ไลฟ์สไตล์

“โรคไต” ไม่ใช่ “โรคตาย”...เรียนรู้สู้โรคไต

“โรคไต” ไม่ใช่ “โรคตาย”...เรียนรู้สู้โรคไต

15 มี.ค. 2554

สมัยก่อนคนส่วนใหญ่มักคิดว่าโรคไต คือ โรคตาย เพราะในบรรดาโรคร้ายเรื้อรัง ที่สร้างความทุกข์ทรมานให้ผู้ป่วย คงไม่มีใครปฏิเสธว่า “โรคไตวายเรื้อรัง” คือโรคร้ายที่ติดอันดับต้นๆ โรคหนึ่ง เนื่องเพราะผู้ป่วยต้องฟอกเลือดหรือล้างไตเพื่อบำบัดทดแทนไตไปตลอดชีวิต

 แม้ผู้ป่วยจะมีความหวังที่จะหายขาดจากโรค และสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติด้วย “การผ่าตัดปลูกถ่ายไตใหม่” แต่ก็ดูจะเป็นความหวังที่ริบหรี่ ด้วยเพราะแต่ละปีมีผู้บริจาคไตน้อยมาก อย่างไรก็ตาม พ.ต.อ.นพ.ธนิต จิรนันท์ธวัช ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคไตและการบำบัดทดแทนไต หน่วยโรคไต โรงพยาบาลตำรวจ กล่าวว่า ไม่อยากให้ผู้ป่วยโรคไตท้อแท้คิดว่าตัวเองจะเสียชีวิตในอีกไม่นาน และคงไม่มีเงินค่ารักษา เพียงแค่เคยได้ยินคนอื่นๆ เล่ามา เพราะจะทำให้หดหู่ ท้อแท้ในชีวิต และจะส่งผลให้ไม่มีกำลังใจในการดูแลตัวเอง ทำให้สภาพจิตใจย่ำแย่กว่าสภาพร่างกายเสียอีก ในความเป็นจริงแล้ว ผู้ป่วยไตวายเรื้อรังสามารถมีชีวิตยืนยาวได้หากได้รับการบำบัดทดแทนไตอย่างถูกวิธี อีกทั้งค่าใช้จ่ายในการรักษาก็สามารถเบิกได้ตามสิทธิ์ ไม่ว่าจะเป็น ข้าราชการ ประกันสังคม รวมถึงโครงการ 30 บาทด้วย ดังนั้น จึงอยากให้ผู้ป่วยโรคไตเรียนรู้ที่จะสู้และอยู่กับโรคไตอย่างมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้

 หนทางรักษาก็คือ การบำบัดทดแทนไต หรือการล้างไต ซึ่งทำได้ 2 วิธี คือ การฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม และ การล้างไตทางช่องท้อง โดยการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม มีข้อดีคือผู้ป่วยไม่ต้องทำเอง แต่มีข้อจำกัดสำหรับผู้ป่วยยังอยู่ในวัยทำงาน ชีวิตขาดอิสระ เพราะต้องเดินทางไปยังศูนย์ไตเทียมเพื่อฟอกเลือดทุกสัปดาห์ สัปดาห์ละ 2-3 ครั้งตลอดชีวิต และผู้ป่วยยังจำเป็นต้องจำกัดน้ำและเกลือโดยเคร่งครัด ส่วน การล้างไตทางช่องท้อง จะช่วยเพิ่มความสะดวกให้ผู้ป่วย เพราะเป็นการล้างไตผ่านเยื่อบุช่องท้อง ผู้ป่วยหรือญาติสามารถทำได้เองที่บ้านพร้อมกันนี้ ในปัจจุบันวิทยาการทางการแพทย์ ได้พัฒนา การล้างไตทางช่องท้องโดยใช้เครื่องอัตโนมัติ ผู้ป่วยสามารถทำการล้างไตได้เองที่บ้านวันละหนึ่งครั้งก่อนนอน ลดโอกาสการติดเชื้อจากการเปลี่ยนถ่ายน้ำยาวันละหลายๆ ครั้ง โดยเครื่องล้างไตจะทำงานในขณะที่ผู้ป่วยนอนหลับ วิธีนี้สะดวกเพียงแค่ต่อสายเข้ากับเครื่องล้างไตก่อนเข้านอน เครื่องอัตโนมัติจะทำการเปลี่ยนถ่ายน้ำยาล้างไตให้ จึงเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่สะดวก และช่วยให้ผู้ป่วยมีชีวิตอิสระมากขึ้นกว่าเดิมมาก โดยผู้ป่วยสามารถมีกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติในช่วงกลางวัน