมไม่ได้อยู่บ้านกับแม่ มีแต่พี่ชายที่อยู่ด้วย พี่ชายได้เอาที่ดินไปจำนองไว้ โดยที่แม่ยินยอม เป็นการเอาโฉนดไปฝากไว้กับคนรู้จักกัน โดยบอกว่า จะเอาเงินไปไถ่คืนภายใน 5 ปี แล้วระหว่างนั้นก็ส่งด
หลังจากโฉนดอยู่ที่นั่น 3 ปี แม่ผมก็เสียชีวิต ปัญหาก็คือว่า คนที่เอาโฉนดไว้บอกให้ไปไถ่คืน แต่พี่ชายไม่มีเงิน ญาติมาบอกผม ผมก็ถามว่า ถ้าไถ่มาแล้วที่จะเป็นของผมไหม พี่ชายก็บอกว่า เป็นมรดกก็คงต้องแบ่งกัน
อยากทราบว่า กรณีอย่างนี้ ผมควรจะทำอย่างไรดีครับ เพราะเงินที่แม่เอามาให้พี่ชายผมก็ไม่รู้เรื่อง ถ้าผมไปไถ่โฉนดมา แล้วพี่ชายจะมาขอแบ่งอีก อย่างนี้ผมรู้สึกว่า ไม่ยุติธรรมกับผมเลย ถ้าผมไม่ไถ่โฉนดกลับมาเขาจะมายึดที่ดินแม่ไหมครับ
สมจิต
ตอบ
ศูนย์ปรึกษากฎหมายชุมชน อาจารย์ชลธิชา สมสอาด คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต แนะนำเรื่องนี้ว่า ถ้าเป็นการจดจำนองที่ทำอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ในกรณีนี้ ถือว่าที่ดินของแม่คุณได้ติดจำนองไปเรียบร้อยแล้ว ถ้าคุณไม่ไถ่เจ้าหนี้ก็มีสิทธิ์ที่ฟ้องตามกฎหมายแล้วเอาที่ดินขายทอดตลาด เพื่อเอาเงินมาชำระหนี้
แต่เนื่องจากที่ดินแปลงนั้นเป็นมรดก ถ้ายังมีเงินเหลืออยู่ คุณในฐานะผู้รับมรดกคนหนึ่งก็ต้องได้เงินตรงนั้นด้วย แต่ถ้าขายไม่พอก็คือ เจ้าหนี้ก็ยึดที่ดินไป
ในกรณีนี้ คือ คุณต้องดูว่า ถ้าไถ่มาแล้ว แล้วที่ดินที่เป็นมรดก ทายาททุกคนต้องไปรับ หลังจากที่คุณรับมรดกแล้วจะได้เท่ากับที่คุณต้องไปไถ่มาหรือไม่ ถ้าไม่คุ้มกันก็คงต้องทำใจให้เจ้าหนี้ยึดไป
แต่ถ้าเป็นการจำนองอย่างไม่ถูกต้องตามกฎหมาย กรณีนี้ถือว่า เป็นการเหมือนกันกู้ยืมเงินกันเฉย ๆ เท่ากับว่า คนที่ให้เงินมาเป็นเจ้าหนี้ และพี่ชายเป็นลูกหนี้ โดยมีแม่เอาโฉนดไปวางไว้ให้เป็นหลักค้ำประกัน
กรณีอย่างนี้ เจ้าหนี้ก็ต้องบังคับหนี้เอากับพี่ชายเพียงอย่างเดียวเลย ไม่มีสิทธิ์ทำอะไรกับโฉนด เก็บโฉนดไว้เฉยๆ แต่ไม่สามารถเอามาเปลี่ยนชื่อ หรือเปลี่ยนเพื่อมาเป็นเจ้าของได้
เรื่องนี้น่าจะคุยกันก่อน และพี่ชายน่าจะเข้าใจว่า ได้เอาเงินก้อนนั้นมาแล้ว ดังนั้น ถ้าคุณไปไถ่มาที่ดินก็ควรจะเป็นของคุณ แต่ถ้าตกลงกันไม่ได้ เจ้าของเงินก็คงต้องฟ้องเพื่อบังคับหนี้เอากับพี่ชาย
ลุงแจ่ม