
ไขปัญหาสุขภาพแผนจีน - อาการแบบนี้แก้ได้อย่างไรบ้างคะ
เรียน คุณหมอไพร สวัสดีค่ะ คุณหมอ คุณแม่ของหนูอายุประมาณ 54 ปี มีลูก 3 คน ลูกคนโตอายุ 21 ปี แม่ผ่าตัดไส้ติ่งไปก่อนที่จะมีลูก ตอนนี้หมดประจำเดือนแล้วมีอาการที่จะต้องรบกวนปรึกษาคุณหมอตามนี้คะ
อาการที่ 1 ตอนนี้คุณแม่มีอาการท้องอืด ซึ่งมีอาการมาแล้วประมาณ 2 อาทิตย์ ถึงแม้จะขับถ่าย ทั้งปัสสาวะและอุจจาระ แล้วก็ยังไม่หายท้องอืด แต่คุณแม่จะปัสสาวะ และอุจจาระบ่อยมาก ถ่ายแบบกะปริดกะปรอย แต่ไม่ได้ท้องเสีย และตอนนี้มีอาการปวดศีรษะ หัวคิ้ว ท้ายทอย ตามมาอีก รวมทั้งยังมีอาการเจ็บท้องแบบหน่วงๆ บริเวณหน้าท้องด้านขวา ไปจนถึงบั้นเอวอีกด้วย อาการที่สอง ก่อนหน้าที่จะท้องอืด คุณแม่กินอะไรเข้าไปหรือบางทีไม่กินอะไร ก็จะมีอาการร้อนบริเวณคอไปจนถึงท้อง ซึ่งตอนนี้อาการทุเลาลงแล้ว แต่มีอาการท้องอืดแทน และแม่จะเล่าให้ฟังว่าบางทีปวดท้องฉี่มากแต่ฉี่ไม่ออก (อันนี้เป็นบ่อยโดยเฉพาะกินยาบางตัวแล้วจะทำให้ฉี่ไม่ออก ยกตัวอย่างเช่น ยาสมุนไพรฟ้าทะลายโจร เป็นต้น) คุณแม่เคยไปหาหมอที่โรงพยาบาล คุณหมอเคยบอกว่าเป็นนิ่วแล้วให้ยาสลายนิ่วมากิน และไปตรวจอีกครั้งขนาดของนิ่วก็เล็กลงจนเกือบปกติ แต่ยังมีอาการฉี่ไม่ออกอยู่บ่อยๆ ทั้งสองอาการนี้คุณหมอพอจะมีวิธีการรักษา หรือว่าสั่งซื้อยาให้ไปกินที่บ้านได้ไหมคะ หรือว่าต้องให้แม่มาพบคุณหมอโดยตรงอีก ช่วยตอบด้วยนะคะ (เนื่องจากคุณแม่อยู่ลำปางค่ะ)
ตอบ
ข้อ 1 อาการท้องอืดพร้อมกับมีอาการถ่ายบ่อย ถ่ายกะปริดกะปรอยเป็นอาการชี่ (พลัง) ของม้ามอ่อนแอ ม้ามเป็นอวัยวะหนึ่งในระบบย่อย เมื่อม้ามอ่อนแอ การย่อยและการส่งลำเลียงสารอาหารและน้ำไม่ดี ทำให้เกิดอาการท้องอืด ลมในท้องมาก ถ่ายกะปริดกะปรอยได้ อุจจาระบ่อย หรือที่เรียกกันว่าท้องร่วงเรื้อรังนั่นแหละ ม้ามเป็นอวัยวะสำคัญในการสร้างสารอาหารที่ช่วยเติมเต็มให้แก่ไต เป็นทุนหลังกำเนิดของร่างกาย ไตเป็นทุนต้นกำเนิด ถ้าไตหยางอ่อนแอก็จะทำให้ปัสสาวะบ่อย ร่างกายของเราเจริญเติบโตก็อาศัยทุนต้นกำเนิดและทุนหลังกำเนิด เมื่ออายุมากขึ้น ม้ามเสื่อมลง ทำงานไม่เต็มที่จึงเกิดอาการท้องอืด ท้องร่วงบ่อย ไตอ่อนแอทำให้ปัสสาวะบ่อยอย่างที่แม่คุณกำลังเป็น แผนจีนจะรักษาอาการเช่นนี้ด้วยการบำรุงม้ามให้แข็งแรง เมื่อม้ามแข็งแรงอาการท้องอืดก็จะดีขึ้นไปเอง บำรุงไตหยาง อาการปัสสาวะบ่อยก็จะค่อยๆ ดีขึ้น
ข้อ 2 เป็นอาการของไตบกพร่องและหยางของตับกำเริบ ตามปกติคนเราเมื่ออายุ 54 แล้ว การทำงานของไตก็ย่อมเสื่อมลงตามกฎเกณฑ์ทางธรรมชาติ เมื่อไตอ่อนแอก็จะทำให้ปัสสาวะบ่อย หรือปัสสาวะติดขัด ทีนี้เมื่อไตอ่อนแอ ก็ทำให้ตับอ่อนแอไปด้วย ตับก็อยู่ในสภาพเสื่อมไปตามวัยด้วย ความร้อนของตับจึงดันขึ้นบนทำให้เกิดอาการร้อนบริเวณคอถึงท้อง เพราะการทำงานของตับก็กระทบถึงกระเพาะลำไส้และม้ามเช่นกัน
การรักษานิ่วเมื่อดีขึ้นก็เป็นเรื่องดีแล้ว แต่ยังมีอาการปัสสาวะไม่ออกอยู่บ่อยๆ ก็คงต้องดูทั้งระบบปัสสาวะ เพราะระบบปัสสาวะเกี่ยวข้องโดยตรงกับการทำงานของไต ดังนั้นในการแพทย์แผนจีนจึงต้องบำรุงไต บำรุงม้าม เพราะคุณมีอาการท้องอืด ถ่ายบ่อยอันเป็นอาการของม้ามอ่อนแอและปรับความสมดุลของตับ เพราะถ้าชี่ตับอั้นไม่คล่องก็ไปกระทบถึงม้าม จะด้วยการฝังเข็มหรือกินยาหรือพร้อมกันทั้งสองอย่าง สำหรับผู้สูงอายุควรผ่านการตรวจก่อน จึงไม่อาจส่งยาไปให้ได้ถ้าเรายังไม่รู้สภาพร่างกายของผู้ป่วย แต่คุณไปหาหมอจีนที่เชียงใหม่ได้ ใกล้กว่าที่จะมากรุงเทพฯ
"หมอไพร"



