ธ.หมู่บ้านสร้างวินัยการออมลดหนี้นอกระบบพัฒนายั่งยืน | คมชัดลึก

"ชักหน้าไม่ถึงหลัง" รวมถึงภาวะการพึ่งพิงเศรษฐกิจนอกระบบอันนำมาซึ่งหนี้สินสะสมที่ไหลเวียนเป็นวงจรต่อเนื่อง ธนาคารพัฒนาหมู่บ้าน จึงเป็นสถาบันทางการเงินขนาดเล็ก ที่จะช่วยสร้างวินัยทางการเงิน ค่านิยมในการออม และการบริหารจัดการเงินอย่างมีประสิทธิภาพและพอเพียง

เอกลักษณ์กุลดี ชาวบ้านบ้านป่าลวก ตำบลนางแล อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย หนึ่งในคณะกรรมการธนาคารพัฒนาหมู่บ้าน กล่าวว่า ธนาคารพัฒนาหมู่บ้านป่าลวก ก่อตั้งเมื่อเดือนมีนาคม 2552 สมาชิกในหมู่บ้านมี 143 ครัวเรือน เริ่มต้นมีสมาชิกธนาคารฯ เพียง 53 คน เงินฝากแรกเข้า 12,490 บาท ปัจจุบันมีสมาชิก 115 คน รวม 46 ครัวเรือน เงินฝากรวม 59,136 บาท จะเห็นได้ว่าสมาชิกมีการบอกกล่าวกันปากต่อปาก ทำให้ธนาคารเจริญเติบโตอย่างต่อเนื่องและสม่ำเสมอ ไม่ก้าวกระโดดจนเกินไป นอกจากนี้การออมเงินตามกำลังเริ่มต้นจาก 20 บาทขึ้นไป ยังช่วยลดปัญหาการหมุนเงินไม่ทันของชาวบ้านด้วย 

"ธนาคารจะเปิดทำการเดือนละ 1 ครั้ง เพื่อให้ชาวบ้านที่ต้องการสมัครสมาชิกหรือต้องการออมเงินมาใช้บริการ หรือหากชาวบ้านต้องการกู้เงินต้องเป็นสมาชิกอย่างน้อย 3 เดือน โดยจะต้องชำระคืนพร้อมดอกเบี้ยร้อยละ 2 บาท ต่อเดือน การเริ่มต้นกู้เงินจะมีการรวมตัว 3 คน ผู้กู้ 1 คน ผู้ค้ำ 2 คน วงเงินกู้สูงสุดต่อรายแล้วแต่ความสามารถในการชำระคืน กรรมการจะเป็นผู้พิจารณา โดยมากจะกู้เพื่อทำการเกษตร  เช่น ทำไร่นา ไร่สับปะรด เมื่อสิ้นสุดฤดูเก็บเกี่ยวชาวบ้านก็จะทยอยมาชำระเงินตามกำหนดโดยไม่ต้องมีการติดตาม เนื่องจากมีการดำเนินงานและบริหารโดยสมาชิกในหมู่บ้านด้วยกันเอง ที่ผ่านมาธนาคารพัฒนาหมู่บ้านช่วยให้ปัญหาหนี้นอกระบบลดลง และหวังว่าจะทำประโยชน์ให้กับหมู่บ้านต่อไป"

ส่วนความเป็นมาของธนาคารพัฒนาหมู่บ้านเจษฎาทำเงิน เจ้าหน้าที่ปฎิบัติการสมาคมพัฒนาประชากรและชุน (พีดีเอ) เล่าว่า สมาคมพีดีเอโดยความร่วมมือจากฟิลลิป มอร์ริส (ไทยแลนด์) ลิมิเต็ด ได้จัดดำเนินโครงการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนโดยธนาคารพัฒนาหมู่บ้าน ด้วยเล็งเห็นประโยชน์จากโครงการในด้านการพัฒนาความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจอย่างยั่งยืน และมุ่งเน้นการแก้ไขและบรรเทาปัญหาหนี้นอกระบบของชุมชนท้องถิ่น ซึ่งธนาคารหมู่บ้านเป็นศูนย์กลางทางการเงินให้สมาชิกก่อให้เกิดกิจกรรมโดยชาวบ้าน ไม่พึ่งองค์กรด้านนอก

 นอกจากนี้สมาชิกของธนาคารยังจะได้เรียนรู้และฝึกฝนวินัยการออม และเสริมสร้างความเป็นหนึ่งเดียวกันของชุมชน เพราะสมาชิกทุกคนจะต้องมาทำธุรกรรมทางการเงิน ตามวันที่ทางธนาคารกำหนดในแต่ละเดือน มิเช่นนั้นสมาชิกรายอื่นจะไม่สามารถใช้บริการธุรกรรมทางการเงินได้ เพราะกองทุนของธนาคารเป็นกองทุนที่ทุกคนต้องมีส่วนร่วมในการลงเงินและบริหารจัดการ

ลูกบ้านของแต่ละหมู่บ้านที่เข้ามาเป็นสมาชิกของธนาคารจะสามารถฝาก-ถอนเงินกับธนาคารรวมทั้งทำการกู้ยืมในระยะสั้น (ประมาณ 3-6 เดือน) เพื่อนำไปเป็นทุนเสริมในการประกอบอาชีพหลัก หรือเป็นค่าใช้จ่ายในครัวเรือน เงินที่ชาวบ้านนำมาฝากไว้ รวมถึงรายได้จากอัตราดอกเบี้ยที่เกิดจากการกู้ยืมจะถูกนำไปใช้เป็นกองทุนหมุนเวียนเพื่อการกระจายการกู้ยืมให้กับสมาชิก หนึ่งของรายได้ที่เกิดจากดอกเบี้ยกู้ยืมยังนำไปเข้ากองทุนสวัสดิการชุมชนเพื่อการพัฒนาสาธารณูปโภคของชุมชนท้องถิ่นที่จำเป็นด้วย ปัจจุบันธนาคารมีสมาชิกทั้งหมด 20 หมู่บ้าน ในพื้นที่ อ.เวียงป่าเป้า อ.แม่สรวย และอ.เมือง จ.เชียงราย

ด้านจรณชัยศัลยพงษ์ ผู้อำนวยการฝ่ายบรรษัทสัมพันธ์ ฟิลลิป มอร์ริส (ไทยแลนด์) ลิมิเต็ด กล่าวว่าชุมชนมีปัญหาด้านการใช้เงินเป็นหลัก คือ มีหนี้สินระยะยาว ไม่มีวินัยทางการเงิน  จึงออกแบบมาเพื่อเสริมสร้างวินัยทางการเงิน โดยเริ่มต้นจากการพัฒนาคนในชุมชนให้สามารถพัฒนาชุมชนด้วยตนเอง มีการควบคุมโดยชุมชนเอง และช่วยลดการกู้ระยะยาวลงได้ บริษัทสมทบทุนช่วยเหลือในช่วงแรก แต่โครงการสามารถดำเนินต่อไปได้เอง จนเห็นได้ว่าชุมชนเข้มแข็งขึ้น สามารถขยายเครือข่ายให้ครอบคลุมพื้นที่มากขึ้นเรื่อยๆ ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางในการพัฒนาเพื่อทำสิ่งที่ดีให้สังคมอยากให้เป็นโครงการที่พัฒนาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน 

0 ภาวิณี เทพคำราม 0