
พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - สัตว์เลี้ยงแสนร้อน
ปีนี้ดูท่าจะเป็นปีที่มีความร้อนสุดโหดอีกปีหนึ่ง สำหรับคนเรา และสัตว์เลี้ยงแสนรักแสนหวงของเราตั้งแต่หมา แมว นก ปลา อันเป็นสัตว์เลี้ยงพื้นๆ ธรรมดาแล้ว สัตว์อื่นๆ แปลกประหลาด เช่น กิ้งก่า งู เต่า หนูหลากชนิด ฯลฯ
ก็ล้วนได้รับผลกระทบจากความร้อนโดยถ้วนหน้า มากน้อย หนักหนาแตกต่างกันไป ซึ่งท่านผู้เป็นเจ้าของควรรู้วิธีเผชิญหน้าตั้งรับภัยจากความร้อน ที่จะมาคุกคามในปีนี้ไว้ก่อนดังนี้
“หมา” ที่น่าเป็นห่วงคือหมานอก หรือหมาพันธุ์แท้ที่เป็นพันธุ์ขนยาว และมาจากประเทศหนาว เช่น เซนต์เบอร์นาร์ด ไซบีเรียนฮัสกี้ เชาเชา อิงลิชชีพด๊อก ฯลฯ ขอแนะนำให้ถอดเสื้อกันหนาวของเขาออก เปลี่ยนเป็นชุดฤดูร้อน นั่นก็คือพาไปกร้อนขนให้สั้นลงเพื่อระบายความร้อนได้ดี งดการออกกำลังกลางแจ้ง หรือตากแดด จัดหาน้ำไว้ให้กินตลอดเวลา ถ้ามีห้องปรับอากาศให้ได้ละยิ่งดีใหญ่เปิดให้อยู่ในช่วงอากาศเริ่มร้อน และควรปรับลดปริมาณอาหารลงด้วยจะได้มีพลังงานสะสมลดลง ฯลฯ
“เหมียว” เช่นเดียวกับหมา แมวพันธุ์ขน แมวเมืองหนาว ควรตัดขนให้สั้น หาที่ร่ม อากาศถ่ายเท เย็นสบาย เป็นที่นอนพักในช่วงร้อนจัด รวมถึงน้ำสะอาดที่มีไว้ให้ตลอดเวลาด้วย
“นก” นกส่วนใหญ่จะเลี้ยงในกรงหรือขึ้นคอนไว้ เจ้าของต้องสังเกตว่าบริเวณที่นกอยู่ถูกแสงแดดส่องตลอดเวลาหรือไม่ รวมถึงมีระบายอากาศที่ดีพอไหม ? หากไม่เหมาะสมร้อนจัด อับทึบ เมื่อตอนกลางวันก็จงปรับทิศทางใหม่หรือหาวัสดุมาบังแดดป้องกันรังสีความร้อนที่มาแผดเผา นกส่วนใหญ่ชอบเล่นน้ำอยู่แล้วจึงต้องจัดอ่างน้ำเล็กๆ พร้อมน้ำสะอาดให้เขาลงเล่นทุกวัน หรืออาจใช้สเปรย์น้ำพ่นใส่ตัวก็ได้ถ้านกตัวนั้นชอบ เช่น นกกระตั้ว นกขุนทอง ฯลฯ นกที่กินอาหารจำพวกผลไม้ก็ควรได้รับอาหารประเภทชุ่มน้ำ เช่น แตงโม เป็นการให้น้ำกินเพิ่มเติมทางอ้อม ฯลฯ
สิ่งที่ควรหลีกเลี่ยงคืออย่าพยายามไล่จับนกในกรงหรือจับตัวนกอุ้มไว้เป็นเวลานานเพราะความร้อนจะเพิ่มขึ้นในตัวนกเร็วมาก เพราะความตกใจนำมาซึ่งการเผาผลาญพลังงานสูงมากจนเป็นอันตรายต่อตัวนก
“ปลา” ใครจะคิดว่า “ปลา” ก็ได้รับผลกระทบจากอากาศร้อนไปด้วย เพราะมันอยู่ในที่เย็นคือน้ำอยู่แล้ว แต่ความจริง “ปลาเลี้ยง” ก็ได้รับผลกระทบจากความร้อนไปด้วยเช่นกัน อย่าได้ประมาท เช่น ตู้ปลาที่เคยตั้งริมหน้าต่าง แดดเคยส่องรำไรพอชั่วครั้งคราว แต่พอฤดูร้อนกลับถูกแสงแดดเต็มๆ และนานๆ อาจถึงกับเป็นหม้อต้มปลาได้ อีกทั้งปลาที่ให้อาหารเป็นเนื้อสดทั้งหลาย อย่าลืมว่าอากาศร้อนทำให้เกิดการเน่าบูดเร็วกว่าเดิม ฉะนั้นเศษอาหารที่เหลือจากปลากินไม่หมดจะเน่าเสียง่าย ต้องรีบเก็บออกหรือให้ในปริมาณน้อยลง ฯลฯ
“สัตว์เลี้ยงฉบับกระเป๋า” อันได้แก่ แกสบี้ ชินชิลล่า แฮมสเตอร์ ยิ่งถ้าเป็นพันธุ์ขนยาวละก็ ไม่ทนต่ออุณหภูมิสูงเลย ความร้อนอาจทำให้มันตายเอาได้ง่าย ฉะนั้นควรนำไปเลี้ยงในที่อากาศเย็น และถ่ายเทสะดวก อาจกร้อนขนหนูแกสบี้พันธุ์ขนยาวออกให้เหลือเป็นขนสั้น ทั้งจัดหาน้ำสะอาดให้กินตลอดเวลารวมถึงพืชชุ่มน้ำเช่นแตงกวาสด ฯลฯ
“สัตว์เลื้อยคลาน และสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก” สัตว์ตระกูลนี้เป็นพวกเลือดเย็นต้องใช้อุณหภูมิภายนอกร่างกายเป็นตัวปรับอุณหภูมิร่างกายให้เหมาะสมอยู่แล้ว แต่อุณหภูมิภายนอกที่สูงจนเกินไปก็อาจก่อปัญหาได้ถ้าเราขาดการจัดหาสิ่งที่จะช่วยปรับอุณหภูมิให้ต่ำลงสู่จุดปกติในการดำรงชีวิตของมัน เช่น การมีน้ำให้แช่เล่นหรือมีร่มเงาให้หลบแดดที่ร้อน หรือมีพื้นดินที่ชุ่มชื่นให้ความเย็นเพื่อลดความร้อน ฯลฯ ฉะนั้นท่านที่เลี้ยงงู เต่า กิ้งก่า กบ เขียด ซาลามานเดอร์ ฯลฯ ควรคำนึงถึงเรื่องนี้ให้มากครับ
เอาละร้อนนี้ขอให้แค่ร้อนกาย แต่อย่าร้อนใจเลยนะครับ
รศ.นสพ.ปานเทพ รัตนากร



