
หัวใจไทย-ฐาปนันดรศิลปินนามชวน หลีกภัย
การประกาศศิลปินแห่งชาติปี 2553 ของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรมทั้งหมด 9 คนปีนี้ มีความพิเศษเพิ่มขึ้นด้วยการประกาศตำแหน่ง ฐาปนันดรศิลปิน คือ ผู้มีคุณูปการเป็นหลักก่อตั้งโครงการศิลปินแห่งชาติ
นามว่า ชวน หลีกภัย ด้วย นายชวน เป็นผู้ที่มีความรอบรู้ สนใจงานด้านศิลปะและยังเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการสนับสนุนศิลปินทุกสาขาให้ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติอันเป็นคุณูปการอีกด้านหนึ่งที่เป็นที่ประจักษ์รับรู้กันโดยทั่วไปทั้งในประเทศและต่างประเทศ
เมื่อคราวท่านดำรงตำแหน่งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ในปี พ.ศ. 2528 ท่านได้ริเริ่มให้มีการประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติขึ้นเป็นครั้งแรก โดยเล็งเห็นถึงความสำคัญของศิลปินทุกสาขาที่ได้สร้างสรรค์งานศิลปะอันล้ำค่าไว้แก่ชาติว่า สมควรที่จะได้รับการดูแล ช่วยเหลือ และสนับสนุนการสร้างสรรค์ผลงานอันเป็นภูมิปัญญาของแผ่นดิน โดยมอบหมายสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ หรือกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ในปัจจุบันเป็นผู้รับผิดชอบดำเนินการ รวมทั้งเสนอให้คณะรัฐมนตรีได้มีมติให้วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ของทุกปีเป็นวันศิลปินแห่งชาติ ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย
การประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติ ได้ส่งเสริม เกื้อกูล ให้เกิดขวัญกำลังใจแก่ศิลปิน ให้สามารถดำรงอยู่ในสังคมอย่างมีศักดิ์ศรี พร้อมที่จะสร้างสรรค์พัฒนางานให้เป็นประโยชน์ต่อสังคม และต่อการศึกษาของชาติในอนาคต ถือเป็นหน้าที่สำคัญของรัฐที่จะทำนุบำรุงทรัพยากรบุคคลที่มีคุณค่า ส่งเสริมให้ศิลปินได้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะของชาติ และสืบสานมรดกทางวัฒนธรรมจากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง โครงการศิลปินแห่งชาติได้ดำเนินการต่อเนื่องมาเป็นเวลา 25 ปี ประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติศิลปินแห่งชาติแล้ว จำนวน 212 คน และยังคงดำเนินงานต่อไปไม่หยุดยั้ง
โครงการศิลปินแห่งชาติก่อเกิดจากเจตนารมณ์และวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของ นายชวน หลีกภัย ซึ่งเป็นผู้วางรากฐานการพัฒนางานศิลปวัฒนธรรมผ่านกลไกทรัพยากรมนุษย์ที่เป็นศิลปินแห่งชาติ ดังนั้น คณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ จึงมีมติเป็นเอกฉันท์ ยกย่องเชิดชูเกียรติ นายชวน หลีกภัย เป็น "ฐาปนันดรศิลปิน” ผู้มีคุณูปการเป็นหลักก่อตั้งโครงการศิลปินแห่งชาติ และสมควรประกาศยกย่องให้ประจักษ์ชัดโดยทั่วไป



