
พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - แก้กินซี้ซั้ว
การพาหมาออกเดินเล่นเป็นการออกกำลังทั้งเจ้าของและสัตว์ รวมถึงผ่อนคลายความเครียดในจิตใจให้ทั้งคู่จากความจำเจ อุดอู้ อยู่แต่ในกรงหรือบ้านทั้งวัน
บางครั้งหมาที่เดินถนนกับคุณก็อาจก่อเรื่องให้จนเสียประโยชน์ที่ตั้งใจไว้ นอกเหนือจากอุบัติเหตุถูกรถชนเพราะหมาวิ่งซี้ซั้ว ไม่อยู่ในสายจูง ไม่ฟังคำสั่ง
“การเก็บกินสิ่งต่างๆ ข้างทาง” เป็นอันตรายที่พบได้ไม่น้อย เช่น กินเศษอาหารเน่าเปื่อย กินซากสัตว์ที่ถูกยาเบื่อ กินหญ้าที่เขาพ่นยากำจัดวัชพืชไว้ ฯลฯ
หมาส่วนใหญ่ที่ไม่ได้รับการฝึกสอน มักก่อปัญหานี้กับเจ้าของทุกครั้งที่ออกไปนอกบ้าน ซึ่งเจ้าของหมาบางท่านตัดปัญหาโดยไม่พาออกไปนอกบ้านอีกเลยนั้น นับเป็นการเลี่ยงปัญหามิใช่แก้ปัญหา ซ้ำจะก่อปัญหาใหม่ตามมา คือจะทำให้เป็นหมาขาดสังคม ตื่นกลัวเมื่อพบเห็นสังคมภายนอก ฯลฯ
อุปกรณ์สำคัญใช้ฝึกปรามหมาของคุณมิให้กินซี้ซั้วเมื่อออกนอกบ้านคือ ใส่ปลอกคอและสายจูงตลอดเวลา จากนั้นเริ่มปฏิบัติดังนี้
- จูงหมาให้อยู่ข้างซ้ายโดยกระชับสายจูงสั้น และไม่ปล่อยหมาเดินนำ หรือหมาจูงคุณ
- สอดส่องสายตาไปในบริเวณที่หมาเดินว่าไม่มีสิ่งใดน่าสนใจสำหรับหมา ซึ่งอาจเข้าไปคุ้ยกินได้ เช่น ถังขยะ ซากสัตว์ ฯลฯ คุณจะได้รั้งสายจูงดึงหมาของคุณไว้ทันท่วงที
- ทันทีที่หมาแสดงอาการพุ่งเข้าหา หรือลากคุณไปยังตำแหน่งสิ่งที่มันจะซี้ซั้วกินล่ะก็ ให้ดึงรั้งสายจูงกลับพร้อมออกคำสั่งหยุด หรือไม่ หรือนั่ง หรือชิด ด้วยน้ำเสียงหนักแน่น ดุดัน เอาจริง เพื่อเบี่ยงและหยุดพฤติกรรม บางครั้งอาจต้องรั้งจนขาหน้าลอย ห้ามตี หรือทำร้ายร่างกายหมานะครับ แล้วพาจูงเดินออกไปจากจุดนั้น
- หากยั้งไม่ทันหมาเข้าถึงสิ่งไม่พึงประสงค์ก่อนคุณ มันอาจงับหรือเอาเข้าปากแล้ว จงออกคำสั่งหยุด หรือนั่งพร้อมพยายามเอาสิ่งนั้นออกจากปากเขาให้ได้
- วิธีเอาของออกจากปาก อย่าใช้การดึงยื้อยุดฉุดกระชาก ชักเย่อ เพราะหมาจะเข้าใจว่าเจ้าของกำลังเล่นด้วย การตีก็ไม่ช่วย หมาเจ็บตัวฟรีโดยไม่รู้ว่าถูกตีเพราะอะไร ฉะนั้นการกระทำอย่างถูกวิธีควรทำโดยใช้มือของคุณเป็นอุปกรณ์ ใช้ฝ่ามือกำคร่อมปากหมาจากด้านบนลงมาโดยให้นิ้วโป้งและนิ้วกลางกดอยู่บนริมฝีปากหมาทั้ง 2 ข้าง นิ้วทั้งสองจะดันให้หนังของริมฝีปากบนทั้ง 2 ข้างหุบเข้าไปในปากและหุ้มฟันไว้ เมื่อคุณออกแรงบีบที่นิ้วจะทำให้เกิดแรงกดระหว่างริมฝีปากที่นิ่มกับฟันที่แข็ง จนหมารู้สึกเจ็บจึงคายของที่อยู่ในปากออก หากมันโดนสักสองสามครั้งจะรู้สึกขยาดไม่อยากทำอีก
- จัดฉาก สร้างสถานการณ์สมมติขึ้นเพื่อฝึกซ้อม เช่น นำอาหารหรือของกินยั่วยวนวางไว้ในเส้นทางเดินผ่าน เมื่อเข้าใกล้ให้เจ้าของเตรียมตัวใช้สายจูงบังคับและออกเสียง หากหมาที่ฝึกบ่อยๆ หรือแม้แต่เริ่มฝึกไม่สนใจหรือเลิกนิสัยกินซี้ซั้ว คุณก็ไม่ต้องบังคับหรือเตือน มันจะเดินผ่านไปด้วยดี แต่ถ้ายังมีนิสัยนี้อยู่บ้าง หันเหหรือวิ่งรี่เข้าไปยังของกินล่ะ ก็ให้บังคับหยุดพร้อมออกคำสั่งอย่างที่เคยฝึก อย่าปล่อยให้เข้าไปกินได้ หากถึงขนาดหลุดไปงับของกินได้คุณต้องใช้วิธีเอาของออกจากปากดังที่สอนไว้ หมาจะเข็ดจากการถูกบีบปาก
- อย่าลืมปลอบขวัญทุกครั้ง พร้อมกล่าวชมเชยเสมอเมื่อทำถูกตามคำสั่ง และความต้องการของคุณ
- แม้ว่าหมาจะหยุด หรือละนิสัยกินซี้ซั้วแล้ว ลองแกล้งจัดฉากเป็นครั้งคราว เพื่อทดสอบและฝึกฝนไว้อยู่เสมอ
การกินซี้ซั้วจะได้คลายหายเสียที!
รศ.น.สพ.ปานเทพ รัตนากร



