
5 โรคมะเร็งร้าย...ตรวจพบก่อน รักษาก่อน
โรคมะเร็งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นทุกปี ปัจจุบันเป็นโรคที่คร่าชีวิตคนไทยมากที่สุด หากรู้เท่าทันสามารถป้องกันและอาจรักษาให้หายขาดได้ในระยะเริ่มต้น
5 โรคมะเร็งร้ายที่พบมาก
มะเร็งตับ
พบมากเป็นอันดับ 1 ในเพศชาย และอันดับรองลงมาในเพศหญิง เป็นมะเร็งที่เติบโตเร็วมาก มักจะเสียชีวิตใน 3-6 เดือน พบในคนที่มีการติดเชื้อไวรัสตับอักเสบมาก่อน เช่น ไวรัสตับอักเสบชนิดบี ชนิดซี ตับแข็ง และพัฒนาเป็นมะเร็งได้ คนที่ดื่มสุรา การกินอาหารที่มีอัลฟาท็อกซินบ่อยๆ
ระยะเริ่มแรกอาจไม่มีอาการผิดปกติ หรืออาจจะเบื่ออาหาร แน่นท้อง ท้องอืดท้องผูก อ่อนเพลีย น้ำหนักลด ที่สำคัญผู้ป่วยอาจตัวเหลือง ตาเหลือง ขาบวม ปวดเสียดชายโครงด้านขวา มักพบในระยะท้ายๆ ของมะเร็งตับ
การป้องกัน ทำได้โดยไม่รับประทานอาหารที่มีเชื้อรา อาหารที่ใส่สารกันบูด อาหารสุกๆ ดิบๆ ต้องรับประทานอาหารที่สะอาด ปรุงสุกใหม่ ไม่มีส่วนไหม้เกรียม และควรฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี หลีกลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ทุกประเภท รวมถึงอาหารที่มีสารอัลฟาท็อกซิน เช่น ถั่วลิสงคั่ว และรับการตรวจสุขภาพประจำปีอย่างเคร่งครัด
มะเร็งปอด
เป็นโรคที่มนุษย์เสียชีวิตจากมะเร็งมากที่สุดทั่วโลกในรอบ 30 ปี จากสถิติองค์การอนามัยโลกพบว่า คนอายุมากกกว่า 65 ปี เป็นมะเร็งปอดมากถึง 2 ใน 3 จากจำนวนผู้ป่วยมะเร็งทั้งหมด สาเหตุเกิดจากการสูบบุหรี่ด้วยตัวเอง หรือการสูดดมควันบุหรี่มือสอง การสูดดมฝุ่น รวมถึงมลพิษในอากาศเป็นระยะเวลายาวนาน
บางครั้งผู้ป่วยอาจมีไม่มีอาการ หรือมีอาการที่สังเกตได้ง่ายคือ ไอเรื้อรัง ไอแห้งๆ หรือไอแบบมีเสมหะ มีอาการอื่นร่วม เช่น เบื่ออาหาร อ่อนเพลีย น้ำหนักตัวลด มีไข้ เจ็บหน้าอก เมื่อพบอาการเหล่านี้ ควรรีบปรึกษาแพทย์ทันที
การป้องกัน ทำได้โดยไม่สูบบุหรี่ หรือหลีกเลี่ยงการรับควันบุหรี่มือสอง หลีกเลี่ยงมลพิษ หรือสารพิษในอากาศ รับประทานอาหารที่ถูกตามโภชนาการ และถูกสุขลักษณะ ออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ และตรวจร่างกายเป็นประจำทุกปี โดยที่แพทย์จะเป็นผู้ที่ให้ความเห็นว่าจำเป็นต้องตรวจพิเศษเพิ่มเติมหรือไม่
มะเร็งปากมดลูก
เป็นมะเร็งที่พบมากที่สุดในผู้หญิงอายุ 35-50 ปี ตรวจพบง่าย และป้องกันได้ อาการที่ควรสังเกต คือ มีเลือดออกขณะมีเพศสัมพันธ์ ประจำเดือนมาไม่ปกติ ตกขาวมากกว่าปกติ และมีกลิ่นเหม็น ให้รีบพบแพทย์
ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุน้อย หรือต่ำกว่า 18 ปี มีพฤติกรรมเปลี่ยนคู่นอนบ่อย รวมทั้งมีพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสม และผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำหรือบกพร่อง สตรีที่สูบบุหรี่ หรือผู้ใกล้ชิดเป็นผู้สูบบุหรี่ ล้วนแต่เป็นพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อโรคมะเร็งปากมดลูก
การป้องกัน เข้ารับการตรวจหามะเร็งปากมดลูกปีละครั้ง แนะนำให้สตรีที่เคยมีเพศสัมพันธ์ หรือสตรีที่มีอายุ 30 ปีขึ้นไปควรรับการตรวจภายใน ไม่สูบบุหรี่ ละเว้นการมีเพศสัมพันธ์ตั้งแต่อายุยังน้อย อย่าเปลี่ยนคู่นอนบ่อย วิธีป้องกันก่อนเกิดมะเร็งร้าย คือ ฉีดวัคซีนป้องกันมะเร็งปากมดลูก (HPV Vaccine) สามารถป้องกันได้ตั้งแต่อายุ 9 ปีขึ้นไป
มะเร็งเต้านม
พบมากในผู้หญิงอายุ 40 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะผู้ที่ไม่มีบุตร มีบุตรน้อย หรือผู้หญิงที่รับประทานยาคุมกำเนิดติดต่อกันเป็นเวลานาน
สังเกตของโรคมะเร็งเต้านมได้จากการคลำพบก้อนเนื้อบริเวณเต้านม หรือใต้รักแร้ มีการเปลี่ยนแปลงของขนาดเต้านม มีน้ำไหลจากหัวนม ลักษณะของหัวนมผิดปกติ เป็นรอยบุ๋ม และอาจมีอาการปวดเต้านมร่วมด้วย เมื่อมีอาการดังกล่าวควรรีบพบแพทย์ทันที
การป้องกัน คือ การค้นหาโรคตั้งแต่ยังไม่มีอาการ หรือในระยะเริ่มต้น เพื่อจะได้รักษาก่อนที่โรคจะลุกลาม ช่วงเวลาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการตรวจเต้านมด้วยตนเอง คือ ช่วง 7 วันหลังมีประจำเดือน แนะนำให้ตรวจในผู้หญิงที่มีอายุตั้งแต่อายุ 20 ปีเป็นประจำทุกเดือน และเมื่ออายุ 35 ปีขึ้นไป แนะนำให้ตรวจเพิ่มเติมด้วยการทำ Digital Mammogram ปีละครั้ง
มะเร็งลำไส้ใหญ่
มักพบในกลุ่มที่ชอบรับประทานเนื้อสัตว์ปิ้งย่างไหม้เกรียม สุกๆ ดิบๆ อาหารหมักดอง อาหารไขมันสูง สูบบุหรี่ ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นเวลานาน แต่ไม่ชอบรับประทานอาหารประเภทผัก-ผลไม้ อาหารที่มีกากใย ไม่ออกกำลังกาย
เริ่มต้นอาจไม่พบอาการใด หรือสังเกตไม่ได้ เช่น ท้องเสียสลับท้องผูก อุจจาระมีเลือด หรือมีมูกปน ท้องอืดท้องเฟ้อ ปวดเกร็ง รู้สึกอาหารไม่ย่อย อ่อนเพลีย น้ำหนักลด โลหิตจาง และคลำพบก้อนที่ท้อง หรือมีอาการปวดท้องมากจากลำไส้ใหญ่อุดตัน
การป้องกัน คือ รับประทานอาหารจำพวกผักและผลไม้ อาหารปรุงสุกใหม่ๆ ไม่หมักดอง หมั่นออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ โดยทั่วไปผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป หรือในครอบครัวมีประวัติเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่ แนะนำให้ตรวจค้นหาตั้งแต่เนิ่นๆ เมื่อทราบในระยะเริ่มต้น และได้รับการรักษาอย่างรวดเร็ว ถูกต้อง มีประสิทธิภาพ ก็มีสิทธิ์รักษาให้อาจหายขาดได้
พญ.กนกนิตย์ ลิ้มวิภารีอนันต์
โรงพยาบาลวัฒโนสถ โทร.1719



