คันฉ่องและโคมฉาย - ธรรมะสำหรับนักบริหาร (4) ยุทธศาสตร์และการปรับใช้
เมื่อวานอาตมาลงจากเครื่องบินได้ซื้อนิตยสาร Time เล่มล่าสุดมาอ่าน ฉบับร้อยผู้ทรงอิทธิพลของโลก อาตมาพลิกดูคนไทย จะมีบ้างไหมหนอ ไม่เจอเลย อาตมาไปเจอคนเอเชียเยอะเลย เจ็ท ลี คนเอเชีย และที่ขาดไม่ได้สตีฟ จอบส์ ติดทุกโผบนเวทีโลก
ปีนี้ก่อนหน้าที่ Time จะจัดให้เป็นหนึ่งในร้อยผู้ทรงอิทธิพลของโลก สตีฟ จอบส์ได้รับการยกย่องให้เป็นนักธุรกิจอันดับหนึ่ง ในรอบทศวรรษที่ผ่านมาเพราะจอบส์เป็นสุดยอดนักธุรกิจ ความเป็นสุดยอดของเขาเห็นได้จากการที่เขาป่วยเป็นมะเร็ง หุ้นในบริษัทในเครือตกกันระนาว พอเขารักษาเกือบหายขาด เขาปรากฏตัวอีกครั้งหนึ่งหุ้นดีขึ้นและธุรกิจทุกตัวที่อยู่ในเครือดีหมด แสดงว่าผู้ชายคนนี้ถือดุลในตลาดทุนบนเวทีโลกไว้สูงมาก
นี่คือตัวอย่างคนที่กล้าจะเสี่ยงแบบชาวประมง คือถูกเตะออกไป เหลือแค่ศูนย์แต่กล้าเสี่ยงที่จะตั้งบริษัท และกล้าที่จะออกนวัตกรรมอย่างไอโฟน ล่าสุดก็ ไอแพด ก่อนหน้านั้นเขาออกโทรศัพท์มือถือ ลองคิดดูว่า ก่อนหน้าที่จะมีโทรศัพท์มือถือ เรามีเพจเจอร์ใช่ไหม โห สิบปีที่แล้วใครใช้นี่เท่สุดๆ เลยนะ แล้วก็โทรศัพท์รุ่นต่อมาก็ โห เครื่องเท่ากระดูกเลยใหญ่โตมาก ต่อมาไม่นานพอโทรศัพท์มือถือเครื่องเล็กๆ มาเท่านั้นเองโลกก็เปลี่ยน เรายินดีปรีดากับมือถืออยู่แป็บเดียวเองก็มีไอพอดมา ไอพอดมาไม่กี่ปี สั้นมาก จากนั้นก็มา ไอโฟน จากนั้นก็เป็นไอแพด
คนที่เปลี่ยนแปลงโลกได้นั้นเขาเป็นนักบริหารในลักษณะชาวประมง คือมีความกล้าเสี่ยงและขณะเดียวกันก็มีทักษะในการเสี่ยงด้วย ผู้บริหารชนิดนี้มีไม่มาก เพราะผู้บริหารโดยมากมักจะรักษาเนื้อรักษาตัว
ดังนั้นผู้บริหารสี่แบบนี้ ลองคิดดูสิว่าเราเป็นผู้บริหารประเภทไหน ฟังแล้วเปลี่ยนใจยังทัน ถ้าเป็นแบบพนักงานรถไฟกลับไปดูองค์กรตัวเอง เออเรานี้มันบริหารแบบกรมศิลป์มาตลอด ไม่เสี่ยงเลย ว่าไปตามวงรอบ กลไกทำงาน ไม่เสี่ยง ไม่ท้าทาย ไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง นี่แบบรถไฟ หรือมีปัญหาจึงลุกขึ้นมาบริหารแบบแพทย์ หรือมิเช่นนั้นก็ เอาเท่าที่มีนี้พอละ อย่าไปคิดมาก นี่ก็แบบชาวนา พอเพียง พอเพียง
แต่ถ้าลุกขึ้นมาวางวิสัยทัศน์ พันธกิจ ยุทธศาสตร์ กลยุทธ์ ทุกอย่าง ทำการวิเคราะห์แล้วก็ลงมือทำงาน คนเก่งอยู่ไหนไปดึงมาทำงาน บริหารแบบกล้าท้าทายความเสี่ยง แล้วก็ประสบความสำเร็จ งานสัมฤทธิ์ชีวิตรื่นรมย์ ถ้าได้อย่างนี้ก็เป็นผู้บริหารแบบชาวประมง
ในผู้บริหารทั้งหมดนั้น อาตมาคิดว่ามีข้อดีมีข้อเสียอยู่ปะปนกัน เราไม่จำเป็นต้องไปเป็นผู้บริหารแบบใดแบบหนึ่ง ต้องเอาความรู้จักระแวดระวังแบบพนักงานรถไฟ มาบวกกับความกล้าเสี่ยง ก็จะทำให้ได้ผู้บริหารที่กล้าเสี่ยงแบบรอบคอบ เราเอานักแก้ปัญหาแบบนายแพทย์ มาบวกกับความกล้าเสี่ยง ก็จะเป็นคนที่เสี่ยงไปด้วย ขณะเดียวกันก็แก้ปัญหาองค์กรได้ด้วย แล้วเราเอาผู้บริหารแบบชาวนา คือ ทำธุรกิจในสายงานการผลิตที่ตัวเองเชี่ยวที่สุด ไม่ออกไปในน่านน้ำที่มองไม่เห็นว่าตัวเองจะชนะ ไม่จับปลาในที่ที่คาดการณ์จำนวนปลาไม่ได้ แต่ทำธุรกิจเฉพาะที่ตัวเองเชี่ยวชาญและถนัดเท่านั้นแบบชาวนา เอามาบวกกับความกล้าเสี่ยงแบบชาวประมงก็ได้
"ว.วชิรเมธี"