วธ.สืบสานภูมิปัญญา“โนรา”เร่งยกร่างพ.ร.บ. | คมชัดลึก

 เมื่อวันที่  19 ม.ค. 2554  ที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทย นายสมชาย เสียงหลาย ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) กล่าวหลังเปิดงานมหกรรมโนราโรงครู และมหกรรมเชิงฟื้นฟูสืบสานเรื่องราวเกี่ยวกับ “โนราโรงครู” ว่า โนราเป็นศิลปะการแสดงที่สร้างสรรค์และเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นภาคใต้ ซึ่งการจัดกิจกรรมดังกล่าวเป็นการเปิดพื้นที่การแสดงพื้นบ้านมาให้ประชาชนในกรุงเทพมหานครได้รับชม และต่อไป วธ.มีนโยบายในการเปิดการแสดงพื้นบ้านแต่ละภูมิภาคให้มากขึ้น อย่างไรก็ตาม การดำเนินกิจกรรมครั้งนี้ ได้มี รายงานการศึกษาวิจัยของกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) ร่วมกับสถาบันบัณฑิตบริหารธุรกิจศศินทร์แห่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยรับรอง พบว่า ประเทศไทยมีโอกาสพัฒนาการแสดงให้มีความสามารถนำเสนอเป็นงานทางวัฒนธรรมได้อีกสาขาหนึ่ง และสิ่งที่เราจำเป็นจะต้องพัฒนาการแสดงจะต้องทำให้คนดูในปัจจุบันเข้าใจการแสดงโบราณด้วย โดยจะไม่มีข้อจำกัดทั้งภาษาและความเข้าใจ ซึ่งต่อไป วธ.จะจัดทำคู่มือบอกเล่าการแสดงพื้นบ้านเพื่อให้ประชาชนเข้าใจการแสดงนั้นๆ

 นายสมชาย กล่าวอีกว่า วธ.จะมีการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมข้ามชาติร่วมกับประเทศต่างๆ ทั่วโลก เพื่อคนทั้ง2ประเทศมีความเข้าใจถึงภูมิหลังความเป็นมาของประเทศต่างๆ และมีความเคารพสิทธิทางวัฒนธรรมร่วมกัน และในเร็วๆ นี้ ตนจะมีการหารือกับศ.นพ.ประเวศ วะสี ราษฎร์อาวุโส และมูลนิธิหอจดหมายเหตุพระพุทธทาส เกี่ยวกับการนำการแสดงไปเชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ อุษาคเนย์ โดยจะนำเรื่องภาษา วรรณกรรม ความเชื่อ ศิลปะการแสดง หรือการเคารพซึ่งกันและกัน ของกลุ่มคนในประเทศอาเซียนมาหารือเพื่อสร้างความเข้าใจร่วมกัน อย่างไรก็ตาม การยกระดับของการรักษามรดกทางวัฒนธรรมของชาตินั้น ขณะนี้สวธ. ได้ยกร่าง พ.ร.บ.จดแจ้งมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้เสร็จแล้ว และอยู่ในขั้นการทำประชาพิจารณ์รับฟังความคิดเห็นของประชาชนที่เป็นเจ้าของวัฒนธรรมในภาคต่างๆ จากนั้นจะเสนอต่อสภานิติบัญญัติ สภาผู้แทนราษฎร์เพื่อพิจารณาออกเป็นกฎหมายต่อไป

 “ขณะนี้ประเทศไทยได้มีการขึ้นทะเบียนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ในประเทศไปแล้วกว่า 50 สาขา และเมื่อกฎหมายฉบับนี้เสร็จเรียบร้อยจะใช้เป็นหลักเกณฑ์ในการรับจดแจ้งมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ รวมทั้งใช้รองรับต่อการที่ประเทศไทยจะเข้าร่วมเป็นภาคีอนุสัญญาว่าด้วยวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของยูเนสโก โดยไทยจะได้รับสิทธิประโยชน์ในการคุ้มครองมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ โดยมีกฎหมายรองรับชัดเจน รวมทั้งจะช่วยลดปัญหาการอ้างกรรมสิทธิ์ความเป็นเจ้าของมรดกทางวัฒนธรรมของประเทศต่างๆอีกด้วย” ปลัด วธ. กล่าว

 ผศ.สาโรช นาคะวิโรจน์ นักวิชาการจากมหาวิทยาลัยทักษิณ กล่าวว่า โนราโรงครู เป็นพิธีกรรมที่ไว้ใช้สืบทอดโนราไม่ให้สูญหาย หากพิธีดังกล่าวสูญหาย เท่ากับว่า โนราอาจะสูญหายไปด้วย เนื่องจากพิธีนี้จะเป็นพิธีไหว้ครู จะทำให้ครูได้มาพบปะลูกศิษย์ ได้สั่งสอนให้ศิษย์ไม่ลืมพิธีกรรมโนราโรงครู และไม่ลืมความเป็นโนรา

  โนราสมพงษ์น้อย ดาวรุ่ง โนราจังหวัดพัทลุง กล่าวว่า  ได้แสดงโนราแบบล้มลุกคลุกคลานมาต่อเนื่องจนมาปรับประยุกต์มาตั้งแต่ปี 2508และมีชื่อเสียงมาตั้งแต่บัดนั้น และยอมรับว่าหากแสดงแบบดังเดิมคนก็ไม่สนใจ แม้จะมีเสียงต่อว่าจากนักวิชาการในพื้นที่ ว่าทำลายศิลปิน ก็ต้องยอมเพื่อให้คณะโนราของตนอยู่รอดไปได้ แต่การแสดงโนราประยุกต์มีการแสดงดนตรีเพิ่มเติมด้วยหากใครจะมองว่า คอนเสิร์ตโนรา ตนก็ไม่ได้ว่าอะไร เพราะตนไม่ได้ลืมรากเหง้าของโนรา ตนจะแสดงโนราให้ดีก่อนที่จะมีการแสดงคอนเสิร์ต ซึ่งโนรารุ่นใหม่หากไม่มีชื่อเสียงมาแต่รุ่นพ่อแม่ ก็อยู่ไม่ได้ หากไม่ประยุกต์ให้เข้ากับความสนใจของผู้คน ที่น่าดีใจ คือ ทุกวันนี้โรงเรียนเกือบทุกแห่งในภาคใต้มีการสอนโนรากันอย่างจริงจังแล้ว