
พิชิตปัญหาสัตว์-ปฐมพยาบาลฉุกเฉินนกเลี้ยงอย่างไร?
คุณที่พบนกตกนอนแหมบกับพื้นกรงจะทำอย่างไร ?
“จู่ๆ นกที่เคยร้องปลุกคุณทุกเช้า ก็มานอนรวยรินอยู่กับพื้นเสียแล้ว จะช่วยได้อย่างไร ?”
“นกช็อกเพราะแมวไล่จับ จะปฐมพยาบาลได้ไหม ?
ฯลฯ
ในสัตว์มีวิธีปฐมพยาบาลฉุกเฉิน สำหรับนกนั้นเราใช้ระบบ “ABCD” คือ
A = Airway = ทางเดินหายใจ ต้องทำให้โล่ง
B = Breathing = หายใจได้ ต้องช่วยให้หายใจ
C = Circulation = โลหิตไหลเวียน ต้องคล่อง
D = Drug = ยา ช่วยชีวิต
แต่สำหรับบุคคลทั่วไป เจ้าของนกแล้ว C และ D คงยากลำบากเกินไปลำพัง A และ B ก็พอช่วยแก้เหตุการณ์เฉพาะหน้าจากคับขันให้คลี่คลายไปได้บ้าง หนักก็จะเป็นเบาเพื่อส่งต่อแก่หมอนกได้ดำเนินการแก้ไขต่อไป
A ; ทางเดินหายใจ
ท ตรวจดูว่าทางเดินหายใจไม่อุดตัน
ท เช็ดหรือดูดเศษเลือด ดิน ทราย เมือก น้ำมูก ฯลฯ ออกจากจมูกและปาก
ท ช่องหลอดลมก็ต้องปลอดโปร่ง ไร้สิ่งกีดขวาง
ท เหยียดคอให้ยืดยาวออกไปข้างหน้า พร้อมกับไม่มีการกีดขวางบังอากาศที่จะหายใจ
B ; หายใจ
ท ตรวจดูว่านกหายใจหรือไม่ ? ถ้าไม่ต้องหาวิธีทำให้หายใจ
ท เป่าปากช่วยหายใจ โดยการป้องฝ่ามือเป็นกระบอกครอบปากและจมูกของนกไว้ เป่าเบาๆ เพราะถ้าแรงไปปอดนกจะแตก
ท ผายปอด โดยใช้นิ้วกดเบาๆ เป็นจังหวะที่ซี่โครงเป็นการช่วยให้ปอดทำงาน ต้องระวังแรงกด ถ้ารุนแรงจะทำให้ซี่โครงหัก อย่าทำติดต่อกันนานเกิน 2 นาที
C ; โลหิตไหวเวียน
ท เมื่อพาไปพบสัตวแพทย์ คุณหมอจะตรวจดูโดยใช้หูฟัง (Stethoscope) และวัดชีพจร
ท หากนกขาดเลือดเลี้ยงสมอง (หัวใจหยุด) เกิน 3 นาที จะทำให้สมองถูกทำลาย
ท คุณหมอจะให้ยากระตุ้นหัวใจทุก 3 ถึง 4 นาที
D ; ยาช่วยชีวิต
ท คุณหมอจะใช้ยาเพื่อกระตุ้นทั้งระบบหัวใจและหายใจ
จากนั้นก็ขึ้นกับบุญกรรม และดวงของนกละครับว่าจะรอดหรือไม่ แต่อย่างน้อยคุณเองผู้เป็นเจ้าของหากได้ช่วยแค่ A และ B ก็นับว่ามีโอกาสรอดไปมากแล้วละครับ!
รศ.น.สพ.ปานเทพ รัตนากร



