ไลฟ์สไตล์

พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - หมา-เหมียว ไตวาย

พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง - หมา-เหมียว ไตวาย

23 ม.ค. 2554

ปัญหาโรคไตดูจะไม่เข้าใครออกใคร ไม่ว่าจะคนหรือสัตว์ ปัจจุบันสัตว์เลี้ยงที่ใกล้ชิดคนเรา ทั้งหมาและแมวประสบปัญหาสุขภาพด้วยภาวะ “ไตวาย” อยู่มากยิ่งขึ้นกว่าแต่ก่อน ซึ่งอาจเป็นไปได้ว่าวิทยาการด้านสัตวแพทย์พัฒนามากขึ้นจนสามารถตรวจพบภาวะไตวาย

เราจึงเห็นว่ามีมากกว่าเดิม ทั้งๆ ที่เดิมอาจเป็นอยู่อย่างแพร่หลาย อีกกรณีซึ่งเป็นไปได้จริงว่าปริมาณไตวายในสัตว์ป่วยมากสูงขึ้นกว่าเดิม เนื่องจากมีผลกระทบมาจากคุณภาพอาหารที่หมาแมวกินเข้าไป การปนเปื้อนในสภาวะแวดล้อมด้วยสารพิษบางชนิดทำให้มีผลมาถึงไตสัตว์เลี้ยง ฯลฯ หรือแม้แต่การเป็นไปเองตามวัยที่ชราขึ้น ดังจะเห็นว่าหมาแก่ แมวแก่ จะเผชิญเรื่องไตวายมากกว่าก่อน

 ไตวายนั้นพบบ่อยในสัตว์เลี้ยงแก่ๆ และเป็นโรคน่ารำคาญ แต่ถึงตายอย่างทรมานหากไม่รักษาดูแล ที่ว่าน่ารำคาญเพราะมันเป็นแล้วไม่หายขาด อยู่กับตัวอย่างเรื้อรัง ต้องให้การดูแลใกล้ชิดตลอดเวลาถือเป็นภาระไปจนกว่าสัตว์จะตาย หรือเจ้าของตายไปข้างใดข้างหนึ่ง

 ภาวะไตวายในคนมีการรักษาหายอย่างเช่น เปลี่ยนไตไปเลยใช้ได้เหมือนปกติแต่ต้องให้ยากดภูมิต้านทานตลอดเวลาเพื่อไม่ให้ร่างกายปฏิเสธไตใหม่ ซึ่งผลข้างเคียงคือติดเชื้อได้ง่าย ฯลฯ ทำในคนมานานเช่นเดียวกับการฟอกไต ซึ่งต้องใช้เครื่องมือช่วย ทำกันอาทิตย์ละ 2-4 ครั้ง สุดแท้แต่ ทั้งสองวิธีมีการพัฒนามาใช้กับหมาแมวเช่นกันแต่เป็นขั้นทดลองเบื้องต้น ยังไม่พัฒนาสู่การใช้งานประจำวันเนื่องจากมีความซับซ้อนยุ่งยากกว่าในคน ราคาก็ยังแพงมหาศาล ฯลฯ สัตว์เลี้ยงของใครรอได้ก็รอไปก่อนนะครับ

 อาการนำที่ทำให้เจ้าของควรพาหมาแมวไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจภาวะไตวาย ซึ่งควรรู้ไว้เป็นแนวทางมีดังนี้
? หมา แมว เงื่อนหงอยเชื่องช้าลงกว่าเดิม
? เบื่อ ไม่อยากอาหาร ไม่กินหรือปฏิเสธ หรือกินน้อยลงกว่าปกติ โดยเฉพาะของชอบๆ
? ส่วนใหญ่จะน้ำหนักตัวลดลง ผอมเห็นกระดูก
? หิวน้ำมากขึ้น (กินถี่) หรือกินน้ำปริมาณมากขึ้น
? ฉี่บ่อย มีปริมาณฉี่มากกว่าเดิม
? ฉี่สีจางลงกว่าเดิม
? อาเจียน
? อาจมีกลิ่นปากที่ไม่ชวนดม
ฯลฯ

 การตรวจเพื่อยืนยันว่าหมา แมว มีไตวาย หรือไม่ก็ต้องให้คุณหมอดำเนินการ ซึ่งมักใช้วิธีอื่นประกอบนอกเหนือจากการตรวจร่างกายทั่วไป และซักประวัติ ได้แก่

 ตรวจเลือด ; ก็จะมีค่าที่พอช่วยบ่งบอกถึงการทำงานของไตว่าเป็นฉันใด คือค่ายูเรียในกระแสโลหิต ค่าของเสียที่ไตขับไม่ได้ในกระแสโลหิต ค่าโปรตีนในกระแสโลหิต และปริมาณเม็ดเลือดแดงอัดแน่น ฯลฯ

 ตรวจฉี่ ; ตรวจค่าทั่วๆ ไปและมีค่าสำคัญคือ ความถ่วงจำเพาะของฉี่จะบอกได้ว่าไตสามารถกรองของเสียได้ดีแค่ไหน ฯลฯ

 ตรวจด้วยเอกซเรย์ ; อันนี้จะบอกได้ว่ารูปร่างไตเป็นปกติไหม มีขนาดเท่าใด ? ฯลฯ

 ฉะนั้นถ้าคุณพบเห็นอาการข้างต้น ให้พาหมา แมวไปพบคุณหมอประจำตัวเพื่อการตรวจละเอียดต่อไปจักได้เยียวยาภาวะไตวายได้ทันควัน

รศ.น.สพ.ปานเทพ รัตนากร