เรียนวิทย์-คณิตผ่านนิทานช่วยเด็กไทยรักเรียนไม่รู้จบ | คมชัดลึก

    เช่น ในนิทานตัวละครมีกี่ตัว ลำดับ ขนาดของสิ่งของจากใหญ่ไปสู่เล็ก การเล่านิทาน 1  เรื่องเราสามารถเล่าได้หลายๆ ครั้ง เด็กก็จะได้ประสบการณ์ไปด้วย  พ่อแม่ควรที่จะอ่านเรื่องราวก่อนแล้วนำมาเล่าให้เด็กฟัง ให้เด็กได้สังเกตภาพ สังเกตความแตกต่าง การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น" อ.ดร.อุไรวาส ปรีดีดิลก สาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ภาควิชาหลักสูตรการสอนและเทคโนโลยีการศึกษา คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าว

   ดังนั้นการใช้นิทาน มีภาพที่ใช้สื่ออารมณ์ ความรู้สึก หรือนำของจริงที่อยู่ในนิทานมาให้เด็กได้สัมผัสและเห็นของจริง แล้วครูก็นำความรู้ไปเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันของเด็กๆ ในการเรียนรู้วิชาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นวิชาวิทยาศาสตร์  คณิตศาสตร์ จะช่วยให้เด็กเกิดการเรียนรู้ มีความคิดที่เป็นของตัวเอง อย่าไปปิดกั้นความคิดของเด็ก จะได้ฝึกความกล้าแสดงออกของเด็ก ให้ได้แสดงความคิดเห็น การเล่านิทานควรใช้น้ำเสียงที่เป็นธรรมชาติ ใช้โทนเสียงในการเล่าเรื่องอย่างต่อเนื่อง เลือกนิทานที่เหมาะสมกับวัย เช่น ในเรื่องของสัตว์ ธรรมชาติ เป็นต้น

    ยกตัวอย่างเช่น นิทานลูกหมู 3 ตัว เป็นนิทานที่ใช้ในการสอนในเชิงวิทยาศาสตร์ ในเรื่องของความมากกว่า-น้อยกว่า การสร้างบ้านจากฟาง ไม้ และอิฐ ความใกล้-ไกลของระยะทาง และการสอนในเชิงคณิตศาสตร์ เรื่องของจำนวนนับที่ง่ายในหลักสิบ 

    การพัฒนาศักยภาพของเด็กผ่านนิทานนอกจากจะฝึกให้ เด็กเกิดการเรียนรู้ มีจินตนาการแล้ว ยังเป็นเครื่องมือที่สำคัญปลูกฝังให้เป็นคนดี ได้เช่นกัน ซึ่ง อ.ธิดา พิทักษ์สินสุข  กรรมการบริหารฝ่ายวิชาการสมาคมอนุบาลศึกษาแห่งประเทศไทย ใช้เป็นเครื่องมือสำคัญที่ทำให้เด็กเก่ง เป็นคนดี และมีความสุข ในการเป็นคนเก่งนี้ เด็กมีการคิด ติดตามเรื่องราวที่เป็นนามธรรม

    เช่น ความดี ความเมตตา เด็กเข้าใจได้จากตัวละคร เมื่อเด็กฟังจากนิทานก็จะเข้าใจได้ทันที นิทานมีประโยชน์ด้านคุณธรรม จริยธรรม เรียนรู้อย่างสนุก นิทานสามารถเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของเด็กได้ ยืดช่วงสมาธิของเด็ก นิทานเป็นตัวกลางให้ครูและเด็กสื่อถึงกัน นิทานที่ครูเล่าไปมีความรัก ความห่วงใยเอาใจใส่ลงไปด้วย เมื่อเด็กโตขึ้นเป็นผู้ใหญ่จะเห็นคุณค่าของตัวเอง

   แต่การเล่านิทานให้เด็กเกิดความสนใจ ต้องมีการใช้เสียงสูง-ต่ำ อ.ณิปปา เบญจพรวัฒนา ผู้อำนวยการโรงเรียนอนุบาลเปล่งประสิทธิ์ กล่าวว่า มีการนำเอาอุปกรณ์มาใช้ประกอบเพื่อให้เด็กเกิดความสนุกสนาน คล้อยตามเรื่องราวที่เราได้เล่าในขณะนั้น เช่น การที่ครูนำเอาเรื่องลูกหมู 3 ตัว มาอ่านสำรวจได้จากความสนใจของเด็ก เล่าเรื่องเหตุการณ์ที่ใกล้กับชีวิตเด็กมากที่สุด และนำเอาคณิต-วิทย์ เข้ามาผูกกับนิทาน เช่น ในเรื่องของน้ำหนัก-เบา ดูจากการสังเกต ในเรื่องของความยาว การนับจำนวนลูกหมู ครูจะเล่านิทานวันละ 1 ครั้งในช่วงเช้าของการเรียน เด็กได้คิดพร้อมกับที่ครูอ่านนิทานไปด้วย เด็กจะได้ความคิดเป็นอันดับ 1 การเรียนการสอน ตั้งอยู่บนพื้นฐานที่ว่า เมื่อเด็กมีความสุข เด็กได้รับการพัฒนา ก็ทำให้ครูผู้สอนมีความสุขไปด้วย

   นิทานสร้างสรรค์จินตนาการและส่งเสริมความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ ครูสามารถนำนิทานเข้าสู่บทเรียนได้ การเลือกนิทานที่จะมาเล่าให้เด็กฟัง อ.ณินิลกาญจน์ เชาว์เหนือ ครูโรงเรียนวัดมะตูม จ.พิษณุโลก บอกว่า ควรการเลือกนิทานให้เหมาะสมกับวัยของเด็ก เป็นเรื่องที่ไม่ยากจนเกินไป เนื้อหาอารมณ์ เป็นไปอย่างสนุกสนาน เช่น เรื่องของนางฟ้า ที่อยู่บนสวรรค์ เทคนิคในการเล่าเรื่อง

  ในบางครั้งอาจนำเอาเรื่องราวมาแต่งเป็นเพลงให้เด็กฟัง เด็กก็จะมีความสนใจ เล่าให้เด็กตื่นเต้นอยากติดตามฟังต่อ แสดงออกด้วยน้ำเสียงที่นิ่มนวล และกิริยาไม่ก้าวร้าว มีการเล่าระดับของการไล่โทนเสียง เช่น ถ้ามีตัวการ์ตูนที่เป็นคนแก่ ก็ใช้โทนเสียงที่เป็นคนแก่ เลียนแบบเสียงให้เด็กสนใจ เด็กก็จะมีอารมณ์ร่วมไปด้วย เมื่อถึงบทเสียใจ เด็กบางคนก็จะร้องไห้

    "การส่งเสริมความคิดสู่จินตนาการ ควรเล่านิทานให้เด็กฟังทุกวัน การเล่านิทานในบางเวลา ต้องสอดแทรกคุณธรรม ความดีงาม และต้องจบลงด้วยข้อคิดดีๆ การพัฒนาศักยภาพของเด็กให้มีสิ่งดีงามให้เข้าไปในจิตใจ" อ.ณินิลกาญจน์ กล่าว

   พ่อแม่ควรอ่านนิทานให้ลูกฟังทุกวันเพื่อเป็นการเสริมสร้างพัฒนาการของเด็ก นิทานมีคุณค่ามากมาย เป็นเรื่องที่ง่ายแต่ได้ประโยชน์ การซ้ำทำให้เกิดการเรียนรู้ สามารถเล่าได้ทุกเวลา ทุกโอกาส พ่อแม่ ควรส่งเสริมประสบการณ์ให้เด็ก ครูใช้นิทานในแง่ของการพัฒนาเด็กในหลายๆ ด้าน ทักษะการคิด สอดแทรกคุณธรรมเข้าไปด้วย และจุดประกายให้เด็กเกิดความสนใจ ในส่วนของพ่อแม่ที่ไม่เคยเล่านิทานให้ลูกฟัง ลองหยิบนิทานสักเล่ม มาอ่านให้ลูกฟัง นิทานเกิดจากพ่อแม่ ความรักมักมากับนิทาน เด็กก็จะเป็นคนเก่ง ดี มีสุข

      ศศิวรรณ อาษา