
ธัยรอยด์
ต่อมธัยรอยด์ มีลักษณะเหมือนผีเสื้อ อยู่ใต้ลูกกระเดือก มีขนาดยาว 4 ซม. กว้าง 1-2 ซม. ทำหน้าที่สร้างธัยรอยด์ฮอร์โมน ทำหน้าที่ควบคุมการเผาผลาญของร่างกาย อุณหภูมิของร่างกายระดับไขมันในเลือด รวมทั้งอารมณ์และความรู้สึก
ปกติต่อมธัยรอยด์จะหลั่งฮอร์โมนออกมาในปริมาณที่เหมาะสม ฮอร์โมนที่สำคัญคือ Thyroxine (T4) และ Triiodothyronine (T3) โดยฮอร์โมนจะมีธาตุไอโอดีนเป็นส่วนประกอบสำคัญ ถ้าฮอร์โมนหลั่งน้อยไป เรียกภาวะ Hypothyroid ร่างกายจะเผาผลาญน้อยลง แต่ถ้าหากฮอร์โมนหลั่งออกมามาก ร่างกายจะมีการเผาผลาญอาหารมาก ทำให้น้ำหนักลด เรียกภาวะ Hyperthyroid
โรคของต่อมธัยรอยด์ พอแบ่งออกได้ 3 กลุ่ม ดังนี้
1.ต่อมธัยรอยด์โตแบบไม่เป็นพิษ คือ ต่อมธัยรอยด์ที่โตเฉพาะขนาดอย่างเดียว แต่สร้างฮอร์โมนได้ปกติ
สาเหตุ จากการขาดไอโอดีน เป็นก้อนถุงน้ำ การได้รับไอโอดีนมากเกินไป
อาการ ผู้ป่วยจะมีอาการคอโตกว่าปกติ (คอพอก) โดยไม่มีความผิดปกติอื่นๆ
การรักษา ให้รับประทานเกลือไอโอดีน
2.ต่อมธัยรอยด์เป็นพิษ
สาเหตุ โรค Grave's disease เกิดภาวะที่มีภูมิไปกระตุ้นต่อมทำให้โตทั้งต่อม โรค Multinular toxic goiter ภาวะที่ก้อนในต่อมธัยรอยด์ทำงานสร้างฮอร์โมนเพิ่มขึ้น อาจก้อนเดียวหรือหลายก้อน และ Thyroid ช่วงแรกของต่อมธัยรอยด์อักเสบ จะมีอาการของคอพอกเป็นพิษ
อาการ อารมณ์แปรปรวน นอนไม่หลับ กล้ามเนื้ออ่อนแรง ตาโปน มือสั่นใจสั่น เหนื่อยง่าย ขี้ร้อน น้ำหนักลด ประจำเดือนผิดปกติ
การรักษา ให้รับประทานยาเพื่อลดการสร้างฮอร์โมน ให้รับประทานน้ำแร่ Radioactive iodine การผ่าตัด
3.ต่อมธัยรอยด์ทำงานน้อย เป็นภาวะที่ต่อมธัยรอยด์สร้างฮอร์โมนออกมาน้อย ทำให้ต่อมใต้สมองสร้างฮอร์โมน TSH ออกมามากเพื่อกระตุ้นให้ต่อมธัยรอยด์ทำงานมากขึ้น ทำให้ต่อมธัยรอยด์โตขึ้นที่เราเรียกว่า "คอพอก"
สาเหตุ เกิดจากการอักเสบของต่อมธัยรอยด์ เกิดจากการตัดต่อมธัยรอยด์ เกิดจากการได้รับน้ำแร่ที่ใช้รักษาคอพอกเป็นพิษ
อาการ อ่อนเพลีย ผิวหยาบกร้านและแห้ง ผมแห้ง อารณ์ผันผวน เสียงแหบ ขี้ลืม น้ำหนักเพิ่มขึ้น ขี้หนาว เบื่ออาหาร กลืนลำบาก
การรักษา โดยการให้ธัยรอยด์ฮอร์โมนไปตลอดชีวิต โดยจะต้องเริ่มให้ในขนาดน้อยแล้วค่อยปรับจนกระทั่งระดับ T4 TSH อยู่ในเกณฑ์ปกติ
คงเห็นความสำคัญของต่อมไร้ท่อที่ชื่อว่า ต่อมธัยรอยด์ มากขึ้นแล้ว ดังนั้น ควรหมั่นสังเกตตัวเอง หากพบสิ่งผิดปกติร่วมกับอาการดังกล่าว ควรมาพบแพทย์เพื่อรับคำแนะนำและการรักษาอย่างถูกวิธีตั้งแต่เนิ่นๆ
ศูนย์เบาหวานและต่อมไร้ท่อกรุงเทพ
โรงพยาบาลกรุงเทพ โทร.1719



