
เส้นเลือดขอด โรคธรรมดาที่ไม่ธรรมดา
โรคเส้นเลือดขอด พบบ่อยถึง 20-50% ในคนทั่วไป หลายคนเข้าใจว่า เส้นเลือดขอดเป็นโรคธรรมดาที่ไม่เป็นอันตราย เพียงแค่ไม่สวยงามเท่านั้น
ในความเป็นจริงแล้ว โรคเส้นเลือดขอดอาจก่อให้เกิดอันตรายจากภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดตามมาได้ ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นสามารถป้องกันได้ เพียงได้รับการแนะนำ และการตรวจรักษาที่ถูกต้องโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
เส้นเลือดขอด หมายถึง เส้นเลือดที่โป่งพอง มีความคดเคี้ยวผิดปกติ มีขนาดต่างๆ ตั้งแต่เส้นเล็กขนาด 1-3 มิลลิเมตร จนถึงขนาดใหญ่หลายเซนติเมตร พบว่ามีปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดเส้นเลือดขอดคือ ความอ้วน เพศหญิง จำนวนครั้งของการตั้งครรภ์ อายุที่มากขึ้น พันธุกรรม การทำงานที่มีการยืน และเดินนาน
สามารถก่อให้อาการปวด ตะคริว การรู้สึกว่าขาหนัก และไม่สบาย รวมถึงอาการคันได้ นอกจากนี้อาจก่อให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่างๆ เช่น เส้นเลือดดำอักเสบ บางครั้งอาจเกี่ยวเนื่องกับมะเร็ง หรือโรคทางภูมิคุ้มกันซ้อนเร้นได้ นอกจากนี้อาจมีเลือดออกจากเส้นเลือดขอด ก่อให้เกิดอันตรายได้
โรคนี้เป็นโรคในกลุ่มโรคเลือดดำพร่องเรื้อรัง (Chronic venous Insufficiency) เป็นกลุ่มโรคที่เกิดจากการมีระดับความดันในเส้นเลือดดำที่ขาสูงกว่าปกติ มีระดับความรุนแรงต่างๆ กัน เริ่มจากเป็นเส้นเลือดขอดขนาดเล็กจนถึงขนาดใหญ่ขึ้น และเมื่อมีความรุนแรงมากขึ้นจะก่อให้เกิดอาการบวมของข้อเท้าและการเปลี่ยนแปลงของผิวหนัง
โดยเฉพาะบริเวณตาตุ่มด้านในของข้อเท้าเป็นสีดำคล้ำ เนื้อเยื้อใต้ผิวหนังมีลักษณะที่แข็งกว่าปกติ และสุดท้ายก่อให้เกิดแผลหลอดเลือดดำในที่สุด ซึ่งมีอาการปวด และก่อให้เกิดความทุกข์ทรมานอย่างมาก ใช้เวลาในการรักษานานหลายเดือน โดยพบว่าในผู้ป่วยที่มีเส้นเลือดขอดขนาดใหญ่นั้นมีโอกาสที่จะมีแผลหลอดเลือดดำมากถึง 20% ใน 11 ปี
การตรวจวินิจฉัยผู้ป่วยเส้นเลือดขอด
ประกอบไปด้วยการซักประวัติ การตรวจร่างกาย และการทำอัลตราซาวนด์เส้นเลือดดำที่ขา ในบางรายที่มีความจำเป็น เพื่อวินิจฉัยหาตำแหน่งเส้นเลือด หรือลิ้นของเส้นเลือดดำที่เสีย เพื่อใช้สำหรับวางแผนในการรักษาต่อไป การรักษาเส้นเลือดขอดมีหลายวิธี ได้แก่ การักษาเส้นเลือดขอดโดยการกดรัด การรักษาโดยการฉีดสารระคายเคือง และการรักษาโดยการผ่าตัด จะใช้การรักษาวิธีใดนั้นขึ้นกับลักษณะของเส้นเลือดขอดนั้นๆ
1.การรักษาเส้นเลือดขอดโดยการกดรัด (Compressive therapy) เพื่อลดความดันของเส้นเลือดดำ ทำให้อาการที่เกิดจากเส้นเลือดขอดดีขึ้น ลดอาการบวม ทำให้แผลหลอดเลือดดำหายเร็วขึ้น รวมถึงยังสามารถป้องกันการเกิดเส้นเลือดขอดขึ้นด้วย วิธีการรัด มีหลายแบบทั้ง การรัดด้วยผ้ายางยืด หรือการใส่ถุงน่องสำหรับเส้นเลือดขอด
2.การรักษาโดยการฉีดสารระคายเคือง (Sclerotherapy) เป็นการฉีดสารระคายเคืองเข้าในเส้นเลือดขอด ใช้สำหรับเส้นเลือดขอดที่มีขนาดไม่ใหญ่มาก รวมถึงเส้นเลือดขอดฝอยขนาดเล็ก ได้ผลการรักษาที่ดี ไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาล ปัจจุบันใช้สารระคายเคืองแบบโฟม ทำให้สามารถลดจำนวนครั้งที่ฉีดลงได้ เมื่อเทียบกับสารระคายเคืองแบบเหลว
3.การรักษาโดยการผ่าตัด (Varicose vein surgery) เป็นการรักษาโยการผ่าตัด ใช้สำหรับเส้นเลือดขอดที่มีขนาดใหญ่ หรือในผู้ป่วยที่พบว่ามีลิ้นเส้นเลือดดำที่เสียร่วมด้วย ซึ่งควรได้รับการแก้ไขเพื่อลดโอกาสการเป็นซ้ำในอนาคต หลังผ่าตัดจะมีแผลผ่าตัดขนาดเล็ก และเป็นแผลผ่าตัดแบบวันเดียว คือหลังจากดูอาการหลังผ่าตัด 3-4 ชั่วโมง ถ้าไม่พบว่ามีภาวะแทรกซ้อนเกิดขึ้น ก็สามารถกลับบ้านได้ในวันเดียวกัน
โรงพยาบาลเกษมราษฎร์ ประชาชื่น
โทร.0-2910-1600



