ลุงแจ่มระวังภัย | คมชัดลึก

 โดยการกระทำต่อตัวมิเตอร์ที่สร้างทำให้สูญเสียมากที่สุดคือ การดัดแปลงฟันเฟืองของมิเตอร์ ส่วนการกระทำภายนอกมิเตอร์ ที่ละเมิดกันมากที่สุดคือ การต่อสลับเฟส นอกจากนี้ยังมีอีกหลายวิธี แต่ล้วนเป็นการกระทำที่สร้างความสูญเสีย เอาเปรียบ และผิดกฎหมาย 
 การศึกษาพฤติกรรม แรงจูงใจ และปัจจัยที่เอื้อต่อการทุจริตและลักลอบใช้ไฟฟ้า พบว่าในกรณีผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ ผู้ที่มีความเสี่ยงในการละเมิดใช้ไฟอย่างไม่ถูกต้อง มักเป็นธุรกิจที่มีการแข่งขันสูง และเป็นธุรกิจขนาดใหญ่ มีช่างไฟฟ้า หรือเจ้าหน้าที่ประจำ ซึ่งอาจใช้ความรู้ในการช่วยนายจ้างประหยัดค่าไฟในทางที่ผิด
 มักติดตั้งมิเตอร์อยู่ภายในอาคาร มีเจ้าหน้าที่ให้ความช่วยเหลือ หรือเจ้าของเป็นผู้ทรงอิทธิพลเป็นที่ยำเกรงของเจ้าหน้าที่การไฟฟ้า และการไฟฟ้าเขตมีอัตรากำลังในการเข้าไปตรวจสอบน้อย
 แรงจูงใจที่ทำให้เกิดการละเมิดที่เห็นได้ชัดเจนคือ บทลงโทษไม่รุนแรง ค่าปรับไม่มากและยังสามารถเจรจาต่อรองได้ จึงคุ้มที่จะเสี่ยง
 กรณีผู้ใช้ไฟฟ้ารายย่อย กลุ่มที่มีความเสี่ยงจะละเมิดในการลักลอบใช้ไฟ มักเกิดขึ้นกับครอบครัวขนาดใหญ่ มีรายได้น้อย มีรายจ่ายมาก และมีหนี้สินเป็นจำนวนมาก ส่วนสถานประกอบการที่มีพฤติกรรมเสี่ยงในการละเมิดใช้ไฟฟ้า ได้แก่ สถานประกอบการที่มีต้นทุนหมุนเวียนสูง หนี้สิน และมีค่าใช้จ่ายในส่วนของค่าไฟฟ้าเป็นต้นทุนสูงกว่า 20% ก็มีโอกาสที่จะละเมิดการใช้ไฟฟ้าอย่างไม่ถูกต้องได้  
 การศึกษาได้ให้ข้อเสนอแนะมาตรการที่เหมาะสมในการควบคุมการทุจริต และลักลอบใช้ไฟฟ้าใน 2 ส่วน ทั้งปัญหาเกิดจากการไฟฟ้า หรืออยู่ภายใต้การควบคุมของการไฟฟ้า ซึ่งการไฟฟ้าทำได้ดีอยู่แล้ว แต่ในส่วนของปัญหาที่เกิดจากผู้ใช้ไฟฟ้า โดยเฉพาะปัญหาเกิดจากผู้ใช้ไฟเอกชนที่ลักลอบใช้ไฟฟ้าด้วยวิธีการต่างๆ ทั้งโดยเจตนา และรู้เท่าไม่ถึงการณ์ บางรายถึงกับทุบมิเตอร์ให้ชำรุด
 ส่วนปัญหาที่เกิดจากผู้ใช้ไฟภาครัฐเกิดจากลักลอบใช้ไฟสาธารณะ และการปรับปรุงค่าไฟหน่วยงานราชการทำได้ยาก หน่วยงานของรัฐหลายแห่งค้างชำระค่าไฟฟ้านานหลายเดือนหรือเป็นปี
สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย